Author Archive

Το «Δεκαοχτώ Ενάτου», σε σκηνοθεσία Κοραή Δαμάτη και ερμηνεία της Δώρας Χρυσικού, είναι ένας μονόλογος αγωνίας και αγώνα, που συνδυάζει αληθινές μαρτυρίες και πραγματικά περιστατικά με τη μυθοπλασία.

Η Δ. Χρυσικού ενσαρκώνει τη Δάφνη, αυτόπτη μάρτυρα της δολοφονίας του Παύλου Φύσσα, η οποία έρχεται αντιμέτωπη με τον φόβο και τον υπερβαίνει, λίγο πριν βρεθεί στη δικαστική αίθουσα για να καταθέσει όσα είδε τη νύχτα της δολοφονίας. Στο τέλος, το κοινό χάρισε στην παράσταση το πιο θερμό του χειροκρότημα.

Το «παρών» έδωσε ο Μάκης Μακρής, μέλος της Γραμματείας της ΚΕ του ΚΚΕ και γραμματέας της ΤΕ Πειραιά, μαζί με πολυμελή αντιπροσωπεία της ΚΕ του Κόμματος. Παρευρέθηκαν επίσης η Διαμάντω Μανωλάκου, βουλευτής Β΄ Πειραιά του ΚΚΕ, ο δήμαρχος Χαϊδαρίου Μιχάλης Σελέκος, ο περιφερειακός σύμβουλος Αττικής με τη «Λαϊκή Συσπείρωση» Στέλιος Μπενετάτος, καθώς και οι Παναγιώτης Κατηφές και Ελευθερία Παπουτσιδάκη, επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης» στους Δήμους Νίκαιας – Αγίου Ιωάννη Ρέντη και Κορυδαλλού αντίστοιχα και δημοτικοί σύμβουλοι.

«Μέσα της συγκρούστηκαν δύο κόσμοι»

Ο Αντ. Αντανασιώτης σημείωσε ότι η παράσταση αναδεικνύει με μοναδικό τρόπο τη μεγάλη νομική και πολιτική μάχη που έδωσαν τα θύματα και οι συγγενείς τους, οι μάρτυρες κατηγορίας, ο λαός και η νεολαία στη δίκη της εγκληματικής ναζιστικής Χρυσής Αυγής.

Από το τεράστιο αποδεικτικό υλικό της δίκης, ανέφερε, επιβεβαιώθηκαν ο χαρακτήρας και ο ρόλος της Χρυσής Αυγής, οι διασυνδέσεις της με υπηρεσίες του αστικού κράτους και η στήριξή της από τμήματα του κεφαλαίου. Χαρακτηριστικά αναφέρθηκε στο κοινό σχέδιο εργολάβων, εφοπλιστών και Χρυσής Αυγής για το χτύπημα του ταξικού σωματείου στη Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη Περάματος και τη φυσική εξόντωση στελεχών του.

Στάθηκε στην καθοριστική συμβολή της Μάγδας Φύσσα, η οποία με την περήφανη και θαρραλέα στάση της εμψύχωσε τους ανθρώπους που έδωσαν τη μάχη μέσα και έξω από τη δικαστική αίθουσα και έγινε «μητέρα-σύμβολο όλων των θυμάτων της φασιστικής θηριωδίας».

Υπογράμμισε ότι κανένας εφησυχασμός δεν δικαιολογείται, καθώς «με το τέρας του φασισμού δεν τελειώσαμε, γιατί δεν τελειώσαμε με το καπιταλιστικό σύστημα που το έχει ζωτική ανάγκη για την προστασία του». Κλείνοντας, τόνισε ότι μόνο ο οργανωμένος λαός μπορεί με τον αγώνα του να βάλει φραγμό στον φασισμό, βάζοντας στο στόχαστρο το ίδιο το σύστημα της εκμετάλλευσης που τον γεννά και τον τρέφει.

«Η μνήμη γίνεται πράξη και αγώνας»

Ο Β. Βασιλείου σημείωσε ότι η Πάρνηθα «αποτέλεσε κι αυτή πεδίο ανάπτυξης της δράσης του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας και σημαντικών σκληρών μαχών 20 χιλιόμετρα από την Αθήνα, που έχουν πάρει κι αυτές τη θέση τους στην Ιστορία δίπλα στα μεγάλα πεδία μαχών της Ρούμελης, της Θεσσαλίας και προφανώς της Δυτικής Μακεδονίας.

Η Πάρνηθα ήταν μαζί με άλλες περιοχές το πεδίο δράσης του 2ου Τάγματος της 126ης Ταξιαρχίας με διοικητή τον καπετάν Κρόνο (Κώστα Αντωνόπουλο) και τιμάμε και βαδίζουμε σήμερα στα χνάρια αυτών των μαχητών και μαχητριών».

Εξήγησε ότι στο σύμπλεγμα των ορεινών όγκων που ξεκινάει από την Πάρνηθα, την Πάστρα, τον Κιθαιρώνα, μέχρι και τον Ελικώνα έδρασαν αντάρτικες δυνάμεις του ΔΣΕ και προηγούμενα του ΕΛΑΣ, από το 1943 έως το 1948, είτε δίνοντας μάχες είτε εξασφαλίζοντας μέσα από μονοπάτια να βγαίνουν στελέχη και μέλη του Κόμματος στο βουνό. Να περάσουν από την Αθήνα στα βουνά της Ρούμελης οι νέοι στρατολογημένοι μαχητές του ΔΣΕ. Αναφέρθηκε ενδεικτικά στις μάχες που έδωσε τον Φλεβάρη του 1948 ο ΔΣΕ, όπου τμήμα του κατάφερε να διεισδύσει στην Πάρνηθα, έδωσε μάχη στην Πύλη και κατάφερε πλήγμα στο μοναρχοφασιστικό στρατό και Χωροφυλακή και να πάρει οπλισμό και εφόδια. Επίσης στην κατάληψη της Σκούρτας και την εκδίωξη των ΜΑΥδών.

Τόνισε ακόμα πως «εμπνεόμαστε, διδασκόμαστε, μαθαίνουμε από την ηρωική δράση την Ιστορία του Κόμματός μας και με την ορμή των ιδεών μας βαδίζουμε στα ίδια χνάρια σήμερα τον δρόμο της ανατροπής, τιμάμε την εποποιία του ΔΣΕ, στη δράση του οποίου η αστική τάξη ένιωσε τη μεγαλύτερη απειλή και συνεχίζουμε. Αυτό τον δρόμο βαδίζουμε μέχρι την τελική νίκη απέναντι στο καπιταλιστικό σύστημα που σπέρνει τον όλεθρο απ’ άκρη σε άκρη σε όλη τη Γη, με τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο να γενικεύεται και την εμπλοκή και τη συμμετοχή της χώρας μας συνεχώς να μεγαλώνει. Μεγαλώνουν ταυτόχρονα και οι επιπτώσεις για τον λαό, την εργατική τάξη που πληρώνει βαριά το τίμημα της πολεμικής οικονομίας και εμπλοκής σήμερα, με την ακρίβεια που κατατρώει το εισόδημα, μας καταδικάζει να ζούμε όλο και χειρότερα, αύριο και με το ίδιο μας το αίμα. Πρόκειται για το ίδιο σύστημα, το ίδιο κράτος που δαπανά 7 δισ. ευρώ για ΝΑΤΟικούς εξοπλισμούς, αλλά αρνείται να πάρει ολοκληρωμένα μέτρα για την προστασία και την πυρασφάλεια, όπως προτείνει το ΚΚΕ, με αποτέλεσμα κάθε χρόνο να είμαστε στο ίδιο έργο θεατές και χειρότερα κάθε χρονιά. Το αποτέλεσμα, εξάλλου, αυτής της πολιτικής που βάζει τα κέρδη πάνω από την ζωή και τις ανάγκες μας, είναι οι νεκροί από πυρκαγιές, οι μεγάλες καταστροφές και εδώ στην Πάρνηθα, η καταστροφή του 40% των δασικών εκτάσεων της Αττικής τα τελευταία χρόνια».

Ο Β. Βασιλείου υπογράμμισε πως «η σημερινή ανάβαση στην Πάρνηθα έρχεται σε συνέχεια αυτών στο Λούτζερ και τη Βίγλα, που έγιναν στο πλαίσιο της 35ης Αντιιμπεριαλιστικής Κατασκήνωσης της Οργάνωσής μας και ακολουθούν και άλλες. Γιατί η Ιστορία του λαού μας έχει αποτυπωθεί σε πολλές βουνοκορφές με αίμα. Δίνουμε αγωνιστικό ραντεβού το επόμενο διάστημα στην κορύφωση των εκδηλώσεων του 52ου Φεστιβάλ ΚΝΕ – “Οδηγητή”, στην προφεστιβαλική δραστηριότητα, στις εκδηλώσεις και δράσεις του εργατικού – λαϊκού κινήματος όλο το επόμενο διάστημα».

Αποστολή η ανοιχτή δίοδος προς την Αθήνα

Αναφέρθηκε στη δράση εκείνη την εποχή σημειώνοντας πως «τον Απρίλη του 1947 σε όλη τη Ρούμελη μαίνονται οι εκκαθαριστικές επιχειρήσεις του αστικού στρατού με την ονομασία “Σχέδιο Τέρμινους” που είχε στόχο να εγκλωβιστούν οι δυνάμεις του ΔΣΕ μέσα στους ορεινούς όγκους για να ανακοπεί η δράση του, που έμπαινε σε χωριά και επάνδρωνε τα τμήματά του. Ο ΔΣΕ κατάφερε με διεισδύσεις, με τόλμη, με πολεμική αρετή, να τερματίσει το “Τέρμινους” όπου συμμετείχαν χιλιάδες στρατιώτες, χωρίς να πετύχει τον στόχο του. Αντί να περιοριστούν οι μαχητές του ΔΣΕ, αυτοί διεύρυναν τη δράση και έλεγχαν μεγάλες περιοχές. Θα ακολουθήσει το “Σχέδιο Λάιλαψ” που επίσης θα αποτύχει και ο ΔΣΕ κρατάει τις θέσεις του στη Ρούμελη και αναπτύσσει πλούσια δράση σε όλη την περιοχή, ενώ το 2ο Τάγμα της 126ης Ταξιαρχίας έχει πιάσει τον Ελικώνα και τον κρατάει!

Μέσω του Ελικώνα στόχος ήταν να μπορεί να προσεγγίζει τα βουνά που περιβάλλουν την Αττική – Πάρνηθα, Πάστρα, Κιθαιρώνας, Γεράνεια. Ο ΔΣΕ δίνει σκληρές μάχες, μπαίνει στα χωριά της Θήβας, Δομβράινα, Χώστια (σήμερα Πρόδρομος, που έδωσε πολλούς μαχητές), στην Πύλη, στη Σκούρτα. Εκεί το 2ο Τάγμα χωρίζεται σε δύο τμήματα, το ένα πάει προς τα Γεράνεια και φτάνει έως την Περαχώρα Λουτρακίου και την Κινέττα με συνεχείς μάχες, το άλλο πιάνει την Πάρνηθα και τα οροπέδιά της.

Προωθείται ένα συγκεκριμένο σχέδιο που έλεγε ότι πρέπει να παραμένει ανοιχτή η δίοδος προς την Αθήνα ώστε να μεταφέρονται δυνάμεις προς τα κύρια πεδία δράσης του ΔΣΕ. Πρέπει να ελεγχθούν χωριά και περιοχές που είχαν τεράστια παράδοση στον αγώνα του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ. Και ο Κώστας Αντωνόπουλος (Κρόνος) δεν επιλέγεται τυχαία διοικητής του Τάγματος. Ο ίδιος ήταν ο διοικητής του 2/34 Τάγματος του ΕΛΑΣ, δίνει πολλές μάχες στην περιοχή με πιο χαρακτηριστική αυτή του Αυλώνα, τον Οκτώβρη του ’44 κατατροπώνει τους Γερμανούς ναζί. Αυτό το τάγμα του ΔΣΕ, το 1947, όντας σε διαρκή κίνηση και υπό παρακολούθηση, καταφέρνει την αποστολή του, καταφέρνει να περάσει μαχητές στη Ρούμελη και αντιπροσωπεία της ΚΟΑ με επικεφαλής τον Στέφανο Γκιουζέλη, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, ο οποίος αργότερα ανέλαβε την 3η Μεραρχία του ΔΣΕ στην Πελοπόννησο».

Ηρωική δράση ως το τέλος

Πολιτικός επίτροπος της 16ης Ταξιαρχίας του ΔΣΕ ήταν ο Ταγματάρχης Γιώργος Κουτσομάρκος από την Τσαριτσάνη. Εξόριστος κατά τη διάρκεια της μεταξικής δικτατορίας στην Φολέγανδρο, στέλεχος του Θεσσαλικού Γραφείου. Πρωτοστάτησε στην Εαμική Εθνική Αντίσταση.  Σημαντικό στέλεχος των ΠΕ του ΔΣΕ υπήρξε ο Βαγγέλης Βασβανάς  από την Τσαριτσάνη.

Ο Αντώνης Βογιάζος γεννήθηκε το 1930 στην Τσαριτσάνη. Μέλος της ΕΠΟΝ στην Κατοχή. Ήταν ένας από τους 6 ΕΠΟΝίτες μαθητές που στις 12 Σεπτέμβρη 1948, μπήκαν στο πιλοτήριο αεροσκάφους και με απειλή μόλις ενός σουγιά ανάγκασαν το πλήρωμα να τους μεταφέρει στο έδαφος της Γιουγκοσλαβίας, με στόχο να τους οδηγήσουν στις γραμμές του ΔΣΕ. Πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα ένα εντυπωσιακό εγχείρημα αεροπειρατείας με έξι νεαρούς επιβάτες της αεροπορικής εταιρείας ΤΑΕ. Η αεροπειρατεία εκδηλώθηκε στο αεροσκάφος της γραμμής Αθήνα- Θεσσαλονίκη, όταν αυτό πετούσε πάνω από τον εναέριο χώρο της Εύβοιας. Το εγχείρημα για τους αεροπειρατές στέφθηκε με επιτυχία. Το αεροπλάνο προσγειώθηκε στην πόλη Όφτσε, 60 χιλιόμετρα Νοτιοανατολικά των Σκοπίων. Οι έξι αεροπειρατές κατάφεραν να φτάσουν στα τμήματα του ΔΣΕ, ενώ δικάστηκαν ερήμην από το Έκτακτο Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης και καταδικάσθηκαν σε θάνατο. (…)

Στη Λάρισα το πόστο του ΠΕ της πόλης ανέλαβε η Αλέγρα Φελούς (ψευδ Κατίνα), ενώ ήταν και υπεύθυνη γυναικών ΚΓΑΝΕ, την διαδέχτηκε ο Μήτσος Διδασκάλου και αυτόν ο Γεώργιος Πατσιούρας, που υπήρξε και  τελευταίος επίτροπος Λάρισας μέχρι το Νοέμβρη του 1949. Σε δελτίο Πληροφοριών της 4-6-1948 του Γ’ Σώματος Στρατού αναφέρεται πως: «ο Κατσικόγιαννος Δημήτριος εκ Καρυάς Ελασσώνος – Υπολοχαγός ΠΕ – ήτο Στρατιωτικός Υπεύθυνος και ο μεγαλύτερος εγκληματίας της Περιφερείας Ελασσώνος. Πληροφορίαι τον φέρουν ότι ευρίσκεται εδώ, εθεάθη επανειλημμένως να κυκλογφορή εις την πόλιν. Αι πληροφορίαι προσθέτουν ότι ούτος θα κατευθύνη τας τρομοκρατικάς οργανώσεις της πόλεως».  Πρόκειται για τον γλύπτη Δημήτρη Κατσικογιάννη, από την Καρυά.

Ο Κώστας Λουλές, αντισυνταγματάρχης ΠΕ από τον Τύρναβο, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και της ΠΔΚ, ανέλαβε από το ΓΑ του ΔΣΕ υπεύθυνος για τους ΠΕ – ΠΥ. Στην τελετή ορκωμοσίας της Β’ Σειράς, που πραγματοποιήθηκε παρουσία του Νίκου Ζαχαριάδη τον Απρίλη του 1949, απευθυνόμενος στα νέα στελέχη θα αναφέρει: «Με τα μπουρλότα σας, την σαμποταριστική σας δράση θα τινάζετε στον αέρα τα τραίνα, τα αυτοκίνητα, τις γέφυρες, τις τηλεφωνικές γραμμές, τις αποθήκες, τ’ αεροδρόμια, όλους τους πολεμικούς στόχους του εχθρού. Με την ελευθεροσκοπευτική σας δράση θα τον ματώνετε καθημερινά. Πρέπει να γίνετε ο φόβος και ο τρόμος των βασανιστών του λαού».

Ο Λύσανδρος Ταμουρίδης -γνωστός σε όλους- από την Γεωργία της Τιφλίδας εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του εδώ στην Ελασσόνα. Συμμετείχε το 1941 στον πρώτο πυρήνα του Θεσσαλικού Ιερού Λόχου. Αντάρτης του ΕΛΑΣ, κατατάσσεται στα τμήματα του Νότιου Ολύμπου. Στις 24-6-1948 στη μάχη της Ολυμπιάδας τέθηκε επικεφαλής ομάδας αιχμαλωτίζοντας 15 αντιπάλους που υποχωρούσαν. Αναδείχθηκε Υπολοχαγός ΠΕ και Λοχαγός Πεζικού. Αξίζει να σημειωθεί πως στη δικαιοδοσία των ΠΕ υπαγόταν και η  διαφωτιστική δουλειά. Οι αντάρτες θα αποκτήσουν τη δική τους εφημερίδα, την Εξόρμηση, «όργανο» του Γενικού Αρχηγείου. Το πρώτο πολυγραφημένο φύλλο της εφημερίδας Εξόρμηση εκδόθηκε την Κυριακή 8 Δεκέμβρη 1946 στο μοναστήρι της Αγίας Τριάδας Σπαρμού του Νότιου Ολύμπου. Το κύριο άρθρο υπό τον τίτλο «Ο αγώνας μας» θα φέρει υπογραφή «Μάρκος».”

Πρώτος σταθμός του διημέρου ήταν το μεσημέρι του Σαββάτου το Καρυόφυτο, όπου πραγματοποιήθηκε εκδήλωση και κατάθεση στεφάνων στο μνημείο των κατοίκων που σφαγιάστηκαν από τα βουλγαρικά φασιστικά στρατεύματα κατοχής τον Σεπτέμβρη του 1944.

Στην εκδήλωση μίλησε ο Διονύσης Κλάδης, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και Γραμματέας της ΕΠ Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης, εκφράζοντας την πλήρη στήριξη του ΚΚΕ στο δίκαιο αίτημα για την επίσημη αναγνώριση του Ανω Καρυόφυτου ως μαρτυρικής κοινότητας.

Οπως τόνισε, «η αναγνώριση αυτή, πέρα από ηθική δικαίωση των άγρια σφαγιασθέντων, θα είναι κι ακόμα ένα λιθαράκι στην προσπάθεια να αντιμετωπιστεί η διαστρέβλωση της Ιστορίας του τόπου μας την κρίσιμη δεκαετία του 1940», ώστε να μη σβήσουν από τη συλλογική μνήμη οι θηριωδίες της τριπλής Κατοχής και ο εγκληματικός χαρακτήρας του φασισμού – ναζισμού.

Ο Δ. Κλάδης αναφέρθηκε εκτενώς στη σφαγή του Ανω Καρυόφυτου στις 9 Σεπτέμβρη 1944. Με το πρόσχημα των αντιποίνων, ισχυρές βουλγαρικές δυνάμεις κατοχής περικύκλωσαν το χωριό. Συγκέντρωσαν τους κατοίκους, λεηλάτησαν και πυρπόλησαν τα σπίτια και στη συνέχεια οδήγησαν τους κρατούμενους σε διάφορα σημεία του χωριού – στο σχολείο, στην εκκλησία, στο «καραγάτσι» και στην «αχλαδιά του Κασαπάκη» – όπου τους εκτέλεσαν ομαδικά.

Συνολικά σφαγιάστηκαν 35 κάτοικοι του χωριού και ο Βούλγαρος πρόεδρος της κοινότητας, ενώ από τη θηριωδία δεν γλίτωσαν ούτε γυναίκες και βρέφη λίγων μηνών. Η σφαγή του Ανω Καρυόφυτου, σημείωσε, αποτελεί σημείο αναφοράς για τις νεότερες γενιές, για να μαθαίνουν τι υπέφερε ο λαός της Ξάνθης από τη βουλγαρική φασιστική κατοχή και τη βαρβαρότητα του φασισμού – ναζισμού.

«Το ΚΚΕ σέβεται και τιμά τις θυσίες των κατοίκων του Ανω Καρυόφυτου, που πλήρωσε βαρύ τίμημα από την κατοχική θηριωδία (…) Είναι το κόμμα που στάθηκε αιμοδότης και ψυχή των αγώνων του λαού μας, ο οποίος συσπειρωμένος στο ΕΑΜ – ΕΛΑΣ αντιπάλεψε νικηφόρα, με το όπλο στο χέρι, τις φασιστικές ορδές και στην περιοχή μας αλλά και σε ολόκληρη τη χώρα», σημείωσε.

Το απόγευμα το επίκεντρο των εκδηλώσεων μεταφέρθηκε στο Δασικό Χωριό, με ένα πλούσιο πρόγραμμα αφιερωμένο στην Ιστορία και τη δράση του ΔΣΕ στην Ανατολική Μακεδονία – Θράκη.

Ξεχωριστή θέση είχαν οι δραστηριότητες για μαθητές. Μέσα από παιχνίδι «κρυμμένου θησαυρού» με γρίφους γύρω από τον ΔΣΕ και άλλα παιχνίδια οι μαθητές γνώρισαν πλευρές της τρίχρονης εποποιίας. Παράλληλα ήρθαν σε επαφή με ένα από τα ισχυρά όπλα του ΔΣΕ: Την ιδεολογική – πολιτική δουλειά μέσα στις συνθήκες της σκληρής ταξικής αναμέτρησης, που αποτέλεσε κρίσιμο στήριγμα του στρατιωτικού και πολιτικού αγώνα και συνέβαλε στην αντοχή και το υψηλό φρόνημα των μαχητών και μαχητριών του.

Πλούσια ιστορικά στοιχεία για την ανάπτυξη και τη δράση του ΔΣΕ στην Ανατολική Μακεδονία – Θράκη παρουσίασε ο Γιώργος Παπαδόπουλος, πρόεδρος του Παραρτήματος Ξάνθης της ΠΕΑΕΑ – ΔΣΕ, αναδεικνύοντας το μέγεθος της ένοπλης ταξικής αναμέτρησης στην περιοχή.

Από τις πρώτες ανταρτοομάδες, που συγκροτήθηκαν την άνοιξη του 1946 με ισχυρότερο πυρήνα στον Εβρο, η δράση εξαπλώθηκε σταδιακά στη Ροδόπη, στην Ξάνθη, στην Καβάλα και στη Δράμα. Στις 26 Ιούνη 1946, στη Δαδιά Σουφλίου, καταγράφεται το πρώτο χτύπημα των ανταρτοομάδων στην Ανατ. Μακεδονία – Θράκη, ενώ τον Δεκέμβρη συγκροτήθηκε το Αρχηγείο Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης.

Ο Γ. Παπαδόπουλος στάθηκε στις μεγάλες μάχες και επιχειρήσεις στη Χαϊντού, στην Κομοτηνή, στην Ξάνθη, στο Σουφλί και στο Διδυμότειχο, όπως και στις ελεύθερες περιοχές της Ροδόπης και της Ξάνθης. Ιδιαίτερο στοιχείο αποτελεί η συμμετοχή περίπου 2.500 κατοίκων της μουσουλμανικής μειονότητας στις γραμμές του ΔΣΕ. Τον βαρύ φόρο αίματος αποτυπώνουν τα στοιχεία από το λεύκωμα «Επεσαν για τη ζωή»: Οι νεκροί μαχητές και μαχήτριες του ΔΣΕ από την Ανατ. Μακεδονία – Θράκη έφτασαν τους 3.224. Από αυτούς, 2.529 ήταν από τον Εβρο, 340 από τη Ροδόπη, 160 από τη Δράμα, 115 από την Καβάλα και τη Θάσο και 80 από την Ξάνθη. Το 12% των νεκρών ήταν γυναίκες. Ακολούθησε η προβολή βίντεο για το λεύκωμα «Απόστολος Μουσούρης – Φωτογραφίζοντας τον ΔΣΕ».

Συνολικά 82 Πολιτικοί Επίτροποι υπηρέτησαν ή κατάγονταν από την Ανατολική Μακεδονία – Θράκη, ανάμεσά τους 11 γυναίκες, ενώ 40 από τους 82 έπεσαν στα πεδία των μαχών. Συνολικά στον ΔΣΕ περίπου ένας στους τέσσερις Πολιτικούς Επιτρόπους έπεσε νεκρός, στοιχείο ενδεικτικό της θέσης τους στην πρώτη γραμμή, του προσωπικού παραδείγματος και της αυτοθυσίας τους.

Στον χώρο της κατασκήνωσης παρουσιάστηκε επίσης έκθεση με στοιχεία και ονόματα Πολιτικών Επιτρόπων που έδρασαν ή κατάγονταν από την Ανατολική Μακεδονία – Θράκη και έπεσαν στα πεδία των μαχών.

Η πρώτη μέρα έκλεισε με λαϊκό γλέντι από τους Χασάν Οβαλί, Ακη Καρακασίδη και Μπαρίς Οβαλί. Η αρχή έγινε με ένα μικρό αφιέρωμα στο αντάρτικο τραγούδι, με τον Υμνο του ΕΑΜ και τα «Μαλλιά Σγουρά» να δίνουν το έναυσμα για τους πρώτους χορούς, ενώ το γλέντι συνεχίστηκε με κέφι μέχρι αργά.

Στα χνάρια που βάδισαν οι μαχητές και οι μαχήτριες του ΔΣΕ

Ξεχωριστή παρουσία είχαν σε όλο το διήμερο οι μικροί φίλοι του «Κόκκινου Αερόστατου», με αθλοπαιδιές, βιβλιοαναμέτρηση και πολύμορφες δραστηριότητες, καθώς και με την παρουσίαση της έκδοσης «Η ιστορία της θύελλας – ΔΣΕ 1946 – 1949» από την Αμαλία Κασαπαντωνίου, μέλος του ΓΠ Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης.

Μια από τις πιο όμορφες στιγμές ήρθε το βράδυ του Σαββάτου, όταν οι μικροί φίλοι ανέβηκαν στη σκηνή και παρουσίασαν τραγουδώντας τα δύο πρώτα τραγούδια της Κεντρικής και της Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης που διακρίθηκαν στον μουσικό διαγωνισμό της φετινής Παιδικής Κατασκήνωσης, στο πλαίσιο της 35ης Αντιιμπεριαλιστικής Κατασκήνωσης της ΚΝΕ, επίσης αφιερωμένης στα 80 χρόνια από την ίδρυση του ΔΣΕ.

Οι παιδικές φωνές έδωσαν ξεχωριστό τόνο στην εκδήλωση και το σύνθημα «Απ’ τα βουνά της Θράκης και της Μακεδονίας χαράζουμε τον δρόμο της νέας κοινωνίας» αντήχησε δυνατά, μέσα σε θερμό χειροκρότημα.

Οι μικροί φίλοι έφυγαν από το διήμερο στη Χαϊντού με νέες εικόνες, γνώσεις και εμπειρίες στις αποσκευές τους, μαζί με ένα ιδιαίτερο αναμνηστικό: Τη φωτογραφία από το μεγάλο «Δ» που είχαν σχηματίσει εκατοντάδες παιδιά από όλη την Ελλάδα στην κατασκήνωση της ΚΝΕ στο Βίτσι και, στην πίσω πλευρά, τον Όρκο του μαχητή του ΔΣΕ.

Τονίζοντας συνολικότερα πως «αντάρτης, κλέφτης, παλικάρι πάντα είναι ο ίδιος ο λαός», το άνοιγμα της εκδήλωσης έγινε από τον Φώντα Κατσιδήμα, στέλεχος του ΚΚΕ, απόγονο της Σταυρούλας Κατσιδήμα, εκτελεσμένης κομμουνίστριας στο Γηροκομειό της Πάτρας.

Μίλησε για τις συνολικότερες θυσίες του χωριού και της Αιγιαλείας, από τη δράση των ΕΑΜ – ΕΛΑΣ – ΕΠΟΝ απέναντι στη φασιστική κατοχή  ως την κορυφαία εκδήλωση της ταξικής πάλης με τον ΔΣΕ, σημειώνοντας πως «οι ήρωες του λαού δεν πέθαναν στις εκτελέσεις. Ζούνε μέσα σε κάθε απεργία, λαϊκή κινητοποίηση, σε κάθε μάχη της νεολαίας για καλύτερο αύριο».

Κάλεσε σε αγωνιστική συμπόρευση με το ΚΚΕ και την ΚΝΕ και μεταξύ άλλων, κατέληξε:

«Χιλιάδες κομμουνιστές και κομμουνίστριες κράτησαν ψηλά τη σημαία της ιδεολογίας μας, των ιδανικών και αξιών του ΚΚΕ. Με τεράστιο προσωπικό, οικογενειακό κόστος, αρνήθηκαν να το αποκηρύξουν.

Κουβάλησαν το σταυρό του μαρτυρίου μέχρι τέλος, μάτωσαν στο σύρμα, βασανίστηκαν, δολοφονήθηκαν άνανδρα, ακριβώς γιατί ήταν υπηρέτες, απόστολοι υψηλών ιδανικών και οραμάτων για την απελευθέρωση της εργατικής τάξης από τη μισθωτή σκλαβιά και τη στυγνή καπιταλιστική εκμετάλλευση, ενάντια σε κάθε εγχώριο και ξένο δυνάστη.

Η ιστορία αυτού του τόπου είναι τόσο βαριά που δεν αφήνει τη λήθη να την πλακώσει. Κάθε τόσο, πηγαίνει ορμητικά στο φως για να μας υπενθυμίσει τι σημαίνει πάλη: Σκοπός, αφοσίωση, ανιδιοτέλεια.

Τι σημαίνει Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας.

Από τους αφανείς ήρωες που δεν συμβιβάζονται με την εκμετάλλευση και την καταπίεση, μέχρι όσους στάθηκαν μπροστά στα εκτελεστικά αποσπάσματα στο Γηροκομειό της Πάτρας, στην Καισαριανή και άλλους τόπους μαρτυρίου της χωρίς να λυγίσουν, δίνοντας τη ζωή τους για τα ιδανικά της λευτεριάς και του δίκιου.

Εκείνοι δεν διάλεξαν την ενότητα με τους εκμεταλλευτές. Διάλεξαν τη μεριά του λαού, τη μεριά της ασυμβίβαστης πάλης με τη βαρβαρότητα, όποια μορφή κι αν παίρνει. Μπροστά σε αυτή τη θυσία υποκλινόμαστε. Κατανοούμε καλύτερα τον ρόλο και την αποστολή μας σήμερα.

Γιατί, το ζήτημα δεν είναι αν θέλεις να ζήσεις καλύτερα, χωρίς θυσίες και κινδύνους. Αυτό είναι αυτονόητο για κάθε άνθρωπο και φυσικά για τους κομμουνιστές. 

Το ζήτημα είναι μπροστά στις θυσίες για τα συμφέροντα του κεφαλαίου, στις οποίες υποβάλλεται καθημερινά ο λαός μας και με πάντα τον κίνδυνο αυτές οι θυσίες να γίνουν ακόμη μεγαλύτερες, αν συνυπολογίσουμε τις εσωτερικές και διεθνείς εξελίξεις, μπροστά σε αυτόν τον κίνδυνο ο λαός μας να επιλέγει τις θυσίες της ταξικής πάλης, να βάλει το λιθαράκι, που θα οδηγήσει τελικά στο ξέφωτο, στην οικοδόμηση μιας άλλης, νέας, ανώτερης κοινωνίας».

«Ο καλύτερος τρόπος για να τιμήσεις την Ιστορία δεν είναι η απλή παράθεση ιστορικών γεγονότων, είναι να βγάζεις συμπεράσματα από αυτήν, να τα μεταλαμπαδεύεις στις νεότερες γενιές, να γίνονται οδηγός για την πάλη στο σήμερα», σημείωσε στην παρέμβασή της η Χριστίνα Μπέλλα, Γραμματέας της ΤΕ Λέσβου του ΚΚΕ.

Μεταξύ άλλων αναφέρθηκε στις προσπάθειες για το ξαναγράψιμο της Ιστορίας, που γίνονται και από διάφορους ιστοριοδίφες στο νησί που προσπαθούν να αλλοιώσουν το περιεχόμενο και τα συμπεράσματα της ηρωικής ιστορίας του «κόκκινου νησιού». Τόνισε την αξία που έχουν βιβλία όπως αυτό των Γιώργη και Γιάννη Αμπαζή, που αναδεικνύουν πως η ανυποχώρητη στάση των γυναικών του λαού πήγαζε από τους υψηλούς σκοπούς που υπηρετούσαν, σκοποί και προσωπικότητες που σμιλεύονται σε οργανωμένη συλλογική δράση για την ανατροπή της ταξικής σκλαβιάς, σμιλεύονται στο ΚΚΕ στους αγώνες που αυτό και μόνο αυτό έχει καταφέρει να εμπνεύσει.

Αναφέρθηκε αναλυτικά στην πάλη του ΚΚΕ για τη γυναικεία ισοτιμία, σημειώνοντας πως συνέδεσε την άρση της ανισοτιμίας της γυναίκας με την πάλη για την κοινωνική απελευθέρωση, για τον σοσιαλισμό – κομμουνισμό, μέσα στην οποία αναδείχτηκαν τεράστιες γυναικείες μορφές, πρωτοπόρες στον αγώνα που πέρασαν διά πυρός και σιδήρου και άντεξαν γιατί συνέδεσαν τη ζωή τους με την πάλη για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση και καταπίεση.

Στη συνέχεια αναφέρθηκε στη μεγάλη σημασία που έχει στις σημερινές συνθήκες η συμμετοχή των γυναικών στα σωματεία, στους αγώνες, η συμπόρευση με τους κομμουνιστές, όλα όσα διαμορφώνουν ταξική πολιτική συνείδηση, η σημασία όλα αυτά να μεταδίδονται στις επόμενες γενιές, επισημαίνοντας πως η γυναίκα «που κοιτάζει τα παιδιά της και το σπίτι της» είναι η γυναίκα που συνδικαλίζεται διεκδικώντας αυξήσεις, ανθρώπινο ωράριο, ασφάλιση και δημόσια Υγεία, που αγωνίζεται ενάντια στον πόλεμο, για να ‘χει το νησί παιδιάτρους, η αγρότισσα που βγαίνει στα μπλόκα του αγώνα, βάζοντας το δικό της λιθαράκι στην κοινωνική πρόοδο.

«Τιμάμε το παρελθόν και διδασκόμαστε για τις μάχες που έχουμε μπροστά μας. Γι’ αυτό απαιτείται ΚΚΕ δυνατό, σταθερό σε κάθε δοκιμασία, έτοιμο στο κάλεσμα της Ιστορίας για τον Σοσιαλισμό (…) Το ΚΚΕ καλεί γυναίκες και άνδρες να πρωτοστατήσουν με αισιοδοξία στον αγώνα για να αδυνατίσει και να σπάσει το κλίμα ηττοπάθειας και συμβιβασμού. Τους καλεί να εμπνευστούν από τις πιο δυναμικές και ηρωικές φάσεις του ταξικού αγώνα, κατά τις οποίες οι μεταβολές στις συνειδήσεις μπορεί να είναι γρήγορες, απότομες και μεγάλες», τόνισε κλείνοντας.

Οι τόποι αυτοί πηγή έμπνευσης για το σήμερα και το αύριο της εργατικής τάξης

Οι τόποι αυτοί αποτελούν και σήμερα πηγή έμπνευσης για το σήμερα και το αύριο της εργατικής τάξης, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με τις σάπιες αξίες του καπιταλιστικού συστήματος, που προωθούνται μέσα από διάφορες διόδους.

Η νέα γενιά στους χώρους των Στρατώνων, του Δημοτικού Σχολείου Αγ. Θωμά και των Αποθηκών μπορεί να βρει τα στοιχεία που θα “χτίσουν” τη δικιά της ζωή και θα την εφοδιάσουν για τον μακρύ δρόμο προς τη δική της Ιθάκη (…)

Γι’ αυτό λαθροχειρούν, γι’ αυτό λασπολογούν ιδιαίτερα τον αγώνα του ΔΣΕ. Όμως, η αλήθεια δεν παραγράφεται, δεν παραχαράσσεται. Το ΚΚΕ πρωτοστατεί και θα συνεχίσει να πρωτοστατεί στην ανάδειξη της ιστορικής αλήθειας με σκοπό την ισχυροποίηση της εργατικής – λαϊκής συνείδησης, θέλησης και μαχητικής στάσης ζωής. Κάθε ιστορικός τόπος, κάθε σημείο θυσίας θα μετατρέπεται σε φάρο έμπνευσης για τις νέες γενιές».