Με πλούσια δραστηριότητα τίμησαν την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου τα Παραρτήματα της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ και οι Οργανώσεις του ΚΚΕ και της ΚΝΕ.
Εκδήλωση τιμής και μνήμης για την επέτειο πραγματοποίησαν το Παράρτημα Περιστερίου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, οι Κομματικές Οργανώσεις Περιστερίου του ΚΚΕ και οι ΟΒ Περιστερίου της ΚΝΕ.
Η εκδήλωση ξεκίνησε με πορεία από το Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης προς το Μνημείο Εθνικής Αντίστασης. Ακολούθησε σύντομη ομιλία από τον Ηλία Χαϊντούτη, πρόεδρο του Παραρτήματος Περιστερίου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, ο οποίος μεταξύ άλλων αναφέρθηκε στον πρωτοπόρο ρόλο του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΕΠΟΝ στον αγώνα του λαού την περίοδο της τριπλής φασιστικής κατοχής. Ανέφερε πως το ΚΚΕ ήταν ο κύριος αιμοδότης αυτού του αγώνα, που έγραψε μεγάλες, ηρωικές σελίδες αντίστασης ενάντια στους κατακτητές και τους ντόπιους συνεργάτες τους. Μεταξύ άλλων τόνισε ότι τα διδάγματα εκείνων των αγώνων παραμένουν ζωντανά και επίκαιρα για το λαό μας σήμερα, σε συνθήκες όξυνσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών που γεννούν τους πολέμους και το φασισμό.
Η εκδήλωση συνεχίστηκε με απαγγελία ποιημάτων και καταθέσεις στεφάνων, ενώ λουλούδια κατατέθηκαν και στο Μνημείο της Μάχης της Παλιάς Αγοράς.
Εκδήλωση – κατάθεση στέφανων διοργάνωσε το Παράρτημα Ηλιούπολης της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ μαζί με τις ΚΟΒ του ΚΚΕ και τις ΟΒ της ΚΝΕ, καθώς και φορείς της Ηλιούπολης.
Στην ομιλία του, ο πρόεδρος του Παραρτήματος Ηλιούπολης της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, Ηρακλής Κωνσταντινίδης, ανέδειξε τη διαφορετική στάση που κράτησαν οι λαϊκές δυνάμεις με το ΚΚΕ και το ΕΑΜ από τη μια πλευρά και η αστική τάξη από την άλλη. Στάθηκε ιδιαίτερα στα πολύτιμα διδάγματα των αγώνων της δεκαετίας του 1940. Διδάγματα που παραμένουν ζωντανά κι επίκαιρα και φωτίζουν τον αγώνα για μια κοινωνία χωρίς φασισμό, ιμπεριαλιστικούς πολέμους, προσφυγιά,φτώχεια κι ανεργία.
Ποιήματα απήγγειλαν μέλη του Πολιτιστικού Συλλόγου «Άγγελος Σικελιανός». Σημαντική στιγμή της εκδήλωσης ήταν η παρουσία της σ. Αθηνάς Λάτση, μαχήτριας του ΔΣΕ, που διάβασε αποσπάσματα από το υπό έκδοση βιβλίο της.
Στεφάνια καταθέσαν οι ΚΟΒ του ΚΚΕ και οι ΟΒ της ΚΝΕ, το Παράρτημα Ηλιούπολης της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ και η Επιτροπή Ειρήνης Ηλιούπολης. Αντί στεφάνου, το Σωματείο Συνταξιούχων ΙΚΑ Ηλιούπολης-Δάφνης-Υμηττού και ο Σύλλογος Γυναικών Ηλιούπολης (μέλος ΟΓΕ) έκαναν οικονομική προσφορά στην ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, ενώ ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών Π.Ε. Ηλιούπολης “Μ. ΠΑΠΑΜΑΥΡΟΣ” αντί στεφάνου έκανε οικονομική προσφορά στο “Σπίτι του Αγωνιστή”.
Εκδήλωση τιμής και μνήμης πραγματοποίησαν το πρωί της Δευτέρας 28 Οκτωβρίου το Παράρτημα Χαλανδρίου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ και οι Οργανώσεις του ΚΚΕ και της ΚΝΕ στο Χαλάνδρι.
Στην εκδήλωση, που έγινε στην πλατεία Χαλανδρίου, σύντομη ομιλία εκ μέρους του Παραρτήματος Χαλανδρίου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ έκανε η Μαρία Κουκούμα. Ακολούθησε κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο της Εθνικής Αντίστασης.
Στις 26 Οκτώβρη 2024 είχε προηγηθεί ο ιστορικός περίπατος του Παραρτήματος Ζωγράφου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ.
Η εκδήλωση ξεκίνησε από την πλατεία Γαρδένιας, όπου στις 27 Ιούνη 1944, ταγματασφαλίτες από το Γουδί, ενισχυμένοι από χωροφύλακες της Ειδικής Ασφάλειας και Γερμανούς, έκαναν μπλόκο στου Ζωγράφου. Αφήγηση για τα γεγονότα εκείνων των ημερών έγινε από τον πρόεδρο του Παραρτήματος Ζωγράφου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, Βαγγέλη Κούκλη.
Στη συνέχεια ακολούθησε κατάθεση στεφάνου στο μνημείο της Εθνικής Αντίστασης (Ηρώο Ζωγράφου). Στο σημείο έγινε ομιλία από τον Μιχάλη Μονοχολιά, γραμματέα του Παραρτήματος Ζωγράφου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, ο οποίος αναφέρθηκε στα διδάγματα εκείνης της εποχής και στην πάλη ενάντια στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο.
Στο τέλος, ο ιστορικός περίπατος κατέληξε στο Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», όπου στις 27 Ιούνη 1944 οι αντάρτες του ΕΛΑΣ Μανούσος Δελαβίνιας και Παναγιώτης (Πανάγος) Κοσιώνης, χτύπησαν το μπλόκο του Ζωγράφου, και μετά από προδοσία, περικυκλώθηκαν από τους ταγματασφαλίτες και έδωσαν γενναία μάχη μέχρι που εξαντλήθηκαν τα πυρομαχικά τους και εκτελέστηκαν.
Στη Θεσσαλονίκη, παρεμβαση πραγματοποίησαν οι Οργανώσεις του ΚΚΕ και της ΚΝΕ στο Δήμο Νεάπολης-Συκεών κατά τη διάρκεια της παρέλασης της επετείου της 28ης Οκτωβρίου, για να στείλουν μήνυμα καταδίκης της εμπλοκής της χώρας στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους και της αποστολής ελληνικών ένοπλων δυνάμεων έξω από τα σύνορα.
Συγκεκριμένα ανάρτησαν πανό που έγραφε «και τότε και τώρα μόνο ο λαός σώζει το λαό στο δρόμο της ανατροπής με δυνατό ΚΚΕ. Λευτεριά στην Παλαιστίνη». Επίσης, έκαναν μαζική εξόρμηση με το υλικό της ΚΟ Κεντρικής Μακεδονίας. Στη διάρκεια της παρέλασης, με σημαίες της Εθνικής Αντίστασης και της Παλαιστίνης, οι δυνάμεις του ΚΚΕ και της ΚΝΕ φώναξαν αντιιμπεριαλιστικά-αντιπολεμικά συνθήματα.
Τα αποκαλυπτήρια δύο νέων Μνημείων που σχετίζονται με την πάλη του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας στην περιοχή της Φλώρινας και της Καστοριάς πραγματοποίησε η ΚΕ του ΚΚΕ την Κυριακή 27 Οκτώβρη 2024.
Μετά τα αποκαλυπτήρια του μνημείου στο χωριό Κώττας της Φλώρινας, ακολούθησαν τα αποκαλυπτήρια του δεύτερου μνημείου στο χωριό Καλλιθέα της Πρέσπας: Στον περίβολο του χώρου του Μουσείου για το ΕΑΜ, τον ΕΛΑΣ και τον ΔΣΕ, διαμορφώθηκε μνημειακός χώρος με μαρμάρινες πλάκες όπου έχουν γραφτεί τα ονόματα 1.600 περίπου νεκρών μαχητών και μαχητριών του ΔΣΕ που έπεσαν στις μάχες και κατάγονται από τα 48 χωριά της περιοχής των Πρεσπών και γύρω από τη Φλώρινα.
Στην εκδήλωση, που έγινε μέσα σε κλίμα συγκίνησης και αισιοδοξίας, παρευρέθηκε ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, επικεφαλής πολυμελούς αντιπροσωπείας του Κόμματος.
Το Δημήτρη Κουτσούμπα υποδέχτηκε νωρίτερα στην Καλλιθέα Πρεσπών ο Κωνσταντίνος Τερψόπουλος, πρόεδρος της τοπικής κοινότητας. Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν επίσης ο Παναγιώτης Πασχαλίδης, πρώην δήμαρχος Πρεσπών και ο Φώτης Γεωργίου, πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Πρεσπών.
Στη διάρκεια της μεγάλης εκδήλωσης στην Καλλιθέα Πρεσπών χαιρετισμό απηύθυνε ο Νόντας Στολτίδης, μέλος του Γραφείου Περιοχής Δυτικής Μακεδονίας του ΚΚΕ, ο οποίος σημείωσε ότι «ο αγώνας των ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΔΣΕ συνεχίζει να εμπνέει τις σημερινές γενιές των κομμουνιστών και άλλων αγωνιστών στον αγώνα για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση, για τον σοσιαλισμό – κομμουνισμό».
Την κεντρική ομιλία έκανε ο Νίκος Χριστάνης, μέλος της ΚΕ και Γραμματέας της Επιτροπής Περιοχής Δυτικής Μακεδονίας του ΚΚΕ, ο οποίος επισήμανε ότι «εμπνεόμαστε από τις ηρωικές σελίδες που έγραψε ο ΔΣΕ ιδιαίτερα εδώ στις μάχες του Γράμμου και του Βίτσι. Με τη σημερινή εκδήλωση τιμάμε και τους νεκρούς όλων των χωριών των Πρεσπών και της ΒΔ Φλώρινας, που τους έχουμε αποτυπώσει εδώ στις μαρμάρινες πλάκες ανά χωριό. Από το παράδειγμα τους παίρνουμε δύναμη για να συνεχίσουμε στην καθημερινή πάλη, για να κάνει κουμάντο ο λαός στον τόπο του, όπως έγινε και τότε».
Αναλυτικά, στην ομιλία του ο Ν. Χριστάνης ανέφερε τα εξής:
«Σήμερα, με αυτή μας την εκδήλωση, εκπληρώνουμε ως ΚΟ, ως ΚΕ και ως ΟΠ Δυτικής Μακεδονίας, ένα σημαντικό χρέος απέναντι στους νεκρούς της περιόδου 1940-1949 από όλα τα γύρω χωριά των Πρεσπών και της βορειοδυτικής Φλώρινας.
Θυμίζουμε ότι σε αυτή την περιοχή δεν ερχόμαστε για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια.
Εδώ έγιναν τα αντιιμπεριαλιστικά διήμερα της ΚΝΕ το 2008 και το 2016, εδώ έγιναν τα εγκαίνια του μουσείου που είναι μπροστά σας, το 2019. Ένα μουσείο που σύμφωνα με την καταγραφή που έχουμε, το έχουν επισκεφτεί χιλιάδες άνθρωποι τα πέντε χρόνια λειτουργίας του. Πριν από αυτό προηγήθηκε (και συνεχίζεται και σήμερα) μια πολύχρονη, ακούραστη δουλειά δεκάδων συντρόφων, στελεχών του Κόμματος, που με την σημαντική βοήθεια κατοίκων, φίλων και οπαδών έχουν αναδείξει 8 μνημεία – μουσεία στην ευρύτερη περιοχή Καστοριάς και Φλώρινας.
Όλα αυτά δίνουν τη δυνατότητα στον επισκέπτη της περιοχής, εκτός από το θαυμασμό των σπάνιων τοπίων, των λιμνών, των πλαγιών και των βουνοκορφών, των γραφικών χωριών, να γνωρίσουν και την ηρωική δράση και μάχη που έδωσαν την δεκαετία του ‘40 οι αλύγιστοι της ταξικής πάλης σε τούτον εδώ τον τόπο.
Αποτελούν μια σημαντική ευκαιρία, ειδικά για τη νέα γενιά, να έρθει σε επαφή με την ιστορία που έχει γράψει ο λαός μας σε αυτό τον τόπο, με στιγμές απαράμιλλου αυθεντικού ηρωισμού, που μας εμπνέουν μέχρι σήμερα.
Είναι όμως ταυτόχρονα και μια απάντηση προς όσους συστηματικά επιδιώκουν την αναθεώρηση της ιστορίας, ως απαραίτητο συμπλήρωμα του αντικομμουνισμού. Προς τους απολογητές αυτού του συστήματος, οι οποίοι επιδιώκουν να διαγράψουν ή να παραποιήσουν την ιστορική αλήθεια.
Θυμίζουμε λοιπόν και σε όλους αυτούς ότι ΝΑΙ, το χώμα που πατάμε έχει λευτερωθεί από τους Γερμανούς καταχτητές από το ΕΑΜ, τον ΕΛΑΣ, την ΕΠΟΝ.
Γιατί τη 1η Νοέμβρη του 1944, γνωρίζοντας ότι οι Γερμανοί αποχωρώντας από την πόλη της Φλώρινας σκόπευαν να προκαλέσουν ανεπανόρθωτες ζημιές σε βασικές υποδομές της πόλης, σχεδίασαν με σημαντικές στρατιωτικές μάχες, απελευθερώνοντας την πόλη, να διώξουν άρον-άρον του ναζί εγκληματίες, των οποίων το σχέδιο για καταστροφές αποτράπηκε.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η υποδειγματική ομάδα της ΕΠΟΝ του 27ου τάγματος του ΕΛΑΣ κατέλαβε την ακρόπολη, δηλαδή την ανατολική είσοδο της πόλης και απελευθέρωσε το σιδηροδρομικό σταθμό.
Από τον Ιούνη του 1941 δημιουργήθηκε η Εθνική Αλληλεγγύη που εξασφάλισε τροφή και βασικά είδη πρώτης ανάγκης για τους χιλιάδες πυρόπληκτους κατοίκους, γιατί στο πέρασμα τους από χωριά οι κατακτητές άφηναν κατεστραμμένα και καμένα σπίτια και υποδομές. Η Εθνική Αλληλεγγύη στην πορεία άνοιξε λαϊκά φαρμακεία και ιατρεία, λειτούργησε παιδικούς σταθμούς, οργανώθηκε σε δεκάδες χωριά η λαϊκή αυτοδιοίκηση. Για εκείνη την περίοδο, μόνο στην περιοχή της Φλώρινας λειτούργησαν 25 σχολεία.
Και όλα αυτά ξεκίνησαν από τις σκόρπιες δυνάμεις που είχε το ΚΚΕ στους δυο νομούς, μιας και η μεταξική δικτατορία είχε προχωρήσει σ’ ένα σημαντικό αριθμό συλλήψεων, φυλακίσεων, με αποτέλεσμα να διαλυθούν οι οργανωμένες δυνάμεις. Πάρα αυτή την κατάσταση, μετά την έλευση των κατακτητών, γρήγορα ανασυντάχθηκαν οι οργανώσεις του Κόμματος σε αρκετά χωριά και πόλεις ως το τέλος του 1941. Αυτές οι δυνάμεις κατόρθωσαν να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις ώστε να οργανωθούν οι πρώτες αντάρτικες ομάδες το 1942, οι οποίες είχαν ιδιαίτερη κλιμάκωση το 1943.
Όλο το επόμενο διάστημα οι δυνάμεις του ΕΛΑΣ έδωσαν πολλές μάχες σε όλους τους νομούς της περιοχής της Δυτικής Μακεδονίας, αντιμετώπισαν με επιτυχία τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις των Γερμανών, την προσπάθεια επέκτασης της βουλγάρικης ζώνης κατοχής στους νομούς Φλώρινας και Καστοριάς.
Κι έτσι ήδη από το δεύτερο εξάμηνο του 1943 υπήρχε η Ελεύθερη Ελλάδα σε δεκάδες χωριά, οι ναζί και οι συνεργάτες τους ήταν ταμπουρωμένοι στις πόλεις και από εκεί εξορμούσαν την μέρα, εκεί κρύβονταν τη νύχτα.
Σε αντίθεση με όλα αυτά, οι αστικές δυνάμεις και εδώ στους νομούς Καστοριάς και Φλώρινας, σχεδόν όλοι τους είτε συνεργάστηκαν με τους Γερμανούς, είτε έμειναν απαθείς στο δράμα που ζούσε ο λαός της περιοχής.
Όλα τα παραπάνω καταρρίπτουν το αφήγημα της εθνικής ενότητας, ότι δήθεν τότε ήταν “όλοι μαζί”, ότι “όλες οι πολιτικές δυνάμεις ενωμένες έδιωξαν τον κατακτητή”.
80 χρόνια μετά, πάλι με αυτό το αφήγημα θέλουν να κοιμίσουν τον λαό μιλώντας, για τους “εθνικούς” στόχους, της καπιταλιστικής ανάπτυξης, της γεωστρατηγικής αναβάθμισης της χώρας, της ετοιμασίας νέων θυσιών για τα συμφέροντα των καπιταλιστών.
Γι’ αυτό και σήμερα στη δίνη του ιμπεριαλιστικού πολέμου, θέλουν να μπλέξουν ακόμη πιο βαθιά το λαό μας σε πολύ επικίνδυνα πολεμικά σχέδια. Ήδη η χώρα μας, με ευθύνη τόσο της σημερινής όσο και όλων των προηγούμενων κυβερνήσεων, με πλήρη συμφωνία όλων των αστικών κομμάτων, είναι μπλεγμένη ως το λαιμό σε όλες τις τοπικές συγκρούσεις στην ευρύτερη περιοχή. Η ελληνική κυβέρνηση έχει παραχωρήσει λιμάνια, αεροδρόμια, για να στέλνονται σχεδόν καθημερινά στρατιωτικός εξοπλισμός, πολεμοφόδια, προσωπικό στην Ουκρανία, ρίχνοντας κι άλλο λάδι στη φωτιά στην αντιπαράθεση ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-Ρωσίας.
Ελληνικό στρατιωτικό προσωπικό συμμετέχει στις ΝΑΤΟϊκές ασκήσεις στη Ρουμανία, στην Πολωνία, που αποτελούν προσομοίωση πιο γενικευμένου πολέμου. Η Σούδα, που με τη νέα ελληνοαμερικανική συμφωνία απέκτησε ακόμη πιο αναβαθμισμένο χαρακτήρα, είναι το πιο κρίσιμο “αβύθιστο” αεροπλανοφόρο των ΗΠΑ για τη στήριξη της γενοκτονίας του κράτους – δολοφόνου του Ισραήλ, πρώτα στη Γάζα και τώρα στον Λίβανο.
Όλα αυτά με κίνδυνο να υπάρξει ακόμη μεγαλύτερη ανάφλεξη στην περιοχή, αφού πίσω από τις πολεμικές συγκρούσεις δεν κρύβονται απλά οι προσωπικές επιδιώξεις του ενός ή του άλλου ηγέτη. Εξελίσσεται μια αντιπαράθεση πολύ πιο βαθιά, που αφορά στο ποιος θα έχει την πρωτοκαθεδρία στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα , ανάμεσα σε δυο αντιπαρατιθέμενα στρατόπεδα, με ΗΠΑ και Κίνα να πρωτοστατούν.
Να όμως που όπως και τότε έτσι και σήμερα υπάρχει εδώ το ΚΚΕ, υπάρχει η ΚΝΕ, που τους στραπατσάρουν αυτό το αφήγημα, αποκαλύπτουν τους σκοπούς τους, τα βαθύτερα σχέδια και οργανώνουν την πάλη, έμπρακτα, ενάντια στη συμμετοχή της χώρας μας.
Και από αυτό το βήμα χαιρετίζουμε τις σημαντικές κινητοποιήσεις των λιμενεργατών στον Πειραιά, που δεν άφησαν να φορτωθούν τα κοντέινερ που σκορπούν τη φρίκη του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Επίσης αισθανόμαστε περήφανοι για τα παλικάρια τους φαντάρους που σήκωσαν το ανάστημα τους και δήλωσαν ανοιχτά ότι δε συμφωνούν να γίνουν κρέας για τα κανόνια των ιμπεριαλιστών στους πολέμους τους. Οι φαντάροι έχουν ορκιστεί να υπερασπίζονται τα σύνορα της χώρας και την εδαφική ακεραιότητά της κι όχι να υπηρετούν το ΝΑΤΟ, την ΕΕ και το Ισραήλ και να συμμετέχουν στα εγκλήματα σε βάρος λαών. Δυναμώνουμε το κύμα αλληλεγγύης σε όσους τιμωρήθηκαν, γιατί οι φαντάροι είναι του λαού παιδιά και θα τους υπερασπιστεί ο λαός.
Γι’ αυτόν το λόγο το ΚΚΕ λέει καθαρά: Καμία εμπιστοσύνη στην ελληνική κυβέρνηση, στις συμφωνίες της και στις συμμαχίες της.
Δικαίωμά του λαού είναι να μην εμπιστευθεί στην αστική τάξη και στα κόμματα της την υπεράσπιση της δικής του πατρίδας. Να μη δεχθεί ούτε μια στάλα αίμα να δώσει για τα συμφέροντα των ιμπεριαλιστών που μάχονται μεταξύ τους για το ποιος θα πάρει στα δικά του χέρια τον πλούτο των λαών, τους υδρογονάνθρακες, τους δρόμους μεταφοράς εμπορευμάτων. Αυτό το δικαίωμα υπερασπίστηκαν με το αίμα τους χιλιάδες στη χώρα μας, αυτό υπερασπιζόμαστε κι εμείς σήμερα.
Σε καμιά περίπτωση δε γίνεται να ικανοποιηθούν ταυτόχρονα τα λαϊκά συμφέροντα και τα συμφέροντα της αστικής τάξης, των ιμπεριαλιστών. Η νίκη του ενός προϋποθέτει την ήττα του λαού.
Γι’ αυτό λέμε ότι η εργατική τάξη και οι σύμμαχοί της πρέπει να φτάσουν την πάλη έως το τέλος, έως την ανατροπή της καπιταλιστικής εξουσίας, που ευθύνεται για τους πολέμους, και την επαναστατική κατάκτηση της εργατικής εξουσίας και την οικοδόμηση του σοσιαλισμού – κομμουνισμού.
Είναι γνωστό το τι ακολούθησε μετά την απελευθέρωση από την τριπλή κατοχή. Εξαπολύθηκε, ειδικά στην ύπαιθρο της χώρας, ένα όργιο εκβιασμών, επιθέσεων, βιασμών και δολοφονιών απέναντι στο ΕΑΜικό κίνημα, απέναντι τους κομμουνιστές.
Έχουμε ως Κόμμα συλλογικά μελετήσει όλη αυτή τη περίοδο και έχουμε βγάλει συμπεράσματα για τη λαθεμένη στρατηγική που είχαμε στα πλαίσια των αντίστοιχων λαθεμένων αναλύσεων του ΔΚΚ, που οδήγησε σε απαράδεκτες συμφωνίες και την παράδοση των όπλων, άρα και στη μη αξιοποίηση της επαναστατικής κατάστασης που υπήρχε τότε στην Ελλάδα.
Αυτές μας όμως οι αναλύσεις δε μας εμπόδισαν να δούμε και την ηρωική δράση που ανέπτυξε στη συνέχεια ο ΔΣΕ, ο οποίος σε αυτά εδώ τα βουνά και σε αυτά τα χωριά ήταν η έδρα του γενικού αρχηγείου, η σχολή αξιωματικών, το νοσοκομείο και βασικές υποδομές και λειτουργίες ενός λαϊκού στρατού.
Ακούσαμε πριν για τον ηρωικό χαρακτήρα των μαχών του ΔΣΕ. Εδώ θα σταθούμε σε μια άλλη πλευρά, τη λεγόμενη δημιουργική, δηλαδή στο πώς οργανώθηκε η ζωή σε αυτές εδώ τις περιοχές.
Την περίοδο 1947-1949 είχαμε τις Ελεύθερες περιοχές σε κάποια σημεία της χώρας όπου την εξουσία είχε ο ΔΣΕ και άρα οργανωνόντουσαν όλες οι πτυχές της καθημερνής ζωής.
Έτσι, εδώ στις Πρέσπες δεν υπήρχε οικογένεια που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο να μη συμμετείχε ή να μη στήριξε τον ΔΣΕ. Υπήρχαν και ολόκληρες οικογένειες δοσμένες στον αγώνα, ενώ άλλες δούλευαν στα συνεργεία, της επιμελητείας, των φούρνων που έφτιαχναν ψωμί κ.α. Είναι χαρακτηριστικό ότι το Νοέμβρη του 1948 σε 23 λαϊκά συμβούλια του ν. Φλώρινας εκλεχτήκαν 52 γυναίκες, ενώ σε 53 της Καστοριάς εκλέχτηκαν 78 γυναίκες. Όλα αυτά τα χρόνια επισκευάστηκαν δρόμοι, γέφυρες, δημιουργήθηκαν νοσοκομεία, αναρρωτήρια. Στα ελεύθερα χωριά της Φλώρινας ιδρύθηκε νοσοκομείο και υπολόγιζαν ότι στους πρώτους τέσσερις μήνες εξετάστηκαν πάνω από 1000 φτωχοί αγρότες, ενώ θεραπεύτηκε μέχρι και κόσμος που έπασχε από ελονοσία, μια ασθένεια που βασάνιζε τον κόσμο εκείνη την εποχή.
Στα 2,5 χρόνια της λειτουργίας της Ελεύθερης Ελλάδας υπολογίζεται ότι έγινε μια απίστευτη κινητοποίηση παραγωγικών δυνάμεων σε κατασκευαστικά, αντιπλημμυρικά και υδρευτικά έργα, στην οικοδόμηση νοσοκομείων, σχολείων, στην αγροτική παραγωγή, δίνοντας γη, σπόρους και εργαλεία στους καλλιεργητές.
Η πείρα αυτή αναδεικνύει ένα πολύ βασικό ζήτημα: Έμπρακτα αποδείχτηκε ότι η πρώτη παραγωγική δύναμη είναι ο άνθρωπος, ο εργαζόμενος λαός και ότι αυτό που είναι ώριμο είναι να αλλάξει η εξουσία, το ποιος κάνει κουμάντο στην παραγωγή.
Ας αναλογιστούμε: Αν οι σύντροφοι μας, ο λαός της περιοχής, με τα πενιχρά μέσα εκείνης της εποχής και σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα κατάφερε αυτά, σήμερα με πιο εξελιγμένη την επιστήμη και την τεχνική, πώς θα μπορούσαν να ικανοποιηθούν οι σύγχρονες λαϊκές ανάγκες; Σε αντίθεση σήμερα, με τις πολιτικές τους, έχουν προχωρήσει στην ερημοποίηση των νομών της περιοχής, είναι χαρακτηριστικό ότι στις Πρέσπες έχουμε λειψά επανδρωμένο το ιατρείο της περιοχής. Ο λαός της περιοχής ζει χρόνια την ανασφάλεια, την αγωνία πώς θα τα βγάλει πέρα σ’ ένα αβέβαιο μέλλον γι’ αυτόν.
Το έχουμε πει πολλές φορές, θα το επαναλάβουμε και σήμερα: ο αγώνας του ΔΣΕ άλλους τους εμπνέει και άλλους τους ενοχλεί.
Η σημερινή μας εκδήλωση είναι και μια οφειλόμενη απάντηση σε ορισμένους διαστρεβλωτές της ιστορίας, δημοσιολόγους που τα τελευταία χρόνια αλλά και πρόσφατα πριν από λίγους μήνες αναρωτιούνταν δήθεν γιατί το ΚΚΕ οργανώνει όλα αυτά τα μνημεία, και απαντάει στις κούφιες θεωρίες περί του ότι “ψάχνει τη ρεβάνς του ’49”. Άλλοι πάλι ενοχλούνται γιατί αφού υπάρχει λένε το πάρκο εθνικής συμφιλίωσης, τότε γιατί αναμοχλεύουν πάθη και μίση άλλων εποχών και ορισμένοι με πιο έντονο αντικομουνισμό θέτουν και το “με ποιανού την άδεια γίνονται όλα αυτά”.
Είναι κατανοητό ότι για την αστική τάξη, τα κόμματα της, είναι πολύ βολικό να μη μαθευτεί η αλήθεια ή να υπάρχει η αλήθεια όπως την αποτύπωσαν τα χρόνια μετά τον εμφύλιο με διαστρεβλώσεις, όπως τις γνωστές θεωρίες περί συμμοριτών κ.ά.
Το ΚΚΕ, όπως και για κάθε περίοδο της πάλης του λαού, ξέρει να τιμάει τους αγώνες του και ιδιαίτερα τους νεκρούς του και αυτό κάνουμε σήμερα κι εδώ.
Και θέλουμε σήμερα και από αυτό το βήμα να προειδοποιήσουμε όλους τους αρμόδιους φορείς, περιφερειακές και δημοτικές αρχές, την κυβέρνηση: οι άθλιες μεθοδεύσεις τους να γίνουν εργασίες στις ψηλότερες κορυφές του Γράμμου δε θα περάσουν έτσι. Ήδη ένας μεγάλος αριθμός κάτοικων και φορέων αντιστέκεται και εμείς ως ΚΚΕ θα κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας μα μην ολοκληρωθεί και γίνει τετελεσμένο αυτή η περιβαλλοντολογική καταστροφή.
Στο αμείλικτο δίλημμα, που ήταν υποταγή ή νέος ξεσηκωμός, επιλέξαμε έστω με καθυστερήσεις τον ξεσηκωμό.
Τα χρόνια εκείνα αντιπαρατέθηκε από τη μια η ένοπλη μαζική λαϊκή πάλη και από την άλλη η κρατική βία των αστικών κομμάτων με την πλουσιοπάροχη στήριξη των ΗΠΑ και Βρετανίας.
Η μάχη αυτή ήταν άνιση και μπορεί ο ΔΣΕ να ηττήθηκε στρατιωτικά, μπορεί επί δεκαετίες να είχαμε μπαράζ εκτελέσεων, φυλακίσεων και διώξεων, άλλα κανείς τελικά δεν μπόρεσε να σβήσει το μεγαλείο της πάλης, την ηθική και πολιτική ανωτερότητά του.
Και αυτό είναι βασικό δίδαγμα που βγαίνει από την πάλη αυτή και το αξιοποιούμε και σήμερα. Γι’ αυτό και διαβεβαιώνουμε όλα αυτά τα παπαγαλάκια ότι ΝΑΙ, θα συνεχίσουμε να αναδεικνύουμε αυτό τον ηρωικό αγώνα και τα διδάγματα που περιλαμβάνει, να μας εμπνέει στους νέους αγώνες και τις μάχες που έχουμε μπροστά μας.
Γιατί και σήμερα έχουμε τα κελεύσματα της υποταγής στους δημοσιονομικούς στόχους και στα ματωμένα πλεονάσματα της κυβέρνησης και της ΕΕ. Και απέναντι σε αυτή την αντιλαϊκή κυβέρνηση υπάρχει αντιπολίτευση, που είναι το ΚΚΕ και ο λαός που μάχεται καθημερινά.
Όλοι οι αριστεροί και προοδευτικοί άνθρωποι που αηδιάζουν από τον εκφυλισμό που έχει φτάσει η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, που δεν τρώει το κουτόχορτο του ξαναζεσταμένου ΠΑΣΟΚ, της βολικής αντιπολίτευσης που όλος τους ο καημός είναι πώς θα κάτσουν ξανά σε κυβερνητικές καρέκλες, μπορούν να συμπορευτούν εδώ με το ΚΚΕ στους δρόμους του αγώνα.
Να δώσουμε τον καλύτερο μας εαυτό μας και να οργανώσουμε τις απεργιακές μάχες που έχουμε μπροστά μας, με βασική τη γενική απεργία στις 20 Νοέμβρη.
Δίνουμε τη μάχη καθημερινά στους τόπους δουλειάς, στα σχολεία, τις σχολές, τις πόλεις και τα χωριά για να σηκώσει ο λαός το ανάστημα του, να οργανώσει την πάλη του μέχρι και την τελική νίκη.
Η πραγματική ελπίδα βρίσκεται στην ενίσχυση του ρεύματος αμφισβήτησης της κυρίαρχης πολιτικής, των κατευθύνσεων της ΕΕ, του ΝΑΤΟ, του ίδιου του στόχου της καπιταλιστικής κερδοφορίας, των αντιλαϊκών νόμων, συνολικά αυτού του εχθρικού, σάπιου και διεφθαρμένου κράτους του κεφαλαίου. Βρίσκεται στη συμπόρευση µε το ΚΚΕ σε όλες τις µάχες που έχουµε µπροστά μας.
Η ιστορία των αγώνων της δεκαετίας 1940-49 αποδεικνύει ότι κανένας λαός δεν πρέπει να στηριχτεί για την υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας στην αστική τάξη και τα κόμματα της. Και με αυτή την έννοια μάς ανησυχούν οι τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό. Γιατί η κυβέρνηση είναι έτοιμη να προχωρήσει σε έναν ”εφ’ όλης της ύλης διάλογο”, για τον οποίο μιλάει η τουρκική αστική τάξη και η κυβέρνησή της κι έτσι προετοιμάζουν το έδαφος για συμβιβασμούς που απειλούν τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας, με τη συναίνεση και των άλλων κομμάτων του ευρωατλαντισμού.
Επίσης ανησυχητικές είναι οι εξελίξεις όχι μόνο από τους δυο ιμπεριαλιστικούς πολέμους αλλά και από την επιμονή για τη διεύρυνση της ΕΕ και του ΝΑΤΟ στα Δυτικά Βαλκάνια. Άλλωστε σε αυτό το πλαίσιο εντασσόταν και η συμφωνία των Πρεσπών, όπως έχει μείνει να λέγεται. Τώρα, κάποια χρόνια μετά την υπογραφή της, όλοι οι κάτοικοι της περιοχής αντιλαμβάνονται καλύτερα ότι όχι μόνο δεν έλυσε προβλήματα, αλλά έχει ανοίξει τους ασκούς του Αιόλου σύμφωνα με αυτό που λέει η τωρινή κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας, και ταυτόχρονα εξυπηρέτησε και εξυπηρετεί τα ΝΑΤΟϊκά σχέδια για πιο γρήγορη περικύκλωση της Ρωσίας. Οι λαοί της περιοχής, οι κάτοικοι των χωριών της Πρέσπας, όπως και των απέναντι παραλίμνιων χωρών, δεν έχουν να χωρίσουν τίποτα μεταξύ τους. Δεν πρόκειται όμως, όσο υπάρχει αυτή η καπιταλιστική εξουσία, να τους αφήσουν ήσυχους.
Ένας επιπλέον λόγος να δυναμώσει η πάλη για την απεμπλοκή της χώρας μας και όλων των λαών της περιοχής από το ΝΑΤΟ και την ΕΕ, η διαμόρφωση αμοιβαίων επωφελών σχέσεων καλής γειτονίας και φιλίας μεταξύ των πολύπαθων λαών των Βαλκανίων.
Εμπνεόμαστε από τις ηρωικές σελίδες που έγραψε ο ΔΣΕ, ιδιαίτερα εδώ στις μάχες του Γράμμου και του Βίτσι.
Με τη σημερινή εκδήλωση τιμάμε και τους νεκρούς όλων των χωριών των Πρεσπών και της ΒΔ Φλώρινας που τους έχουμε αποτυπώσει εδώ στις μαρμάρινες πλάκες ανά χωριό.
Από το παράδειγμα τους παίρνουμε δύναμη για να συνεχίσουμε στην καθημερινή πάλη, για να κάνει κουμάντο ο λαός στον τόπο του, όπως έγινε και τότε».
Η εκδήλωση έκλεισε με εκατοντάδες υψωμένες γροθιές από τους συγκεντρωμένους να τραγουδούν τη «Διεθνή», ενώ δεκάδες σημαίες του ΚΚΕ ανέμιζαν ψηλά.
Ακολούθησε λαϊκό αντάρτικο γλέντι με τους Κώστα Αντάρα, Αλέξανδρο Γκάρα, Θανάση Γράβα και Παντελή Μόσχογλου, σκορπώντας έντονη συγκίνηση αλλά και αγωνιστική ανάταση.
Τα αποκαλυπτήρια δύο νέων Μνημείων που σχετίζονται με την πάλη του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας στην περιοχή της Φλώρινας και της Καστοριάς πραγματοποίησε η ΚΕ του ΚΚΕ την Κυριακή 27 Οκτώβρη 2024.
Το πρώτο Μνημείο βρίσκεται στο χωριό Κώττας της Φλώρινας, όπου έχει βρεθεί ομαδικός τάφος μαχητών και μαχητριών του ΔΣΕ. Το Μνημείο αναφέρεται σε όσους έπεσαν κατά κύριο λόγο στις τελευταίες μάχες στην ευρύτερη περιοχή του χωριού, ειδικότερα τον Αύγουστο του 1949.
«Ένας αιώνας αγώνας και θυσία, το ΚΚΕ στην πρωτοπορία» ήταν το σύνθημα που δόνησε την ατμόσφαιρα μόλις ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, έκανε τα αποκαλυπτήρια του μνημείου μέσα σε κλίμα συγκίνησης, υπερηφάνειας και αγωνιστικής ανάτασης, με πλήθος μελών, φίλων και οπαδών του ΚΚΕ και της ΚΝΕ από την Κεντρική και Δυτική Μακεδονία να δίνουν μαζικό «παρών».
Χαιρετισμό απηύθυνε ο Θανάσης Χαστάς, μέλος του Γραφείου Περιοχής Δυτικής Μακεδονίας του ΚΚΕ, ενώ την κεντρική ομιλία έκανε ο Θεοδόσης Κωνσταντινίδης, στέλεχος του Κόμματος και μέλος της Επιτροπής Μνημείων και Μουσείων της ΚΕ.
Στην ομιλία του ο Θ. Κωνσταντινίδης ανέφερε τα εξής:
«Σας καλωσορίζουμε στη σημερινή μας εκδήλωση, στα εγκαίνια του ιστορικού μνημείου για τους πεσόντες μαχητές του ΔΣΕ στα γύρω υψώματα από το χωριό Κώττα.
Ο τρίχρονος αγώνας του ΔΣΕ υπήρξε δίκαιος, ηρωικός, μεγαλειώδης και αναγκαίος. Εξέφραζε τα συμφέροντα της συντριπτικής πλειονότητας του πληθυσμού ενάντια στα συμφέροντα των εκμεταλλευτών και καταπιεστών της.
Η αστική κρατική εξουσία γνώρισε τότε το μεγαλύτερο κίνδυνο για την ίδια την ύπαρξή της. Ο αγώνας του ΔΣΕ αποτελεί αναμφισβήτητα την κορυφαία εκδήλωση της ταξικής πάλης στην Ελλάδα κατά τον 20ό αιώνα.
Ο ΔΣΕ αναμετρήθηκε με την εγχώρια αστική τάξη, με το σύνολο των πολιτικών της δυνάμεων και με τις συμμαχικές τους δυνάμεις, τα καπιταλιστικά κράτη της Μ. Βρετανίας και των ΗΠΑ. Δίχως τη στρατιωτική, οικονομική και πολιτική βοήθεια των τελευταίων, η αστική τάξη στην Ελλάδα δε θα μπορούσε να νικήσει.
Αύγουστος 1949. Βρισκόμαστε στην τελευταία φάση του εμφυλίου. Αντίπαλος του ΔΣΕ ο αναδιοργανωμένος από τους Αμερικανούς κυβερνητικός στρατός, που διαδέχτηκαν τους Άγγλους, οι οποίοι από τις αρχές του ‘47 δήλωσαν ότι δεν μπορούν να συνεχίσουν τη στήριξη των κυβερνητικών δυνάμεων στην Ελλάδα. Έτσι αναλαμβάνουν οι ΗΠΑ, με τον Τρούμαν να δηλώνει από το Μάρτη του ‘47 το ενδιαφέρον του για την Ανατολική Μεσόγειο (Δόγμα Τρούμαν).
Ακολουθεί το σχέδιο Μάρσαλ (από το όνομα του τότε υπουργού Οικονομικών) για την περίφημη αμερικανική βοήθεια. Η ακριβοπληρωμένη από τον ελληνικό λαό βοήθεια έως τον Σεπτέμβρη του ’48 κοστολογήθηκε σε 260 εκ. δολάρια, που δόθηκαν με μορφή πολεμικού υλικού (αεροπλάνα, πολεμικά πλοία, πυροβόλα μικρού και μεγάλου βεληνεκούς, όλμοι, μικρά όπλα και άφθονα βλήματα, σφαίρες, πυρομαχικά – μέχρι και 8.650 ημιόνους, κοινώς μουλάρια, μας χρεώσανε). Από την άνοιξη του ’48 ξεκίνησαν οι επιχειρήσεις του κυβερνητικού στρατού με αντικειμενικό στόχο να περικυκλώσουν και να εξοντώσουν τις δυνάμεις του Δημοκρατικού Στρατού στα βόρεια σύνορα (σχέδιο Κορωνίς 14/6 – 21/8 ).
Μέσα από τις διάφορες φάσεις του αγώνα φάνηκε όχι μόνο η ηθική ανωτερότητα των μαχητών/-τριών του ΔΣΕ, αλλά και η υπεροχή στο πεδίο της επιχειρησιακής δράσης και του στρατηγικού σχεδιασμού. Οι επιτελείς του αστικού στρατού και οι μάχιμες μονάδες του απέτυχαν – παρά την αριθμητική υπεροχή τους (1/10) και τη συντριπτική υπεροχή σε πολεμικό υλικό και υπερσύγχρονα για την εποχή μέσα – να πραγματοποιήσουν τους στόχους τους.
Έμεινε στη στρατιωτική ιστορία και διδάχθηκε στις σχολές πολέμου του αστικού στρατού ο ελιγμός των δυνάμεων του ΔΣΕ, δηλαδή η απαγκίστρωσή του από το Γράμμο, ενώ ήταν περικυκλωμένος, και το πέρασμα όλων των δυνάμεών του στο Βίτσι μέσα σε μία νύχτα, τον Αύγουστο του 1948 (21/8).
Θα τους στοιχειώνει για πάντα η επίθεση του ΔΣΕ στο Μάλι Μάδι και το ξεπέταγμα του αστικού στρατού από τις οχυρωμένες θέσεις του, στις 10-12 Σεπτέμβρη του ’48. Τότε που οι φαντάροι πήραν την κατηφόρα, έφτασαν τρέχοντας στην Καστοριά και η φιλεύσπλαχνη κυβέρνηση Σοφούλη έστησε στρατοδικεία για να τους τρομοκρατήσει και να τιμωρήσει όσους εγκατέλειψαν τις θέσεις τους.
Το καλοκαίρι του 1949 ο κυριότερος όγκος των δυνάμεων του ΔΣΕ συμπτύχθηκε στα ορεινά συγκροτήματα της Βόρειας Ελλάδας, στο Γράμμο και το Βίτσι.
Το κυβερνητικό επιτελείο ξεδιπλώνει το σχέδιο Πυρσός σε 3 φάσεις. Συνολικά διέθεσε 150.000 περίπου στρατιώτες και υπεροπλία σε εξοπλισμό (τεθωρακισμένα, αεροπορία, βόμβες Ναπάλμ κ.λπ.), έναντι περίπου 15.000 μαχητών και μαχητριών του ΔΣΕ με περιορισμένα πολεμικά μέσα, που αντιστάθηκαν στη σαρωτική επίθεση των κυβερνητικών.
Η πρώτη φάση του σχεδίου ξετυλίγεται στο Γράμμο, χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα, και από τις 10 Αυγούστου ο κυβερνητικός στρατός εξαπολύει την επίθεση του με 60.000 άντρες στο πολύπαθο Βίτσι, το οποίο υπερασπιζότανε από 8.000 μαχητές και μαχήτριες περίπου. Σκοπός των κυβερνητικών, όπως πάντα, η περικύκλωση και η εξόντωση των δυνάμεων του ΔΣΕ.
Στις 16 Αυγούστου οι δυνάμεις του ΔΣΕ υποχωρούν συντεταγμένα, απαγκιστρώνονται από το Βίτσι και ελίσσονται μέσα από τη χερσόνησο του Πυξού, πληρώνοντας βαρύ φόρο αίματος, μεγάλος αριθμός μαχητών φτάνει στο Γράμμο, όπου έδωσαν την τελευταία μάχη.
Δεδομένης της υπεροχής δυνάμεων του αντίπαλου στρατοπέδου, ήταν κατόρθωμα ότι οι δυνάμεις του ΔΣΕ δεν περικυκλώθηκαν στην περιοχή αυτή. Για άλλη μια φορά τα κυβερνητικά σχέδια για εγκλωβισμό των δυνάμεων του ΔΣΕ απέτυχαν.
Τι γίνεται μετά την υποχώρηση από το Βίτσι. Μαζί με τους μαχητές και τις μαχήτριες ακολουθούν και οι κομματικές και πολιτικές οργανώσεις. Τα χωριά αδειάζουν και μαύρο σκοτάδι καταπλακώνει την περιοχή. Οι νεκροί μαχητές από τα γύρω υψώματα του Κώττα συγκεντρώνονται και ένας αριθμός από αυτούς παραχώνεται στο σημείο που βρισκόμαστε σήμερα, έξω από τον αυλόγυρο της εκκλησίας. Από έρευνα που κάναμε διαπιστώθηκε ότι στα γύρω βουνά πέσανε πάνω από 300 μαχητές και μαχήτριες, τα ονόματα των οποίων αναγράφονται στα μαρμάρινα επιστύλια που έχουμε τοποθετήσει στο χώρο του μνημείου.
Για χρόνια ολόκληρα, λόγω του φόβου και της τρομοκρατίας, αυτός ο τόπος, αυτό το ένοχο μυστικό, δεν ομολογήθηκε από κανέναν. Ώσπου μέσα από τις διαδρομές και την έρευνα που κάναμε ήρθε η στιγμή που κάτοικος του χωριού Κώττα μας δείχνει ένα χωράφι και λέει:
“Να, εδώ είναι θαμμένοι οι αντάρτες”.
Την πρώτη έκπληξη διαδέχεται άλλη. Το χωράφι είναι χωρισμένο απ’ το νεκροταφείο με ένα συρματόπλεγμα. Απ’ τη μια μεριά οι ευλογημένοι από την εκκλησία νεκροί. Κι απ’ έξω ένας ομαδικός τάφος μαχητών του ΔΣΕ, χωρίς τίποτα να δηλώνει την ύπαρξή του. Για χρόνια ήταν ένα ”ξέφραγο αμπέλι”. Μέχρι που τα γελάδια, καθώς περπατούσαν και ξαναπερπατούσαν στη γη, άρχισαν να ξεθάβουν τα κόκκαλα. Κι έτσι χτίστηκε μια μικρή μάντρα να εμποδίζει τα ζώα να μπούνε μέσα. Κι αφέθηκε το θέμα να ξεχαστεί.
Ε, δε θα ξεχαστεί! Δηλώσαμε τότε και το υπογραμμίσαμε στον ιστορικό ταξιδιωτικό οδηγό για το Βίτσι που εκδόθηκε από τη ”Σύγχρονη Εποχή” το 2018. Κρατήσαμε το λόγο μας και είμαστε εδώ να τιμήσουμε τους σταυραετούς του ΔΣΕ. Ως ελάχιστο φόρο τιμής στη θυσία τους, τοποθετήσαμε το εμβληματικό αυτό μνημείο που αναπαριστά το μεγαλείο του αγώνα τους.
Θα προσπαθήσω σε κάπως ελεύθερη απόδοση να μεταφέρω τα λόγια του σ. Αντώνη Μυρωδιά στην Επιτροπή Μνημείων και Μουσείων για να αιτιολογήσει την πρόταση του. Ο σ. Αντώνης είναι ο δημιουργός αυτής της εμβληματικής γλυπτικής σύνθεσης. Συγκεκριμένα: Η πρώτη στήλη στα αριστερά είναι η αναθηματική στήλη με τίτλο ”το λουλούδι που σας στέρησαν” και αναφέρεται στη σημερινή νέα γενιά που αποτίει φόρο τιμής εμπνευσμένη από τον αγώνα του ΔΣΕ. Έχει έντονα συναισθηματικά στοιχεία και αναφέρεται στην ανίερη μαζική ταφή έξω από το επίσημο νεκροταφείο. Ακολουθεί η δεύτερη στήλη που αναφέρεται στον ίδιο το ΔΣΕ. Οι συμπαγείς στήλες υποδηλώνουν τον ηρωικό αγώνα του, τη χωρίς υπαναχωρήσεις και κενά θέση, την ακλόνητη πεποίθηση για το δίκαιο αγώνα. Δηλώνει επίσης την οργάνωση, την αλληλεγγύη και συντροφικότητα, τη συμπαράσταση και συμπαράταξη των μαχητών και μαχητριών. Η τρίτη στήλη αναφέρεται στο ιστορικό αποτύπωμα του ΔΣΕ. Δηλώνει ότι μέσα από το διαρκή αγώνα, τη γνώση και τη δράση εμπνέονται οι επόμενες γενιές. Αντλούν παραδείγματα για τους σημερινούς και αυριανούς αγώνες. Το όλο έργο, όπως μας είπε κάτοικος του χωριού εκφράζοντας το γνήσιο λαϊκό αίσθημα, φωνάζει “Μείναμε όρθιοι και συνεχίζουμε”.
Συνεχίζουμε, συντρόφισσες και σύντροφοι, όπως έκανε το Κόμμα και ο λαός μας εκείνη την περίοδο που δεν ήταν όλα δεδομένα, ούτε βέβαια εύκολα.
Ο αρνητικός συσχετισμός ήταν καθοριστικός αλλά δε μας εμπόδισε να αναμετρηθούμε και να διεκδικήσουμε την τελική νίκη, να παλέψουμε για να αλλάξει ο συσχετισμός των δυνάμεων. Άλλωστε το δίλημμα ήταν φοβερό, την υποταγή ή τα όπλα! Φυσικά διαλέξαμε τα όπλα. Έτσι κι αλλιώς, η σύγκρουση ήταν αναπόφευκτη. Όπως είναι πάντα όταν κρίνεται το ζήτημα της ταξικής εξουσίας.
Κρατάμε το νήμα που μας δένει σφιχτά με τη θυσία τους και προχωράμε – προχωράμε μέχρι το τέλος – που δεν μπορεί να είναι άλλο από την κατάργηση του συστήματος της εκμετάλλευσης και την οικοδόμηση μιας άλλης κοινωνίας της ισότητας, της δικαιοσύνης, της ευημερίας, μιας κοινωνίας κομμουνιστικής.
Θέλουμε να ευχαριστήσουμε τους 18 κατοίκους, ναι καλά ακούσατε, 18 κατοίκους του χωριού που αγκάλιασαν την προσπάθειά μας, βοηθήσανε και ζήσανε μαζί μας όλες τις φάσεις κατασκευής του μνημείου.
Άλλο ένα μεγάλο ευχαριστώ χρωστάμε στην επιχείρηση μαρμάρων Σολομωνίδη για τη διαρκή προσφορά μαρμάρων και σχετικών υλικών στα μουσεία και μνημεία που κατασκευάζει το ΚΚΕ σε όλη τη χώρα και ιδιαίτερα στη Δυτική Μακεδονία.
Ας αφουγκραστούμε τον ποιητή:
”Όχι εμείς το δάκρυ δε θ’ αφήσουμε
να λεκιάσει τον ηρωισμό σου
κι όμως μέσα μας πονά τόσο η καρδιά
κι όσο πιο πολύ πονά
τόσο πιο πολύ μισεί
Θα τολμήσουμε
ό,τι τόλμησες και συ”».
Στεφάνια στο μνημείο κατάθεσαν εκ μέρους της ΚΕ του ΚΚΕ, ο ΓΓ της ΚΕ του Κόμματος, Δημήτρης Κουτσούμπας, εκ μέρους του ΚΣ της ΚΝΕ, η Αναστασία Γεωργιάδου, γραμματέας του ΣΠ Δυτικής Μακεδονίας της ΚΝΕ και εκ μέρους της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, ο Γιώργος Στραβού, μέλος της Κεντρικής Διοίκησης.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκε πολυμελής αντιπροσωπεία της ΚΕ του ΚΚΕ. Παρόντες ήταν επίσης ο Αντώνης Μυρωδιάς, γλύπτης, δημιουργός του Μνημείου, και ο Αλέξανδρος Σολομωνίδης, εκ μέρους της επιχείρησης μαρμάρων Σολομωνίδη, που έχει κάνει την προσφορά μαρμάρων και σχετικών υλικών στα μουσεία και στα μνημεία που κατασκευάζει το ΚΚΕ σε όλη τη χώρα και ιδιαίτερα στη Δυτική Μακεδονία. Στην εκδήλωση παρευρέθηκε και ο Σήφης Ζαχαριάδης, γιος του Νίκου Ζαχαριάδη, ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ.
Στο χώρο του μνημείου λειτούργησε επίσης μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και συγκινητική έκθεση φωτογραφίας. Στην έκθεση αποτυπώνονταν φωτογραφίες από την πρώτη τιμητική πλακέτα που τοποθέτησε η Επιτροπή Περιοχής Δυτικής Μακεδονίας του ΚΚΕ στις 5/8/2018 για τον ομαδικό τάφο των νεκρών μαχητών του ΔΣΕ, μέχρι την ολοκλήρωση του μνημείου το 2024.
Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση της Τομεακής Οργάνωσης Ημαθίας του ΚΚΕ με θέμα «80 χρόνια από την απελευθέρωση της Νάουσας από τον ΕΛΑΣ» την Κυριακή 27 Οκτώβρη 2024. Στο χώρο υπήρξε έκθεση ιστορικών φωτογραφιών της περιόδου 1940-49 από το αρχείο της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ.
Την εκδήλωση άνοιξε ο Νίκος Μάντσιος, γραμματέας της ΚΟΒ Νάουσας, με σύντομο χαιρετισμό. Η Κατερίνα Μπόσκου διάβασε κείμενο ΕΛΑΣίτη αντάρτη του 16ου Συντάγματος. Ακολούθησε σύντομο μουσικό πρόγραμμα με αντάρτικα τραγούδια.
Την κεντρική ομιλία έκανε ο Ευθύμης Δημάκης, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, που τόνισε την τιτάνια προσπάθεια του λαού μας την περίοδο εκείνη, με μπροστάρη, βασικό αιμοδότη και καθοδηγητή το ΚΚΕ, απέναντι σε κάθε κατακτητή, ξένο και ντόπιο, καθώς και τους ισχυρούς δεσμούς του Κόμματος με την εργατική τάξη και το λαϊκό κίνημα τις δεκαετίες που προηγήθηκαν και που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην οργάνωση του ένοπλου αγώνα.
Επισημάνθηκε ότι το ΚΚΕ βγάζει συμπεράσματα από την ιστορική πείρα και σε συνθήκες νέας όξυνσης της ταξικής πάλης προειδοποιεί το λαό, τον καλεί σε εγρήγορση, του δείχνει φωτεινό το δρόμο της αντίστασης και της πάλης, είτε σε συνθήκες ιμπεριαλιστικού πολέμου είτε σε συνθήκες ιμπεριαλιστικής ειρήνης.
Υπογραμμίστηκε η ανάγκη να βαδίσει η νέα σκοπιά της εργατικής τάξης στον ίδιο δρόμο με τους λαϊκούς ήρωες του χθες και με απόλυτη στοχοπροσήλωση στην ανατροπή του σάπιου καπιταλιστικού συστήματος, που γεννάει πολέμους, φτώχεια, δυστυχία, εκμετάλλευση, στην κατάληψη της εξουσίας από την επαναστατική εργατική τάξη και στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού – κομμουνισμού.
Ακολούθησε μαχητική πορεία στο κέντρο της πόλης και κατάθεση στεφάνων στο μνημείο της Εθνικής Αντίστασης.
Στις 26 Οκτώβρη 1944, το στρατιωτικό σκέλος του ΕΑΜ, ο ΕΛΑΣ, εισέρχεται στην Κατερίνη και την απελευθερώνει από τις γερμανικές ναζιστικές κατοχικές δυνάμεις. Τρεις μέρες μετά διοργανώνεται ο μεγάλος εορτασμός της Απελευθέρωσης, εκεί όπου τμήματα του ΕΛΑΣ, της ΕΠΟΝ, της Πολιτοφυλακής, παρελαύνουν μπροστά σε ένα πλήθος 30.000 ανθρώπων.
Εκπρόσωποι του ΕΑΜ, της ΕΠΟΝ και ο καπετάνιος του 50ού Συντάγματος του ΕΛΑΣ “Νικήτας”, Κώστας Συννεφάκης, πραγματοποιούν ομιλία από κεντρικό κτίριο της πόλης, εκεί όπου σήμερα είναι η κεντρική πλατεία της Κατερίνης.
Αυτές οι ηρωικές στιγμές αντίστασης και αγώνα αναδείχθηκαν μέσα από τις δράσεις που πραγματοποιήθηκαν στην Κατερίνη στις 26 και 27 Οκτώβρη 2024 από το Παράρτημα Κατερίνης της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ και την ΤΕ Πιερίας του ΚΚΕ.
Πιο συγκεκριμένα, από το πρωί του Σαββάτου 26 Οκτώβρη, στην Κεντρική Πλατεία της Κατερίνης υπήρξε έκθεση φωτογραφίας και τεκμηρίων από την περίοδο της Κατοχής και της Απελευθέρωσης, ενώ το απόγευμα της ίδιας μέρας έγινε εκδήλωση με ομιλητή τον Νίκο Σαλπιστή, πρόεδρο του Παραρτήματος Κατερίνης της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ. Ακολούθησε μουσικό και αφηγηματικό αφιέρωμα, καθώς και κατάθεση στεφάνων στο άγαλμα της Ελευθερίας.
Το πρωί της Κυριακής 27 Οκτώβρη πραγματοποιήθηκε ιστορικός περίπατος σε περιοχές της Κατερίνης που συνδέονται με την Κατοχή, την Αντίσταση και την Απελευθέρωση. Οι πιο χαρακτηριστικοί σταθμοί του ιστορικού περιπάτου ήταν η Κεντρική Πλατεία Κατερίνης, που συνδέεται με την Απελευθέρωση, ο Άγιος Φώτιος, που εκείνη την εποχή ήταν κρατητήρια της γκεστάπο και τόπος βασανιστηρίων, και το μνημείο στην περιοχή του Σταθμού Κατερίνης, όπου εκτελέστηκαν κάτοικοι του χωριού Άγιος Δημήτριος Πιερίας, ως αντίποινα στην ανατίναξη του μεταλλείου χρωμίου στον Αγ. Δημήτριο από τον ΕΛΑΣ και στην εκτέλεση δύο Γερμανών στρατιωτών.
Κατά τη διάρκεια του ιστορικού περιπάτου διακινήθηκε αναμνηστικός χάρτης της πόλης όπου αποτυπώνονται τα σημεία και τα κτίρια στα οποία συνέβησαν σημαντικά γεγονότα της Κατοχής και της Απελευθέρωσης.
Με μια λιτή αλλά γεμάτη συγκίνηση εκδήλωση, ο Δήμος Τυρνάβου τίμησε στις 24 Οκτώβρη 2024 την 80ή επέτειο από την απελευθέρωση της πόλης από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο Μνημείο της Εθνικής Αντίστασης, παρουσία της δημοτικής αρχής, μαθητών από τα γυμνάσια και λύκεια της πόλης, εκπροσώπων των σχολείων της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και φορέων του Δήμου Τυρνάβου.
Εκεί έγινε ομιλία από το δήμαρχο Τυρνάβου Στέλιο Τσικριτσή, ενώ ακολούθησε κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο από το Δήμο Τυρνάβου, την ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, την ΚΟΒ Τυρνάβου του ΚΚΕ και τον Αγροτικό Σύλλογο Τυρνάβου.
Όταν ο λαός παλεύει για το δίκιο του, μπορεί να τα καταφέρει
Ο Δήμαρχος Τυρνάβου Στέλιος Τσικριτσής μεταξύ άλλων σημείωσε:
«Ήταν πρωί της 24ης Οκτώβρη του 1944 όταν οι Γερμανοί εγκατέλειπαν τον Τύρναβο, κάτω από τις συνθήκες που διαμορφώθηκαν στην εξέλιξη των πολεμικών μετώπων.
Η αποχώρησή τους δεν ήταν εύκολη, συνοδεύτηκε από ένοπλες συγκρούσεις με τους αντάρτες του ΕΛΑΣ και μεγάλες απώλειες σε έμψυχο και πολεμικό υλικό, με τις δυνάμεις τις αντίστασης να λαμβάνουν επίκαιρες θέσεις πλησίον του Τυρνάβου και της Ε.Ο. Λαρίσης-Κοζάνης. Άλλωστε τα συντριπτικά χτυπήματα σε βάρος των κατοχικών δυνάμεων υπήρξαν αλλεπάλληλα όλο το προηγούμενο διάστημα, όπως η μάχη στον Καράλλακα στις 6 Μάη, μάχες στα χωριά της Ροδιάς, του Αργυροπουλίου, των Δελερίων, η ανατίναξη των αποθηκών πυρομαχικών στο Κασσάνι στις 23 Ιούλη και μια σειρά από άλλες σημαντικές επιχειρήσεις, που φανέρωναν το πλησίασμα της απελευθέρωσης. (…)
Από την ηρωική στάση του λαού μας αποδεικνύεται ότι κανένας αντίπαλος, όσο ισχυρός κι αν φαίνεται, δεν είναι ανίκητος από τον αποφασισμένο λαό, ότι και το τέρας του φασισμού τσακίζεται από τον οργανωμένο λαό κι ότι κι ο πιο αρνητικός συσχετισμός δύναμης αλλάζει, όπως κι οι διαθέσεις του λαού μας, που από τη σκιά του φόβου και της σκλαβιάς οδηγήθηκε στην ηρωική αντιστασιακή πάλη.
Και την ώρα που συστηματικά καλλιεργείται ότι στη διάρκεια της Κατοχής όλοι οι Έλληνες, με «εθνική ομοψυχία», αντιστάθηκαν στον κατακτητή, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Από τη μία, οι βιομήχανοι, τραπεζίτες, εφοπλιστές, μεγαλέμποροι και τα πολιτικά τους κόμματα είτε έφυγαν στο εξωτερικό μαζί με το βασιλιά έχοντας αρπάξει τα κρατικά αποθέματα χρυσού είτε συνεργάστηκαν ανοιχτά με τον κατακτητή. Και από την άλλη, ο λαός μας βρέθηκε μόνος του αντιμέτωπος με τον κατακτητή και, στηριζόμενος στις δικές του δυνάμεις, δημιούργησε ένα από τα μεγαλύτερα αντιστασιακά κινήματα στην Ευρώπη, που έσωσε το λαό από την πείνα, ακύρωσε την επιστράτευση των Ελλήνων από το γερμανικό στρατό, καθήλωσε πολλές γερμανικές μεραρχίες στην Ελλάδα.
(…) Όπως τότε, έτσι και σήμερα, στην Ελλάδα υπάρχουν δύο πατρίδες. Από τη μία, η πατρίδα του εργαζόμενου λαού και της νεολαίας, που ζουν την εκμετάλλευση και την αδικία, το χτύπημα των δικαιωμάτων τους, μια πατρίδα γεμάτη Τέμπη, που καθημερινά επιβεβαιώνεται το σύνθημα που βροντοφώναξε πάνω από ένα εκατομμύριο κόσμου, “ή τα κέρδη τους ή οι ζωές μας”. Από την άλλη, η πατρίδα του πλούτου μιας χούφτας επιχειρηματικών ομίλων που καρπώνονται τη δουλειά των πολλών και μας μπλέκουν σε επικίνδυνους ανταγωνισμούς και πολέμους, όπως σήμερα στα πολεμικά μέτωπα στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή.
Αντλώντας δύναμη από τις ηρωικές σελίδες της ιστορίας του λαού μας, χρειάζεται σήμερα να δυναμώσουμε την πάλη μας για την κάλυψη των σύγχρονων αναγκών μας και μπροστά στα τύμπανα του πολέμου που ηχούν στη γειτονιά μας, να δείξουμε αλληλεγγύη στην πάλη των λαών, απαιτώντας να σταματήσει τώρα η εμπλοκή της χώρας μας στους πολέμους.
Η ιστορία μας δείχνει ότι όταν ο λαός παλεύει για το δίκιο του, μπορεί να τα καταφέρει. Τιμή και δόξα σ’ αυτούς που κράτησαν ψηλά τη σημαία της Αντίστασης.
Σ’ αυτούς που πολέμησαν, τραυματίστηκαν, κυνηγήθηκαν για την αντιστασιακή τους δράση. Που υπέφεραν την πείνα, τις στερήσεις, τις κακουχίες, τα βασανιστήρια, που έχασαν τα υπάρχοντα και τις περιουσίες τους.
Σ’ αυτούς που έπεσαν με το όπλο στο χέρι, στα πεδία των μαχών, σε όσους βασανίστηκαν, εκτελέστηκαν ή δολοφονήθηκαν, ένοπλοι και άμαχοι, άνδρες γυναίκες και παιδιά».
Το Παράρτημα Λάρισας της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, τιμώντας τα 80 χρόνια από την Απελευθέρωση της Λάρισας από τους Γερμανούς – ναζί κατακτητές (23 Οκτώβρη 1944), πραγματοποίησε στις 23 Οκτώβρη 2024 εξόρμηση στην κεντρική πλατεία της Λάρισας για τη συγκέντρωση υπογραφών στο ψήφισμα της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ για τη διεκδίκηση των γερμανικών πολεμικών οφειλών.
Επίσης έγινε διακίνηση της Διακήρυξης του Παραρτήματος Λάρισας της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ για τα 80 χρόνια από την Απελευθέρωση της Λάρισας, η οποία μεταξύ άλλων σημειώνει: «Το παράρτημα Λάρισας της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ τιμά τον μεγαλειώδη, ηρωικό αγώνα του λαού μας την περίοδο 1941-1949 και παλεύει για την υπεράσπιση της ιστορικής αλήθειας, της διατήρησης της ιστορικής μνήμης. Για να μείνουν ζωντανά τα διδάγματα της Ιστορίας του Β’ ΠΠ, ώστε να μην πληρώνουν πια οι λαοί την καπιταλιστική βαρβαρότητα. Να πάρουν τη ζωή τους στα δικά τους χέρια, οργανώνοντας τις κοινωνίες τους με ριζικά διαφορετικό τρόπο ανάπτυξης, με επίκεντρο την κάλυψη των ανθρώπινων αναγκών, χωρίς εκμετάλλευση, προσφυγιά και πολέμους».
Αρκετοί ήταν οι Λαρισαίοι που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα για τη συγκέντρωση των υπογραφών.
Τον Τάσο Μαγλαρίδη, αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης και μέλος του ΚΚΕ, τίμησε η Τομεακή Οργάνωση Δυτικής Θεσσαλονίκης του ΚΚΕ και η ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, σε εκδήλωση που πραγματοποίησαν την Κυριακή 20 Οκτώβρη 2024 στο κλειστό Δημοτικό Θέατρο Νεάπολης.
Η εκδήλωση ξεκίνησε με αφηγήσεις, προβολή σπάνιων φωτογραφιών με τα γεγονότα και μουσικό αφιέρωμα στα τραγούδια της Αντίστασης.
Ακολούθησε η ομιλία του Αλέξη Γουσόπουλου, μέλους της Επιτροπής Περιοχής της Οργάνωσης Περιοχής Κεντρικής Μακεδονίας του ΚΚΕ, ο οποίος μεταξύ άλλων ανέφερε: «Η Τομεακή Οργάνωση του ΚΚΕ στη Δυτική Θεσσαλονίκη εκπληρώνει ένα σημαντικό χρέος απέναντι στον Τάσο Μαγλαρίδη, που δολοφονήθηκε το 1980, από δυνάμεις καταστολής κατά την παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου.
Συγκεκριμένα, το 1980, οι προσκείμενοι στο ΚΚΕ δήμαρχοι του πολεοδομικού συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης αποφάσισαν να καλέσουν σε συμμετοχή στις τοπικές παρελάσεις της 28ης Οκτωβρίου και τους αντιστασιακούς. Στο πλαίσιο αυτό, ο κομμουνιστής δήμαρχος Νεάπολης Αλ. Μπινιώρης, έδωσε “άδεια” για να παρελάσει πρώτη η ΠΕΑΕΑ. Ήταν η πρώτη φορά, μετά από 36 χρόνια απαγορεύσεων, που οι αντιστασιακοί θα παρελάσουν για να γιορτάσουν την επέτειο απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης. Τα ΜΑΤ επιτίθενται με λύσσα και τραυματίζουν βαριά τον αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης και μέλος του ΚΚΕ Τάσο Μαγλαρίδη. Ο 76χρονος τότε σ. Τάσος πάλεψε με τα πολλαπλά του τραύματα και τις σοβαρές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, αλλά υπέκυψε μετά από λίγες μέρες στο ΑΧΕΠΑ.
Το αστικό κράτος, παρά την άγρια καταστολή, δεν κατάφερε τελικά να σβήσει την ιστορική μνήμη και την εποποιία του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ, που ήταν και είναι γραμμένη με αίμα στη λαϊκή συνείδηση. Όσο λυσσασμένα και να πάλεψε για να το αποφύγει, τελικά το λαϊκό κίνημα επέβαλε την αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης και τη μέγιστη τιμή που της πρέπει στην ιστορία του λαού μας.
Στο πρόσωπο του Τάσου Μαγλαρίδη τιμούμε όλους όσοι μοιράστηκαν τις αξίες και τα ιδανικά για τα οποία δολοφονήθηκε, αλλά και όλους όσοι βαδίζουν στα χνάρια του για το δίκιο του λαού ενάντια στην αδικία και εκμετάλλευση».
Στη συνέχεια ακολούθησε πορεία από το χώρο της εκδήλωσης μέχρι το σημείο της δολοφονίας, στη γωνία των οδών Βενιζέλου και Βασ. Γεωργίου (σήμερα Α. Παπανδρέου) και κατάθεση στεφάνων από το τοπικό Παράρτημα της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ και από τις Κομματικές Οργανώσεις του ΚΚΕ και της ΚΝΕ στο Δήμο Νεάπολης-Συκεών.
Το Σάββατο 19 Οκτώβρη 2024 το Παράρτημα Ηλιούπολης της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ και οι οργανώσεις Ηλιούπολης του ΚΚΕ και της ΚΝΕ πραγματοποίησαν ιστορικό περίπατο σε ιστορικά σημεία της Ηλιούπολης.
Στην αρχή του περιπάτου, ο Αλέξανδρος Μπουγάς, γραμματέας της Τομεακής Οργάνωσης Ανατολικών Συνοικιών του ΚΚΕ, ανέλυσε τα ιστορικά διδάγματα και συμπεράσματα της ηρωικής επετείου της Απελευθέρωσης της Αθήνας.
Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν την ιστορία της περιοχής στους εξής σταθμούς:
Στην εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίνου, όπου υπήρχε φυλάκιο του ΕΛΑΣ, καθώς έτσι μπορούσαν να ελέγχουν τις δύο εισόδους της Ηλιούπολης, από Βουλιαγμένης και από Πυρκάλ.
Στην πλατεία Σικελιανού, όπου στις 25 Μάρτη 1946, έξι μέρες πριν τις εκλογές της 31ης Μάρτη, στις οποίες το ΕΑΜ και το ΚΚΕ είχαν κηρύξει αποχή, έγινε τρομοκρατική επίθεση Χιτών. Τα μέλη του ΕΑΜ και του ΚΚΕ τους αντιμετώπισαν και προστάτεψαν τον κόσμο, που αμέριμνος έκανε βόλτα εκείνη τη στιγμή. Στη συμπλοκή που ακολούθησε τραυματίστηκε βαριά ο Διαμαντής Μαυροδόγλου, μέλος της ΚΟΒ Ηλιούπολης και μαχητής του λόχου ΕΛΑΣ Ηλιούπολης.
Στην πλατεία Κανάρια, όπου η Εθνική Αλληλεγγύη και η ΕΠΟΝ οργάνωναν δράσεις αλληλεγγύης.
Στο άγαλμα της Ηρώς Κωνσταντοπούλου, που εκτελέστηκε στις 5 Σεπτέμβρη 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.
Στο πάρκο του Αγίου Νικολάου, το Φρουραρχείο του ΕΛΑΣ. Εδώ υπήρχε αποθήκη και κουζίνα του ΕΛΑΣ.
Στο τέλος του περιπάτου πραγματοποιήθηκαν τα αποκαλυπτήρια τιμητικής πλακέτας για το Νίκο Γιαταγατζή, γραμματέα της ΚΟΒ Ηλιούπολης, που εκτελέστηκε σε αυτό το σημείο από ταγματασφαλίτες, κατά τη διάρκεια μπλόκου, τον Αύγουστο του 1944.
Στους συμμετέχοντες μοιράστηκε τρίπτυχο με τα τοπόσημα και την ιστορία τους.
Εκδήλωση πραγματοποίησαν την Κυριακή 20 Οκτώβρη 2024 οι Κομματικές Οργανώσεις Καλλιθέας του ΚΚΕ, η ΤΟ Νοτίων Συνοικιών της ΚΝΕ και η ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ στο Κάστρο της οδού Μπιζανίου (οδός Μπιζανίου 10) στην Καλλιθέα.
Στη εκδήλωση παρευρέθηκαν αντιπροσωπεία της ΚΕ του ΚΚΕ, του ΚΣ της ΚΝΕ, της Κεντρικής Διοίκησης και των Παραρτημάτων της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, ο δήμαρχος Καλλιθέας, Κώστας Ασκούνης με αντιπροσωπεία της δημοτικής αρχής, μαχητές και απόγονοι μαχητών του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ, εκπρόσωποι φορέων της Καλλιθέας.
Η εκδήλωση ξεκίνησε με απαγγελία ποιήματος, αφιερωμένου στη μάχη της Καλλιθέας. Στη συνέχεια, τους παρευρισκόμενους καλωσόρισε η Ελευθερία Πελέκη, μέλος του ΤΓ Νοτίων Συνοικιών του ΚΚΕ, αναφέροντας ότι «ο λαός της Καλλιθέας, οι Οργανώσεις του ΚΚΕ της πόλης, μόνο υπερηφάνεια και τιμή μπορούμε να νιώθουμε για τη μεγάλη συμβολή εκατοντάδων Καλλιθεατών, κομμουνιστών, αγωνιστών, μαχητών του ΕΛΑΣ, στις μάχες και στα μπλόκα της Καλλιθέας, στη μεγαλειώδη και ηρωική αντίσταση του λαού μας, στο τσάκισμα των ναζί κατακτητών. Το κάστρο της Μπιζανίου δίκαια έχει μείνει στην ιστορία ως σύμβολο της αντίστασης, της πάλης του λαού μας. Και η συγκίνησή μας είναι μεγαλύτερη σήμερα, γιατί καταφέρνουμε να υλοποιήσουμε μια υπόσχεση και ένα μεγάλο χρέος που είχαμε και που για δεκαετίες διεκδικούσαμε η ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ και οι Οργανώσεις του ΚΚΕ. Σε λίγες ημέρες το Κάστρο θα ανοίξει τις πόρτες του στα παιδιά και τη νεολαία, στο λαό της Καλλιθέας και όλης της Αθήνας, και θα λειτουργεί με τη συνδρομή της ΚΕ του ΚΚΕ και στην ευθύνη της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, με μόνιμη έκθεση ιστορικού – αρχειακού υλικού ως ζωντανό μνημείο».
Στη συνέχεια, το λόγο πήρε η Τούλα Μητσέα, πρόεδρος της Κεντρικής Διοίκησης της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, η οποία στην ομιλία της σημείωσε:
«Τιμούμε τα 80 χρόνια από την Απελευθέρωση της Αθήνας. Τιμούμε τη συμβολή του λαού της Καλλιθέας στη νίκη, εδώ στο εμβληματικό σημείο της Καλλιθέας, στο ηρωικό «Κάστρο» του Μπιζανίου.
Με την Απελευθέρωση της Αθήνας και του Πειραιά κορυφώθηκε η μακρά και ηρωική πορεία της ΕΑΜικής Αντίστασης, με οργανωτή, καθοδηγητή και αιμοδότη το ΚΚΕ.
Από τις αρχές του 1944 ο λαός της Αθήνας και του Πειραιά βρίσκεται συνεχώς σε συναγερμό, με επικεφαλής τον ΕΛΑΣ. Αντιστέκεται με το όπλο στο χέρι, δίνοντας σκληρές μάχες ενάντια στην εγκληματική δράση των ναζί κατακτητών. Δεκάδες συνοικίες γίνονται τόποι μαρτυρίου, σύμβολα θυσίας και αγώνα, ανάμεσά τους και η Καλλιθέα.
Το ΕΑΜ, με το σύνθημα του ΚΚΕ «Όλοι επί ποδός πολέμου», έδινε αποφασιστικά χτυπήματα στα γερμανοφασιστικά στρατεύματα.
Οι κατοχικές δυνάμεις και τα ντόπια όργανά τους, τα διαβόητα Τάγματα Ασφαλείας, σκορπούν τον τρόμο και το θάνατο για να κάμψουν την ΕΑΜική Αντίσταση και το ηθικό του λαού, ενώ η χιτλερική μηχανή βρισκόταν σε υποχώρηση, μετά από τις μεγαλειώδεις νίκες του Σοβιετικού Κόκκινου Στρατού και την επέλασή του για την απελευθέρωση της ΕΣΣΔ και της Ευρώπης.
Οι ναζί χτυπούσαν με μεγαλύτερη βαρβαρότητα το ΕΑΜ, τον ΕΛΑΣ, το ΚΚΕ, ώστε να μην επικρατήσουν μετά την Απελευθέρωση. Την ίδια επιδίωξη είχαν και οι Άγγλοι σύμμαχοι της αστικής τάξης, που άφησαν ανενόχλητο το χιτλερικό στρατό ενώ αυτός αποχωρούσε.
Επιδίωξή τους ήταν η επανεγκατάσταση της αστικής εξουσίας, της ταξικής κυριαρχίας τους, με το τέλος του πολέμου, γι’ αυτό δε δίστασαν να βάψουν τα χέρια τους στο αίμα του λαού της Αθήνας το Δεκέμβρη του 1944, να χτυπήσουν τον ΕΛΑΣ και το ΚΚΕ.
Παρά το γεγονός ότι ο ΕΛΑΣ αγωνίζονταν απέναντι σε έναν υπέρτερα εξοπλισμένο εχθρό, κατόρθωσε να σώσει υποδομές και εγκαταστάσεις, που απειλούσαν να ισοπεδώσουν οι κατοχικές δυνάμεις κατά την αποχώρησή τους. Κατόρθωσε να αποτρέψει την επιστράτευση, ώστε να μην σταλεί ούτε ένας στο ανατολικό μέτωπο.
Ήδη στην ύπαιθρο είχαν απελευθερωθεί από τον ΕΛΑΣ εκτεταμένες περιοχές, λειτουργούσε η περίφημη “Κυβέρνηση του Βουνού”. Ο ΕΛΑΣ είχε ελευθερώσει το 90% της χώρας πριν από την οριστική ήττα των χιτλερικών.
Το ΚΚΕ από την πρώτη στιγμή σάλπισε την Αντίσταση και έγινε ο οργανωτής, ο καθοδηγητής, η ψυχή του μεγαλειώδους αντιστασιακού αγώνα του λαού μας και της οργάνωσης μιας νέας ζωής στις απελευθερωμένες περιοχές, όταν οι αστικές πολιτικές δυνάμεις αναχωρούσαν, εγκαταλείποντας το λαό στην εγκληματική δράση των φασιστών κατακτητών, και όσοι έμειναν συνεργάστηκαν με τον κατακτητή.
Το ΚΚΕ πρωταγωνίστησε στον λαϊκό μαζικό και ένοπλο εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα. Πρωτοστάτησε στην ίδρυση του ΕΑΜ, του ΕΛΑΣ, της ΕΠΟΝ, της Εργατικής Αλληλεγγύης, της ΟΠΛΑ. Με την προσφορά του αναγνωρίστηκε ως η ηγετική καθοδηγητική δύναμη, που συσπείρωσε τη συντριπτική πλειοψηφία του λαού μας.
Από την ιστορία εκείνης της περιόδου προκύπτουν συμπεράσματα χρήσιμα σήμερα για την οργάνωση της πάλης του εργατικού λαϊκού κινήματος, τα εξής: Μπορεί να αλλάξει ριζικά ο συσχετισμός δύναμης, όταν ο λαός βγαίνει μπροστά οργανωμένος και αποφασισμένος. Είναι εκ διαμέτρου αντίθετα τα εργατικά – λαϊκά συμφέροντα με τα συμφέροντα και τις επιδιώξεις της αστικής τάξης. Σε καμία φάση της πάλης δεν υπάρχει εθνική ενότητα. Και εκείνη την περίοδο υπήρξαν δύο αντίθετοι κόσμοι, γι’ αυτό η σύγκρουση μεταξύ τους για το ζήτημα της εξουσίας ήταν αναπόφευκτη. Ο λαός δεν μπορεί να αναθέσει την υπεράσπιση της πατρίδας και των δικαιωμάτων του στο αστικό πολιτικό σύστημα. Μόνο ο λαός σώζει το λαό και τότε και τώρα.
Στον μεγαλειώδη αγώνα του λαού μας συνέβαλαν όλες οι συνοικίες της Αθήνας. Κάθε γειτονιά έχει γράψει τη δική της άξια θαυμασμού ιστορία. Η Καλλιθέα αποτελούσε προπύργιο της Αντίστασης. Οι μάχες του ΕΛΑΣ με τους κατακτητές ήταν καθημερινές, τα μπλόκα, οι συλλήψεις και οι εν ψυχρώ εκτελέσεις.
Στο μπλόκο της οδού Δοϊράνης συνέλαβαν, βασάνισαν και εκτέλεσαν 22 άντρες. Στο μπλόκο της Αγ. Ελεούσας προχώρησαν σε συλλήψεις και εκτελέσεις. Στη συμβολή Περικλέους και Ανδρομάχης, μετά από μάχη του ΕΛΑΣ, όπου σκοτώθηκε ένας Γερμανός αξιωματικός, έγιναν συλλήψεις και εκτελέσεις 35 αγωνιστών. Στην Καλλιθέα, Σκρα 31, λειτουργούσε το μεγαλύτερο στην κατεχόμενη Ευρώπη παράνομο τυπογραφείο της ΕΑΜικής Αντίστασης. Δε θα πάψουμε να διεκδικούμε να γίνουν έργα συντήρησης του κτιρίου, ώστε να είναι επισκέψιμος ο χώρος, που φιλοξενεί ακόμα, σε υπόγεια κρύπτη, τη θρυλική ΒΙΚΤΩΡΙΑ, την εκτυπωτική μηχανή.
Η μάχη στο Κάστρο του Μπιζανίου είναι ένα ξεχωριστό ιστορικό γεγονός. Η ποιήτρια της Αντίστασης Σοφία Μαυροειδή – Παπαδάκη, κάτοικος Καλλιθέας, στην εφημερίδα της ΕΠΟΝ “Νέα Γενιά” έγραψε για το Μπιζάνι: “Και στα σκολειά θα φουρτουνιάζουν τα στήθη των παιδιών σαν αρχινά ο δάσκαλος να λέει για τη μάχη της Καλλιθέας”.
Ας θυμηθούμε το χρονικό της μάχης:
Το καλοκαίρι του 1944 Γερμανοί κατακτητές και εθνοπροδότες ρίχτηκαν με λύσσα κατά του αδάμαστου λαού της Αθήνας και του Πειραιά με στόχο την επιστράτευση. Ο λαός είναι στο πόδι, αρνείται να υποκύψει, μάχεται με διαδηλώσεις και απεργίες.
Την 23η Ιουλίου το πρωί, τμήμα της αστυνομίας πόλεων, του μηχανοκίνητου του προδότη Μπουραντά, με δυνάμεις της Χωροφυλακής και των Ταγμάτων Ασφαλείας, έκαναν επίθεση σε Νέο Κόσμο, Δάφνη και Νέα Σμύρνη για να απομακρύνουν τους ΕΛΑΣίτες. Το απόγευμα έκαναν επιδρομή στην Καλλιθέα για να διαπιστώσουν τη δύναμη του ΕΛΑΣ.
Το ίδιο βράδυ στο Βύρωνα πραγματοποιείται σύσκεψη της 1ης Ταξιαρχίας του ΕΛΑΣ, εκεί έρχεται η πληροφορία ότι πρόκειται την επόμενη, στις 24 Ιουλίου, να επιτεθούν οι Γερμανοί μαζί με τους δοσίλογους.
Η απόφαση του ΕΛΑΣ είναι ξεκάθαρη: “Να δοθεί μάθημα στον εχθρό, να μην πάρει ούτε έναν στα καταναγκαστικά έργα στη Γερμανία”.
Δυνάμεις του ΕΛΑΣ παρατάσσονται από τα Παλαιά Σφαγεία έως το λόφο Σικελίας και από το Νέο Κόσμο έως το Ιωσηφώγλειο, με διαταγή να μην υποχωρούν εκτός και αν αντιμετωπίζουν άμεσο κίνδυνο κύκλωσης.
Την 24η Ιουλίου πρωί-πρωί 1.500 Γερμανοί, τσολιάδες και μπουραντάδες κυκλώνουν την Καλλιθέα. Η συνοικία ξυπνάει από ανταλλαγές πυρών. Ο ΕΛΑΣ καταφέρνει να τους συγκρατήσει στο βόρειο τμήμα της Καλλιθέας για ώρες.
Το ΕΑΜ, η ΕΠΟΝ, οι οργανώσεις του ΚΚΕ ξεσηκώνουν το λαό, τον καλούν σε συναγερμό. Σε λίγο φτάνουν ενισχύσεις από τις γύρω συνοικίες. Ο εχθρός χτυπιέται ανελέητα από γωνιά σε γωνιά. Οι τροχιοδρομικοί αποφασίζουν απεργία, που επεκτείνεται, τα καταστήματα κλείνουν, τα τραμ σταματούν.
Τα χωνιά καλούν όλους τους άντρες από 15 έως 60 χρονών να βρίσκονται πάντα πίσω από τις γραμμές του ΕΛΑΣ, γιατί κινδυνεύουν να τους πιάσουν και να τους στείλουν στα κάτεργα της Γερμανίας.
Ο Καλλιθεάτικος λαός αγωνίζεται στο πλάι του ΕΛΑΣ, βοηθάει με όλους τους τρόπους. Δίνονται σκληρές μάχες και οι ομάδες του ΕΛΑΣ σταδιακά υποχωρούν.
Η ομάδα του Γυμνόπουλου, από 10 ΕΠΟΝίτες του λόχου Χαροκόπου του ΕΛΑΣ έμεινε στη θέση της και περικυκλώθηκε, αφού οι υπόλοιποι είχαν υποχωρήσει. Κατορθώνουν να καλυφθούν στην οδό Μπιζανίου και κλείνονται στο σπίτι με αριθμό 10, που ήταν η έδρα του φρουραρχείου.
Έξω από το σπίτι διεξάγεται σκληρή μάχη. Οι Γερμανοί με τους προδότες χρησιμοποιούν βαρύ οπλισμό και φέρνουν συνεχώς νέες ενισχύσεις. Οι ΕΛΑΣίτες μάχονται για πέντε ώρες, αποκρούοντας τις επιθέσεις.
Κρατάνε τις θέσεις τους μόνο με 3 αυτόματα, 7 ντουφέκια, 10 χειροβομβίδες και λίγα πυρομαχικά. Οι σφαίρες σιγά-σιγά τελειώνουν. Οι γερμανοτσολιάδες φωνάζουν στους ΕΛΑΣίτες να παραδοθούν και αυτοί απαντούν: Ο ΕΛΑΣ δεν παραδίνεται!
Κάποια στιγμή σηκώνεται λευκή σημαία μέσα από το σπίτι, από τους ΕΛΑΣίτες που ζητούν να φυγαδέψουν μια γυναίκα με δύο παιδιά, ενοίκους του σπιτιού. Ο μαχητής του ΕΛΑΣ που τους συνοδεύει πέφτει από σφαίρα των Γερμανών. Ο ένας μετά τον άλλο, οι πολιορκούμενοι πέφτουν νεκροί.
Κάποια στιγμή ακούγονται οι τελευταίοι πυροβολισμοί. Οι πέντε τελευταίοι ήρωες είχαν κρατήσει για τον εαυτό τους τις τελευταίες σφαίρες για να μην πέσουν ζωντανοί στα χέρια του εχθρού.
Σκληρές μάχες συνεχίζονται μέχρι το απόγευμα στις προσφυγικές γειτονιές, ο εχθρός δέχεται πυρά από κάθε γωνιά. Ο ΕΛΑΣ τρέπει σε φυγή τους επιδρομείς ντροπιασμένους, με 100 νεκρούς και τραυματίες, ματαιώνοντας τα σχέδια επιστράτευσης. Ούτε ένας δε στάλθηκε στα γερμανικά εργοστάσια, ούτε ένας στο Ανατολικό Μέτωπο κατά της ΕΣΣΔ, χάρη στον θρυλικό λαϊκό στρατό, τον ΕΛΑΣ.
Ο ΕΛΑΣ εκείνη την ημέρα έχασε, εκτός από τους 10 ήρωες του Μπιζανίου, τον φρούραρχο Χάρη Ταυρόπουλο και τον Γραμματέα της ΚΟ Καλλιθέας Μίλτο Κασωτάκη, ανάπηρο του αλβανικού μετώπου.
Μόλις νύχτωσε το σπίτι-κάστρο έγινε τόπος λαϊκού προσκυνήματος. Οι ΕΛΑΣίτες γράφουν στους τοίχους : «Κάστρο δεν ήταν μα άντεξε σαν κάστρο» και σκαλίζουν τα ονόματα των ηρώων.
Την επόμενη μέρα χιλιάδες λαού πήραν μέρος στην κηδεία των ηρώων. Σχηματίστηκε πομπή που έφτανε τις 10 χιλιάδες κόσμου που έψαλε το πένθιμο εμβατήριο.
Το σπίτι αυτό την περίοδο της Αντίστασης ήταν φρουραρχείο του ΕΛΑΣ, και από τη μεταπολίτευση έως τις αρχές του 1990 στέγαζε τα γραφεία του Παραρτήματος Καλλιθέας.
Σήμερα, ως μνημείο, ανακαινισμένο πια, μετά από διεκδίκηση χρόνων, περνάει η διαχείρισή του στην ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, όπως είναι το πρέπον. Είναι ένα εμβληματικό μνημείο, που θα μείνει ανοιχτό για το λαό και θα αξιοποιείται για την υπεράσπιση και διάδοση της αληθινής Ιστορίας του λαϊκού κινήματος, κατά τη μεγάλη δεκαετία του 1940.
Στις 12 Οκτώβρη του ’44, ημέρα Πέμπτη και ώρα 9 π.μ., μαχητές του ΕΛΑΣ κατεβάζουν το μισητό αγκυλωτό σταυρό από την Ακρόπολη. Ο λαός ξεχύνεται στους δρόμους σε μια απέραντη διαδήλωση, που τη σκεπάζει μια φωνή “ΕΑΜ! ΕΑΜ!”. Ο μπαρουτοκαπνισμένος λαός, με ένα τριήμερο πανηγύρι χαράς, γιορτάζει την Απελευθέρωση, που δεν πρόλαβε να χαρεί περισσότερο. Ακολούθησαν οι 33 ηρωικές μέρες του Δεκέμβρη του αδούλωτου λαού της Αθήνας και στη συνέχεια ο ταξικός ένδοξος αγώνας του ΔΣΕ.
Το φθινόπωρο του 1944 είχαν δημιουργηθεί συνθήκες στις οποίες έπρεπε οι αγωνιζόμενες εργατικές δυνάμεις, με τους συμμάχους τους, να θέσουν ζήτημα κατάκτησης της εξουσίας. Όμως το ΚΚΕ δεν είχε διαμορφωμένη επαναστατική στρατηγική που θα οδηγούσε στην επίλυση του ζητήματος της εξουσίας. Έτσι, δεν αξιοποίησε τον απελευθερωτικό αγώνα, ώστε να μετεξελιχθεί σε πάλη για την εργατική εξουσία.
Η αντίσταση και η απελευθέρωση από την τριπλή φασιστική κατοχή ήταν έργο του ΕΑΜικού λαϊκού κινήματος, από τα μεγαλύτερα αντιστασιακά κινήματα στην Ευρώπη, με σημαντική συμβολή στην Αντιφασιστική Νίκη. Ήταν έργο της πρωτοπόρας δράσης των κομμουνιστών.
Η Νίκη ήταν αποτέλεσμα της τεράστιας προσφοράς της ΕΣΣΔ, που καθόρισε την εξέλιξη του Β’ ΠΠ, καθώς και των αντιστασιακών κινημάτων της Ευρώπης, με επικεφαλής τα Κομμουνιστικά Κόμματα. Ο Κόκκινος Στρατός προελαύνοντας απελευθέρωσε την ΕΣΣΔ και την Ευρώπη μέχρι το Βερολίνο, όπου ύψωσε την Κόκκινη Σημαία στο Ράιχσταγκ.
Υποκλινόμαστε με σεβασμό στους νεκρούς αγωνιστές της ΕΑΜικής Αντίστασης, τους μαχητές του ΔΣΕ, που στάθηκαν αλύγιστοι, πάλεψαν με απαράμιλλο ηρωισμό και έδωσαν τη ζωή τους για ένα καλύτερο μέλλον, για την ευημερία του λαού χωρίς τους δυνάστες εκμεταλλευτές, ντόπιους και ξένους.
Τιμούμε τους αγωνιστές, τους μαχητές του μεγαλειώδους έπους της Αντίστασης και του ΔΣΕ. Τότε, τα πιο διαλεχτά παιδιά του λαού μας, όπως ήταν οι ήρωες του Μπιζανίου, με αυτά τα υψηλά ιδανικά, με πίστη στο δίκιο του λαού, έγιναν μπροστάρηδες της μαζικής λαϊκής οργάνωσης και ακολούθησαν το δρόμο της προσφοράς.
Τιμούμε τους άμαχους άντρες και γυναίκες, που στήριζαν με κάθε τρόπο τους μαχητές και ήταν έτοιμοι να αναπληρώσουν τους νεκρούς, στις συνοικίες της Καλλιθέας, της Αθήνας, όλης της χώρας.
Παλεύουμε για την υπεράσπιση της ιστορικής αλήθειας, τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, ενάντια σε κάθε επιχείρηση παραχάραξης, αναθεώρησης της Ιστορίας του Β’ ΠΠ.
Πορευόμαστε με τα διδάγματα της πάλης εκείνης της περιόδου, συμβάλλοντας στην ενίσχυση του ρεύματος ριζοσπαστισμού, ενάντια στις αντιλαϊκές πολιτικές του αστικού πολιτικού συστήματος, ενάντια στην καπιταλιστική βαρβαρότητα.
Αγωνιζόμαστε για την απεμπλοκή της Ελλάδας από τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή, που κλιμακώνεται επικίνδυνα και έρχεται όλο και πιο κοντά η γενίκευσή του.
Εκφράζουμε την αλληλεγγύη μας στους λαούς της Παλαιστίνης και του Λιβάνου, που δολοφονεί το εγκληματικό χέρι του Ισραήλ, με τις πλάτες των ΗΠΑ και της ΕΕ.
Απαιτούμε να κλείσουν οι ΝΑΤΟικές βάσεις, να επιστρέψουν οι στρατιωτικές δυνάμεις που δρουν εκτός συνόρων. Παλεύουμε για την αποδέσμευση από το ΝΑΤΟ και την ΕΕ.
Οι ευθύνες της κυβέρνησης της ΝΔ είναι εγκληματικές, γιατί σέρνει το λαό μας στο σφαγείο του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, μετατρέποντάς τον σε θύτη άλλων λαών και θύμα αντιποίνων. Αντίστοιχες ευθύνες έχουν και ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ, που στηρίζουν την εμπλοκή της Ελλάδας στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς για τα συμφέροντα του μεγάλου κεφαλαίου.
Ο πόλεμος, η βία των όπλων κατά των λαών, είναι γέννημα του καπιταλισμού, που τον επιλέγει όταν δεν αντέχουν πια οι εύθραυστες συμφωνίες για να διευθετήσουν τη μοιρασιά του πλούτου και των δρόμων μεταφοράς του, τα αντιτιθέμενα μονοπωλιακά συμφέροντα και τα γεωπολιτικά στηρίγματά τους.
Σήμερα, που μυρίζει μπαρούτι παντού, που οι πολεμικές προετοιμασίες των ιμπεριαλιστικών στρατοπέδων κλιμακώνονται, είναι επιτακτική ανάγκη η οργάνωση της λαϊκής πάλης να πάρει ακόμα πιο μαζικά χαρακτηριστικά, με σταθερή αντιμονοπωλιακή αντικαπιταλιστική κατεύθυνση, για ριζικές αλλαγές και ανατροπές στο συσχετισμό δυνάμεων υπέρ του λαού. Να ενισχυθεί η συμπόρευση με το ΚΚΕ.
Δηλώνουμε υπερήφανοι για τα στρατευμένα παιδιά μας που εκφράζουν το λαϊκό αίσθημα καταδίκης της εμπλοκής στο ιμπεριαλιστικό μακελειό.
Η Ιστορία της μεγάλης δεκαετίας του 1940 μάς δείχνει το δρόμο: Όταν ο λαός το αποφασίσει, μπορεί να τα βάλει και με τον πιο ισχυρό αντίπαλο και να νικήσει. Μπορεί να πάρει τη ζωή του στα δικά του χέρια για ένα μέλλον απαλλαγμένο από την καπιταλιστική εκμετάλλευση, τη φτώχεια, την προσφυγιά, τους πολέμους. Για ένα μέλλον σοσιαλιστικό. Η Ιστορία δεν τελείωσε, οι λαοί αφυπνίζονται, οι λαοί έχουν τη δύναμη να γυρίζουν πάντοτε τη ρόδα της ιστορίας μπροστά.
Τιμή και δόξα στους αγωνιστές της ΕΑΜικής λαϊκής Αντίστασης, στους μαχητές του ΔΣΕ. Τιμή και δόξα στους ήρωες ΕΛΑΣίτες του Κάστρου του Μπιζανίου».
Ακολούθησε η ομιλία του Μανώλη Ραπανάκη, μέλους της ΚΕ του ΚΚΕ, ο οποίος μεταξύ άλλων ανέφερε: «Ογδόντα χρόνια πριν, σε αυτό εδώ το σπίτι, που σε λίγο καιρό θα λειτουργεί η μόνιμη έκθεση, γράφτηκε μια ακόμη ηρωική σελίδα στην ιστορία του εργατικού – λαϊκού κινήματος. Ο απαράμιλλος ηρωισμός, η αυτοθυσία των μαχητών του ΕΛΑΣ, που υπερασπίστηκαν μέχρι τελευταίου το “Κάστρο” της Οδού Μπιζανίου, είναι ένα ακόμη παράδειγμα των ανεξάντλητων δυνάμεων που έχει ο αποφασισμένος και οργανωμένος λαός να φέρει τα πάνω κάτω, να σηκώσει ανάστημα απέναντι σε δυνάμεις που φαίνονται πανίσχυρες και ανίκητες, να ακυρώνει τους δολοφονικούς σχεδιασμούς τους, να νικάει.
Σήμερα, τα διδάγματα και συμπεράσματα από τη δράση του Κόμματος και του λαϊκού κινήματος τότε, είναι πιο επίκαιρα από ποτέ. Γιατί σήμερα, 80 χρόνια μετά το επαναστατικό απελευθερωτικό 1944, τα σύννεφα του νέου ιμπεριαλιστικού πολέμου έχουν πυκνώσει για τα καλά πάνω από τους λαούς και πάνω από τη δική μας χώρα που εμπλέκεται άμεσα σε αυτόν. Τα σύννεφα πυκνώνουν, γιατί είναι ακόμα εδώ οι ίδιες αιτίες που οδήγησαν τους λαούς στο σφαγείο του Β’ Παγκόσμιου ιμπεριαλιστικού Πόλεμου. Απέναντι σε αυτές τις εξελίξεις ο λαός έχει επιλογή! Όπως τη δεκαετία του 1940 είχε επιλογή να πάρει “μόνος του τη λευτεριά, με τραγούδια, όπλα και σπαθιά”. Και το έκανε.
Γι’ αυτό σήμερα κάθε εργάτης, βιοπαλαιστής αγρότης, αυτοαπασχολούμενος, κάθε νέος και κάθε γυναίκα, εργαζόμενη ή άλλη προερχόμενη από τις εργατικές – λαϊκές δυνάμεις, πρέπει να απαιτήσει τώρα την απομάκρυνση όλων των αμερικανοΝΑΤΟϊκών βάσεων, την επιστροφή της φρεγάτας από την Ερυθρά Θάλασσα, την απεμπλοκή της χώρας από τις ιμπεριαλιστικές συμμαχίες και τις πολεμικές τους συγκρούσεις.
Να εκφραστεί η αλληλεγγύη στο λαό της Παλαιστίνης που παλεύει για το αυτονόητο δικαίωμα να ζήσει στη δική του πατρίδα, την οποία του στερούν. Για αυτό, μόνο ελπίδα μάς γεμίζει η μαχητική παρέμβαση των λιμενεργατών του Πειραιά, που εμπόδισαν με την κινητοποίησή τους το φόρτωμα οπλισμού που προοριζόταν για το κράτος-δολοφόνο του Ισραήλ, που μακελεύει το λαό της Παλαιστίνης. Και για τον ίδιο λόγο είναι ελπιδοφόρες οι πολυάριθμες αντιδράσεις, τόσο αξιωματικών των Ενόπλων Δυνάμεων όσο και στρατευμένων νέων, παιδιών του λαού.
Η ιστορία του ιμπεριαλιστικού Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η ιστορία της τριπλής φασιστικής κατοχής και της Εθνικής Αντίστασης και απελευθέρωσης, ένα πράγμα διδάσκουν: ότι κανένας λαός δεν μπορεί να στηρίζει την υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας του στην αστική τάξη και τα κόμματά της. Επιβεβαιώθηκε ότι άλλη είναι η πατρίδα των καπιταλιστών και άλλη η πατρίδα των εργατών».
Ο Μ. Ραπανάκης έκλεισε την ομιλία του αναφέροντας: «Εμπνεόμαστε από τις ηρωικές στιγμές του εργατικού – λαϊκού κινήματος στη χώρα μας και από την πάλη των λαών όλου του κόσμου, συνεχίζουμε στο δρόμο της πάλης για τη λευτεριά και το δίκιο της εργατικής – λαϊκής πλειοψηφίας. Είμαστε περήφανοι για τα πάνω από 100 χρόνια Ιστορίας του Κόμματός μας, για τα παλικάρια της οδού Μπιζανίου, που έδωσαν τη ζωή τους στην πάλη για ένα καλύτερο μέλλον!».
Αμέσως μετά ακολούθησε το προσκλητήριο νεκρών και κατατέθηκαν στεφάνια:
Εκ μέρους της ΤΕ Νοτίων Συνοικιών του ΚΚΕ από τη γραμματέα της ΤΟ, Μάγδα Χαλτσοτάκη.
Εκ μέρους του ΤΣ Νοτίων Συνοικιών της ΚΝΕ, από τη γραμματέα της ΤΟ, Δέσποινα Ρουμανέα.
Εκ μέρους της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, από την πρόεδρο της Κεντρικής Διοίκησης, Τούλα Μητσέα.
Εκ μέρους της Αδελφότητας Τριπολιτών Πόντου, από τη γενική γραμματέα, Ολυμπία Ψωμιάδου.
Λουλούδια επίσης κατέθεσαν:
Ο δήμαρχος Καλλιθέας, Κώστας Ασκούνης.
Εκ μέρους του Καλλιτεχνικού Οργανισμού Ποντίων Αθήνας, η πρόεδρος του συλλόγου, Ρούλα Ελευθεριάδου.
Ακολούθησε σύντομο μουσικό δρώμενο με αντάρτικα τραγούδια.
Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι αποδέχεστε αυτήν την πολιτική εφόσον χρησιμοποιείτε αυτόν τον ιστότοπο.ΑποδοχήΠροβολή του Policy
