Author Archive

Στην ομιλία της η Άννα Αγαθοκλέους, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, σημείωσε πως με αφορμή τη συμπλήρωση 80 χρόνων από την ίδρυση του ΔΣΕ αναδείχθηκε ο καθοριστικός ρόλος του ΚΚΕ στην οργάνωση και καθοδήγηση του ένοπλου αγώνα την περίοδο 1946-1949.

Όπως επισημάνθηκε, το ΚΚΕ ίδρυσε τον ΔΣΕ ως απάντηση στην ένταση της ταξικής σύγκρουσης και στην κρατική τρομοκρατία μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας, εκφράζοντας τα συμφέροντα της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων, αμφισβητώντας στα ίσα την εξουσία της αστικής τάξης. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη συστηματική ιδεολογική και πολιτική δουλειά του ΚΚΕ, η οποία διαμόρφωσε το υψηλό αγωνιστικό φρόνημα των μαχητών και των μαχητριών, αλλά και στη σταθερή του θέση υπέρ της ισοτιμίας της γυναίκας ήδη από την ίδρυση του.

Τονίστηκε ότι η μαζική συμμετοχή των γυναικών στον ΔΣΕ δεν ήταν συγκυριακή, αλλά αποτέλεσμα της οργανωμένης παρέμβασης του ΚΚΕ που συνέβαλε στην ανάδειξή τους σε μαχήτριες, αξιωματικούς, πολιτικούς επιτρόπους και στελέχη. Παρουσιάστηκαν, ακόμα, η δράση τους στα πεδία των μαχών, στις υγειονομικές υπηρεσίες και στα μετόπισθεν, καθώς και η ίδρυση της Πανελλαδικής Δημοκρατικής Ένωσης Γυναικών. Τέλος, αναδείχθηκε ότι η ιστορία του ΔΣΕ και η συμβολή των γυναικών αποτελούν πολύτιμη παρακαταθήκη για τους σημερινούς αγώνες, επισημαίνοντας τον πρωταγωνιστικό ρόλο του ΚΚΕ στην πάλη για την κοινωνική απελευθέρωση.

Ο ρόλος της γυναίκας ως βοηθού Πολιτικού Επιτρόπου

Τη μαχητική συμμετοχή των γυναικών στον ΔΣΕ μέσα από τους στίχους του Πολ Ελυάρ, του Πάμπλο Νερούδα κ.ά. ανέδειξε στη συνέχεια με παρέμβασή της η Εύη Κοντόρα, συγγραφέας και μέλος του Τμήματος της ΚΕ του ΚΚΕ για την Ισοτιμία και τη Χειραφέτηση των Γυναικών.

Αναδείχθηκε ότι οι νέες κοπέλες που εντάχθηκαν στον ΔΣΕ ήταν κυρίως χωριατοπούλες, οι οποίες, μέσα στις συνθήκες της λευκής τρομοκρατίας, της φτώχειας και των διώξεων, πήραν τον δρόμο του βουνού και εξελίχθηκαν σε μαχήτριες με το όπλο στο χέρι. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συμβολή του ΚΚΕ, το οποίο δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την ολόπλευρη διαπαιδαγώγηση των γυναικών, με στρατιωτική, πολιτική, ιδεολογική και μορφωτική εκπαίδευση. Μέσα από τα έντυπα του ΔΣΕ, τη λογοτεχνία, το θέατρο, το τραγούδι και την προσπάθεια καταπολέμησης του αναλφαβητισμού, οι μαχήτριες απέκτησαν γνώσεις, αυτοπεποίθηση και ενεργό συμμετοχή στον αγώνα.

Επισημάνθηκε, τέλος, ότι οι γυναίκες πήραν πρωτοβουλίες, άρχισαν να εκφράζουν τη γνώμη τους και να συνειδητοποιούν τον σκοπό για τον οποίο αγωνίζονταν. Η λογοτεχνία ανέδειξε τη δύναμη, την αυτοθυσία και τον ηρωισμό τους, αποτυπώνοντας πραγματικά πρόσωπα και γεγονότα. Τονίστηκε ότι η χειραφέτηση των γυναικών δεν υπήρξε αυθόρμητη εξέλιξη, αλλά συνδέθηκε με τη δράση του ΚΚΕ, που άνοιξε τον δρόμο για την ισοτιμία, τη μόρφωση και τη συνειδητή συμμετοχή τους στον αγώνα για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση.

Η ομιλία του Νίκου Αμπατιέλου

Φίλες και φίλοι,

Ούτε η ίδια η ιστορία αυτού του κτιρίου είναι τυχαία.

Χτίστηκε το 1828 ως Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο. Ένας χώρος που προοριζόταν να στεγάσει παιδιά που είχαν χάσει τους γονείς στην αστική εθνικοαπελευθερωτική επανάσταση.

Στη συνέχεια έγινε Σχολή Ευελπίδων.

Αργότερα λοιμοκαθαρτήριο.

Έπειτα φρενοκομείο.

Και τελικά μετατράπηκε σε φυλακή υψίστης ασφαλείας.

Σαν να συμπυκνώνεται μέσα στους τοίχους του η ίδια πορεία του αστικού κράτους.

Από έναν χώρο που προοριζόταν να υπηρετήσει κοινωνικές ανάγκες, μετατράπηκε τελικά σε μηχανισμό καταστολής απέναντι σε όσους αμφισβητούσαν την εξουσία της αστικής τάξης.

Γιατί αυτό είναι το πραγματικό περιεχόμενο της ιστορίας των φυλακών της Αίγινας.

Ήταν ένας χώρος όπου το αστικό κράτος συγκέντρωσε την πρωτοπορία του εργατικού και λαϊκού κινήματος.

Δεν φοβόταν απλώς κάποιους ανθρώπους.

Φοβόταν τις ιδέες τους.

Φοβόταν την οργάνωσή τους.

Φοβόταν την επιρροή τους μέσα στην εργατική τάξη και στον λαό.

Γι’ αυτό και από αυτά τα κελιά πέρασαν μορφές που σφράγισαν την ιστορία του επαναστατικού κινήματος στη χώρα μας.

Ο Μήτσος Παπαρήγας. Ο Νίκος Μπελογιάννης. Ο Νίκος Βαβούδης. Ο Χαρίλαος Φλωράκης. Ο Άρης Βελουχιώτης. Ο Αντώνης Αμπατιέλος. Ο Μιχάλης Παπαμαύρος.

Και εκατοντάδες ακόμη κομμουνιστές, εργάτες, αγρότες, διανοούμενοι, νέοι άνθρωποι που πλήρωσαν με χρόνια φυλακής τη στράτευσή τους στην υπόθεση της εργατικής τάξης.

Όμως αν κάποιος νομίζει ότι η ιστορία αυτού του τόπου είναι μόνο ιστορία μαρτυρίου, κάνει λάθος.

Αν κάτι χαρακτηρίζει τις φυλακές της Αίγινας δεν είναι μόνο οι διώξεις.

Είναι η νίκη του ανθρώπου απέναντι στη βαρβαρότητα.

Είναι η μετατροπή ενός τόπου που σχεδιάστηκε για να σπάει συνειδήσεις σε χώρο που έχτιζε αποφασισμένους ανθρώπους, με ατσάλινη θέληση.

Από τις ηρωικές σελίδες που γράφτηκαν εδώ, η πιο γνωστή είναι, χωρίς αμφιβολία, η απόδραση των οκτώ κομμουνιστών τον Μάη του 1934.

Δεν πρόκειται απλώς για μια εντυπωσιακή απόδραση που αιφνιδίασε το αστικό κράτος. Δεν πρόκειται για μια ιστορία προσωπικού ηρωισμού. Πρόκειται για μια ιστορία συλλογικής οργάνωσης.

Για μήνες ολόκληρους, με απόλυτη πειθαρχία, με υπομονή, με σχέδιο και συνωμοτικότητα, οι κρατούμενοι, σε σύνδεση με τον παράνομο μηχανισμό του Κόμματος, προετοίμασαν την απόδρασή τους μέσα από τον υπόγειο αγωγό που βρίσκεται έξω από αυτή την αίθουσα.

Η απόδραση των “οκτώ” δεν έγινε θρύλος μόνο επειδή απέδρασαν οκτώ άνθρωποι.

Έγινε θρύλος γιατί απέδειξε ότι ακόμη και μέσα στις πιο δύσκολες συνθήκες ο οργανωμένος αγώνας μπορεί να ανοίγει δρόμους εκεί που φαινομενικά υπάρχουν αδιέξοδα.

Έδειξε ότι για τους κομμουνιστές δεν υπάρχουν άπαρτα κάστρα, έδειξε πως η δύναμή τους είναι μεγαλύτερη απ’ τα δεσμά τους.

Συντρόφισσες και σύντροφοι,

Φίλες και φίλοι,

Η απόδραση όμως ήταν μόνο μία πλευρά αυτής της μεγάλης ιστορίας.

Η πιο εντυπωσιακή, η πιο θεαματική, η πραγματική όμως νίκη των κομμουνιστών μέσα στις φυλακές της Αίγινας κατακτιόταν κάθε μέρα.

Κατακτιόταν μέσα στα κελιά. Στα προαύλια. Στους θαλάμους. Στην καθημερινή ζωή. Στην προσπάθεια να αναπτυχθεί ζωντανή συλλογική δράση, μορφωτική και πολιτιστική.

Έστησαν βιβλιοθήκη περιφρουρημένη από τους δεσμοφύλακες.Δημιούργησαν σχολείο για τους αναλφάβητους κρατούμενους με τη συμβολή του παιδαγωγού Μιχάλη Παπαμαύρου που είχε μεταφερθεί εδώ από τη Γυάρο το 1947, γράφοντας ένα αλφαβητάριο για τους αγράμματους και έξι ακόμη βιβλία.

Μελετούσαν ιστορία, οικονομία, φιλοσοφία, λογοτεχνία. Μελετούσαν την επιστημονική θεωρία του κομμουνισμού. Μελετούσαν την ίδια την πείρα του εργατικού κινήματος.

Μέσα στη φυλακή αναπτύχθηκε μια τεράστια πολιτιστική δραστηριότητα. Εκδηλώσεις πολιτιστικές, επετειακές, μνήμης, με χορωδία, απαγγελίες, θέατρο και αθλητικούς αγώνες.

Ταυτόχρονα ο θεατρικός θίασος έπαιξε έργα της τότε περιόδου, αλλά και αρχαίες τραγωδίες.

Μετά από το 1945 υπήρχε μόνιμη σκηνή θεάτρου, επονομαζόμενη “Ηλέκτρα”, και Λέσχη της ΕΠΟΝ, επονομαζόμενη “Σουκατζίδης”.

Η μορφωτική δουλειά συνεχίστηκε και κατά τη διάρκεια της χούντας, χάρη σε μια μικρή ομάδα 17 πολιτικών κρατουμένων, που δεν πρόλαβαν να αποφυλακιστούν πριν το 1967.

Μέσω αυτή της ομάδας μεταβιβάστηκε στην επόμενη γενιά βιβλιοθήκη 1.000 βιβλίων!

Αποδείχτηκε κάτι τόσο πολύτιμο και για το σήμερα. Ότι η γνώση δεν είναι πολυτέλεια, ήταν και είναι όπλο και δύναμη.

Ήταν και είναι προϋπόθεση για να μπορεί ο εργάτης να γίνει πρωταγωνιστής της Ιστορίας.

Γι’ αυτό και οι φυλακές της Αίγινας δεν έγιναν μόνο τόπος μαρτυρίου.

Έγιναν εργαστήρι συλλογικότητας, αλληλεγγύης και πίστης στον άνθρωπο, σχολείο επαναστατικής διαπαιδαγώγησης.

Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη ήττα που γνώρισε η αστική εξουσία μέσα σε αυτόν τον χώρο.

Γιατί δεν κατάφερε να μετατρέψει τη φυλακή σε τόπο υποταγής.

Οι ίδιοι οι κρατούμενοι την μετέτρεψαν σε τόπο αυτοπεποίθησης και στράτευσης στον τίμιο αγώνα της ανατροπής.

Έτσι τελικά απαντιέται και σήμερα το ερώτημα πώς ήταν δυνατόν άνθρωποι που ζούσαν πίσω από αυτά τα τείχη, μέσα σε συνθήκες στέρησης, απομόνωσης και συνεχούς τρομοκρατίας, όχι μόνο να μη λυγίσουν, αλλά να βγουν ακόμη πιο δυνατοί…

Η απάντηση βρίσκεται στην ίδια την ταυτότητα του κομμουνιστή.

Στην πρωτοπόρα δράση στηριγμένη στη γνώση της επαναστατικής θεωρίας, σε όλες τις συνθήκες, στη βαθιά πεποίθηση ότι η ιστορία προχωρά με την εργατική τάξη στο προσκήνιο.

Υπήρχαν όμως και στιγμές που η αστική εξουσία πίστεψε ότι θα έδινε το οριστικό χτύπημα.

Όχι μόνο με τα κάγκελα, την απομόνωση, τα βασανιστήρια.

Αλλά με το εκτελεστικό απόσπασμα, με το αίμα των δολοφονημένων πολιτικών κρατουμένων.

Από αυτόν εδώ τον τόπο οδηγήθηκαν στην εκτέλεση τουλάχιστον 122 κομμουνιστές και άλλοι λαϊκοί αγωνιστές από το 1947 έως το 1949. Άνθρωποι που αρνήθηκαν να αποκηρύξουν τις ιδέες τους, να προδώσουν τους συντρόφους τους, να υπογράψουν δηλώσεις μετανοίας.

Πρώτη καταγράφεται στις 19 Ιούνη του 1947 η εκτέλεση 17 ηρώων στο λιμάνι Τούρλος του νησιού.

Αυτό στις απαρχές της κορυφαίας στιγμής της ταξικής πάλης στη χώρα μας, του ένοπλου αγώνα του Δημοκρατικού Στρατού.

Όταν η αστική εκμεταλλευτική κρατική εξουσία γνώρισε τότε τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την ίδια την ύπαρξή της, την οποία στήριξε το σύνολο των αστικών πολιτικών δυνάμεων, “δεξιοί” και “κεντρώοι”, μαζί με τους ιμπεριαλιστές συμμάχους τους.

Τότε που δίχως τη στρατιωτική, οικονομική και πολιτική ενίσχυση από τα καπιταλιστικά κράτη των ΗΠΑ και της Μεγάλης Βρετανίας, η αστική τάξη στην Ελλάδα δεν θα μπορούσε να νικήσει.

Φέτος τιμάμε τα 80 χρόνια του ΔΣΕ και του τρίχρονου αγώνα του που υπήρξε δίκαιος, ηρωικός και αναγκαίος.

Ο αγώνας εκείνος ήταν αγώνας μεγαλειώδης που γέννησε πρότυπα αγωνιστών και αγωνιστριών που δεν θα πάψουν ποτέ να διαπαιδαγωγούν και να παρακινούν νέους και νέες να μπαίνουν στον στίβο της οργανωμένης πάλης, να εντάσσονται στο ΚΚΕ και την ΚΝΕ.

Και αυτό το ζωντανό μάθημα ιστορίας θα γίνει σε λίγες μέρες, ΞΑΝΑ, στην κατασκήνωση της ΚΝΕ από χιλιάδες νέους από όλη την Ελλάδα που θα ανταμώσουν στο Βίτσι.

Και ας λυσάνε για αυτά… και κυρίως γιατί γνωρίζουν ότι το ΚΚΕ παραμένει εδώ με το βλέμμα καρφωμένο στην ανάγκη ανατροπής της σημερινής βαρβαρότητας, την πυξίδα σταθερή προς την κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, τον σοσιαλισμό – κομμουνισμό.

Και αν λυσσάνε ειδικά για την Ιστορία του ΔΣΕ είναι γιατί ξέρουν καλά ότι άφησε ισχυρές επαναστατικές παρακαταθήκες στο Κόμμα μας, στον δρόμο για τη νίκη της εργατικής τάξης!

Το Κόμμα μας μελετά εκείνη την περίοδο, όπως και όλη του την Ιστορία και αντλεί διδάγματα που ισχυροποιούν την ταξική πάλη σήμερα.

Η κριτική μελέτη της Ιστορίας και της ταξικής πάλης αποτελεί στοιχείο ενδυνάμωσης και βρίσκεται στον αντίποδα της οπορτουνιστικής λαθολογίας, αλλά και του εξωραϊσμού και ασφαλώς απέναντι από την κυρίαρχη ιδεολογία, που απαιτούν από το ΚΚΕ να υπογράψει και να συνθηκολογήσει 80 χρόνια μετά.

Μέχρι και για τους 200 της Καισαριανής προσπάθησαν να τους αφαιρέσουν τον τίτλο τιμής, για τον οποίο ήταν αυτοί οι γίγαντες που είδαμε όλοι και με τις πρόσφατες φωτογραφίες: Ότι ήταν κομμουνιστές!

Στην αρχή είπαμε ότι εδώ συγκρούστηκαν δύο κόσμοι.

Κάποιοι θα πουν ότι αυτή η σύγκρουση ανήκει στο παρελθόν.

Κάνουν λάθος.

Είναι η ίδια σύγκρουση που ζει σήμερα ο εργαζόμενος που δεν έχει νερό, που δεν βρίσκει γιατρό, που βλέπει το παιδί του σε ακατάλληλο σχολείο, που πληρώνει πανάκριβα για να ζει χειρότερα.

Από τη μια οι ανάγκες των πολλών. Από την άλλη τα κέρδη των λίγων.

Αυτό είναι το πραγματικό δίλημμα και σήμερα, αυτό είναι που πρέπει να αλλάξει, αυτό είναι πραγματική “πολιτική αλλαγή”.

Αυτό ακριβώς είναι που φοβούνται σήμερα τα επιτελεία του συστήματος.

Όχι τη φθορά μιας κυβέρνησης. Όχι την εναλλαγή προσώπων. Αυτή μπορούν να τη διαχειριστούν. Το ‘ χουν ξανακάνει…

Αυτό που πραγματικά τους ανησυχεί είναι η δυνατότητα να συναντηθεί η συσσωρευμένη λαϊκή δυσαρέσκεια και αμφισβήτηση της κυρίαρχης πολιτικής με την ανατρεπτική πρόταση του ΚΚΕ.

Γιατί το ΚΚΕ αποτελεί το πραγματικό αντίπαλο δέος στην πολιτική που υπηρετεί τα συμφέροντα του κεφαλαίου, σταθερά και αταλάντευτα στην υπεράσπιση των εργατικών – λαϊκών συμφερόντων.

Γιατί δεν έχει δεσμεύσεις απέναντι στους επιχειρηματικούς ομίλους, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ, συνολικά στο σύστημα.

Γιατί διαθέτει πρόταση, σχέδιο και πρόγραμμα για μια πραγματικά εργατική – λαϊκή εξουσία και διακυβέρνηση που συγκρούεται με την αιτία των προβλημάτων και όχι μόνο με τα αποτελέσματά τους.

Για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της χώρας που έχει στο επίκεντρο την ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών.

Το μόνο εναλλακτικό σχέδιο από τα σημερινά αδιέξοδα που καταργεί την αδικία και την εκμετάλλευση, που αξιοποιεί τις τεράστιες παραγωγικές δυνατότητες που έχει η χώρα μας, το σύνολο των ενεργειακών πόρων, το πολύτιμο επιστημονικό και εργατικό δυναμικό.

Το ΚΚΕ είναι προγραμματικά και οργανωτικά έτοιμο να αναλάβει τις ευθύνες του, με τη θέληση και την ενεργή συμμετοχή της εργατικής τάξης και του λαού γι’ αυτή την προοπτική.

Για αυτό δίνει όλες του τις δυνάμεις, στην πρώτη γραμμή της εργατικής – λαϊκής αντιπολίτευσης όσο ο συσχετισμός το επιβάλλει και στη διακυβέρνηση βρίσκονται αντιλαϊκές αστικές κυβερνήσεις κάθε απόχρωσης και μορφής.

Εκεί βρίσκεται το πραγματικά καινούργιο. Εκεί βρίσκεται η ελπίδα. Εκεί βρίσκεται η προοπτική.

Γι’ αυτό, όσο πλησιάζουμε στις εκλογές θα δούμε νέα σενάρια, νέα πρόσωπα, νέους επίδοξους σωτήρες. Όλοι τους όμως έχουν έναν κοινό στόχο: Να διασώσουν το σύστημα που γεννά τα σημερινά αδιέξοδα.

Κι ακριβώς επειδή είναι μεγάλα τα ζόρια τους, επιστρατεύουν ανθρώπους που έκαναν τη βρώμικη δουλειά παλιότερα και είναι πρόθυμοι να την ξανακάνουν, για να ξελασπώσουν το σύστημα και να βουλιάξει πάλι ο λαός.

Κοινή συνισταμένη όλων τους είναι ότι υπόσχονται μια καλύτερη διαχείριση της ίδιας αντιλαϊκής πολιτικής.

Δεν αμφισβητούν ούτε τις δεσμεύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ούτε του ΝΑΤΟ, ούτε την οικονομία που λειτουργεί με μοναδικό κριτήριο το κέρδος των επιχειρηματικών ομίλων. Για αυτό και πάνε και έρχονται τα “κοστολογημένα προγράμματα”… στα μέτρα της κερδοφορίας των μονοπωλίων.

Θέλουν ο λαός να πιστέψει ότι μπορεί να αλλάξει η ζωή του χωρίς να συγκρουστεί με την αιτία που γεννά όλα όσα τον πνίγουν.

Το ζήτημα όμως είναι να μην περάσει για άλλη μια φορά η αυταπάτη ότι μπορεί να καθαρίσει αυτό το σύστημα, ότι μπορεί να γίνει ανθρώπινος ο καπιταλισμός, ότι μπορεί να υπάρξει έντιμη και ηθική διαχείριση της ανεντιμότητας, της πολιτικής που υπηρετεί τα κέρδη των λίγων.

Γιατί η ίδια η πείρα του λαού λέει το αντίθετο.

Το έζησε με διαφορετικές κυβερνήσεις. Με διαφορετικούς πρωθυπουργούς. Με διαφορετικές υποσχέσεις. Και κάθε φορά βρέθηκε να πληρώνει τα σπασμένα.

Δεν είναι εντιμότητα να λες στον λαό ότι μπορεί να ζήσει καλύτερα χωρίς να συγκρουστεί με αυτούς που του στερούν τον πλούτο που ο ίδιος παράγει.

Δεν είναι ειλικρίνεια να του υπόσχεσαι ότι μπορεί να βρεθεί φιλολαϊκή λύση μέσα στα όρια ενός συστήματος που γεννά εκμετάλλευση, πολέμους, φτώχεια και αδικία.

Και λέμε ξεκάθαρα. Όπως πορευόμαστε μέχρι σήμερα για όλα αυτά που μας απασχολούν, δίπλα δίπλα, έτσι χρειάζεται και να συνεχίσουμε.

Για να είναι όσο γίνεται πιο δυνατός ο ίδιος ο λαός, το κίνημά του.

Αυτό μπορεί να γίνει μόνο με ένα πολύ πιο δυνατό ΚΚΕ και μέσα στη Βουλή και παντού.

Να παλέψει για να απαλλαγεί και από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, αλλά και συνολικά από όλη αυτή την απαίσια, κυρίαρχη, αντιλαϊκή πολιτική και όλους τους επίδοξους διαχειριστές της.

Να βάλει στόχο επιτέλους να ζήσει, όπως του αξίζει, τον 21ο αιώνα.

Να μη νιώθει καμία αντιλαϊκή κυβέρνηση ασφαλής. Να μη θεωρεί κανένα επιτελείο ότι μπορεί να σχεδιάζει ανενόχλητο το μέλλον των εργαζομένων και της νεολαίας. Να μετατραπεί η οργή σε οργάνωση, η αγανάκτηση σε αγώνα, η αμφισβήτηση σε δύναμη αντεπίθεσης και ανατροπής.

Και αυτό, φίλες και φίλοι, είναι το βαθύτερο μήνυμα που εκπέμπει και αυτός εδώ ο χώρος.

Γι’ αυτό και η σημερινή μας παρουσία εδώ δεν αποτελεί μια απλή εκδήλωση μνήμης.

Αποτελεί πράξη ιστορικής δικαιοσύνης. Αποτελεί υπόσχεση συνέχειας. Υπόσχεση ότι δεν θα επιτρέψουμε να σβήσει η αλήθεια για το τι συνέβη εδώ. Υποσχόμαστε πως θα ξεπεράσουμε όλα τα εμπόδια για να ανεγερθεί εδώ μνημείο τιμής και μνήμης.

Κάλεσμα μάχης να μην επιτρέψουμε να μετατραπεί αυτός ο τόπος σε ένα ουδέτερο αξιοθέατο, αποκομμένο από το πραγματικό του περιεχόμενο, αλλά να αναδειχθεί όπως του πρέπει συνολικά για την ιστορία του νησιού και όσων πέρασαν από εδώ.

Είναι απόδειξη της κοινής πεποίθησης ότι η παρακαταθήκη των αλύγιστων κομμουνιστών της Αίγινας θα συνεχίσει να φωτίζει τους σημερινούς και αυριανούς αγώνες.

Γιατί οι άνθρωποι που πέρασαν από αυτά τα κελιά δεν μας ζητούν να τους θυμόμαστε απλώς.

Μας ζητούν να συνεχίσουμε.

Και έτσι θα κάνουμε…

Μέχρι την τελική νίκη!».

Θα μείνει χαραγμένη στη μνήμη μας η ιστορία του φαντάρου που αποτυπώνει τις τεράστιες ελλείψεις σε όπλα και πυρομαχικά που είχε ο ΔΣΕ απέναντι στον πάνοπλο εθνικό στρατό.

Έναν μαχητή του ΔΣΕ που δεν είχε πάει φαντάρος, μετά τις εξορίες και τις φυλακίσεις τον καλούν στο στρατό. Σε εκπαιδευτική βολή με οπλοπολυβόλο, αφού ρίχνουν πρώτα «καταβολή», λένε μετά στους φαντάρους να ρίξουν «κατά ριπάς».

Αυτός συνηθισμένος από το αντάρτικο ρίχνει μία – μία. Ο λοχαγός πάει και του ρίχνει μια κλωτσιά και τον ρωτάει «γιατί δε ρίχνεις κατά ριπάς;». Κι αυτός απαντάει: «Εμείς δεν είχαμε σφαίρες, αν χρειαζόταν να ρίξω τρεις θα τις έριχνα, αν χρειαζόταν να ρίξω μία, μία θα έριχνα». Τότε ο λοχαγός λέει στον ανώτερό του: «Αυτούς πολεμούσαμε».

Όπως γράφει ο Νίκος Μπελογιάννης: «Η επιχείρηση της Σπάρτης μπορεί εδώ να αναφερθεί σαν ένα καλό παράδειγμα από την πλευρά 1) της καλής εκλογής του στόχου 2) της συγκέντρωσης πάνω σ’αυτόν πολύ υπέρτερων δυνάμεων, με ταυτόχρονη απασχόληση και σύγχυση σ’ όλους τους άλλους τομείς της εχθρικής διάταξης 3) της παραπλάνησης του εχθρού και 4) του αιφνιδιασμού».

Ενώ άλλη μια πλευρά που τόνισε ο σύντροφος Δημήτρης Μαστρογιαννόπουλος, που μας υποδέχτηκε και έκανε την ιστορική αναδρομή, ήταν η σημασία ύπαρξης του Κόμματος και μέσα στις φυλακές. Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, «είχαμε Κομματική Οργάνωση και ανάμεσα στους φυλακισμένους γνώριζαν για το σχέδιο της απόδρασης δύο κομματικά μέλη. Αν δεν υπήρχε η Κομματική Οργάνωση, ίσως το εγχείρημα να μην είχε πετύχει».

Η δεύτερη μέρα ξεκίνησε με επίσκεψη στο χωριό Άγιοι Ανάργυροι, το χωριό της «κόκκινης δασκάλας» Αθηνάς Μπενέκου. Ενός γυναικείου στελέχους του ΚΚΕ και του ΔΣΕ, που αναδείχθηκε μέσα στη φωτιά της ταξικής πάλης, που υπερασπίστηκε τη δράση της και τη στάση της στα χρόνια της Αντίστασης και του Δημοκρατικού Στρατού, την κομματική της ιδιότητα και τις καθοδηγητικές της ευθύνες, μπροστά στους στρατοδίκες, μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα.

Με συγκίνηση ακούσαμε τα τελευταία της λόγια, όπως μας τα αφηγήθηκε μέσα από την ιστορική αναδρομή η Λένα Φωτάκου, αυτά που φώναξε δυνατά λίγο πριν την τουφεκίσει το εκτελεστικό απόσπασμα στις 8/12/1947: «Εδώ, στον τόπο που τον ποτίζετε με το αίμα μου, αύριο θα ‘ρχονται τα παιδιά σας να τον ραίνουν με λουλούδια. Ζήτω το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας». Στο μνημείο της κόκκινης δασκάλας κατέθεσε λουδούδια ο Νίκος Καμπουρούδης, μέλος της ΤΕ Μετάλλου.

Στη συνέχεια αναχωρήσαμε για Τρίπολη. Πρώτος σταθμός το Δικαστικό Μέγαρο Τρίπολης. Δεν υπάρχουν λόγια να περιγράψουν τα συναισθήματά μας όταν αντικρίζαμε στους τοίχους των φυλακών του υπογείου τα σημειώματα των κρατούμενων που είναι ακόμα χαραγμένα.

Με πολλή συγκίνηση συνεχίσαμε για την τελευταία στάση, στον Άη Θανάση και το μνημείο που έχει στηθεί από το ΚΚΕ για τους εκτελεσθέντες του Έκτακτου Στρατοδικείου Τρίπολης 1947 – 1949, γνωστού και ως «θανατοδικείου» λόγω του μεγάλου αριθμού θανατικών καταδικών που εξέδωσε σε όλη τη διάρκεια της λειτουργίας του.

Η εκδήλωση έγινε την Κυριακή στο Επιμορφωτικό Κέντρο «Χαρίλαος Φλωράκης», με μεγάλη συμμετοχή δημοσιογράφων, τεχνικών και άλλων εργαζόμενων στον Τύπο και στα ΜΜΕ. Συμμετείχαν επίσης ερευνητές που έχουν αξιοποιήσει το αρχειακό υλικό του Κέντρου, αλλά και άνθρωποι της γειτονιάς, που έμαθαν για την ενδιαφέρουσα εκδήλωση και βρέθηκαν εκεί για να την παρακολουθήσουν.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης έγιναν οργανωμένες ξεναγήσεις στα εκθέματα και σε αρχειακό υλικό του Επιμορφωτικού Κέντρου. Όσοι τις παρακολούθησαν είχαν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με υλικό σχετικό και με το θέμα της εκδήλωσης. Σε όλους όσοι συμμετείχαν μοιράστηκε μια αναμνηστική κάρτα και ένα αντίτυπο του έργου του Μπέρτολτ Μπρεχτ «Πέντε δυσκολίες στο γράψιμο της αλήθειας».

Σημείωσε ότι η ενημέρωση και η προπαγάνδα αποτελεί σήμερα αναπόσπαστο στοιχείο του ιμπεριαλιστικού πολέμου, ενώ οι νέες τεχνολογίες, τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και η Τεχνητή Νοημοσύνη πολλαπλασιάζουν τις δυνατότητες κατασκευής ειδήσεων και διαμόρφωσης συνειδήσεων.

Τόνισε ότι πίσω από τα προσχήματα περί δημοκρατίας, ασφάλειας και υπεράσπισης της ελευθερίας αποκρύπτεται ο πραγματικός χαρακτήρας των ιμπεριαλιστικών συγκρούσεων, που διεξάγονται για τον έλεγχο αγορών, πλουτοπαραγωγικών πηγών, δρόμων μεταφοράς Ενέργειας και εμπορευμάτων, με φόντο τη διαπάλη για την πρωτοκαθεδρία στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη διαφωτιστική δραστηριότητα του ΔΣΕ, αναδεικνύοντας την εκδοτική παραγωγή, τα δελτία ειδήσεων, τις εφημερίδες, τον ραδιοσταθμό και συνολικά την πολύμορφη προσπάθεια που αναπτύχθηκε για την ανύψωση της συνείδησης και του ηθικού των μαχητών και του λαού.

Η δυτική Φθιώτιδα, όπως κάθε γωνιά της Ρούμελης είναι μια περιοχή με σημαντική ιστορική σημασία για την περίοδο 1941 – 1949, καθώς αποτέλεσε το επίκεντρο του ένοπλου αγώνα κατά της τριπλής φασιστικής κατοχής και στη συνέχεια της τρίχρονης εποποιίας του Δημοκρατικού Στρατού.

Μια περιοχή που τα χωριά της έδωσαν χιλιάδες μαχητές και μαχήτριες στους αγώνες του λαού και τα χώματα της έχουν ποτιστεί από “ποτάμια” αίματος. Και που ταυτόχρονα όμως γνώρισε λαογέννητους στρατούς και θεσμούς, όρθωσε το ανάστημα της απέναντι σε πανίσχυρους αντιπάλους, στους κατακτητές, τον αστικό στρατό και τους συμμάχους του.

Μάλιστα μερικές εκατοντάδες μέτρα από το Γυμνάσιο και Λύκειο Σπερχειάδας, βρίσκεται η ιστορική «Καλύβα Στεφανή». Σε αυτό το καλύβι το 1942, με απόφαση του ΚΚΕ, 5 αγωνιστές, με μπροστάρη τον πρωτοκαπετάνιο Άρη Βελουχιώτη, φτιάχνουν την πρώτη αντάρτικη ομάδα του ΕΛΑΣ, που θα γράψει ιστορία στην απελευθέρωση της Ελλάδας από τον κατακτητή.

Και αυτά τα χωριά της δυτικής Φθιώτιδας που έδωσαν τόσα στον αγώνα ενάντια στους φασίστες και ναζί κατακτητές, είναι αυτά που γνώρισαν την ωμή βία, τον τρόμο των παρακρατικών συμμοριών, των “Βουρλάκηδων” και των “Σουρλαίων” που εξαπέλυσε αστική τάξη, με τη στήριξη των Άγγλων συμμάχων της, για να επιβάλλει ξανά την εξουσία της.

Στα ίδια χώματα στα βουνά της δυτικής Φθιώτιδας θα γεννηθούν όμως το 1946 και οι πρώτες αντάρτικες ομάδες, που αποτέλεσαν το πρόπλασμα για την τιμημένη 2η Μεραρχία του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Ο λαός της δυτικής Φθιώτιδας και Στερεάς Ελλάδας συνολικά, μόλις δόθηκε ξανά το σύνθημα για αντίσταση,  πήρε τα όπλα και μπήκε αποφασιστικά στις γραμμές του ΔΣΕ, δίπλα στους κομμουνιστές, τους ΕΛΑΣιτες, αυτούς που πάλεψε μαζί τους ενάντια στους κατακτητές, αυτούς που γνώρισε και εμπιστεύτηκε.

Πολύτιμος «οδηγός»: «Ρούμελη – Άγραφα. Στα βήματα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας»

Το πρωί του Σαββάτου οι κατασκηνωτές ξεκίνησαν για τις πλαγιές των Βαρδουσίων, με προορισμό να καταλήξουν πάνω από το χωριό Μάρμαρα, εκεί όπου στις 21 Ιούνη 1949 άφησε την τελευταία του πνοή ο θρυλικός “Διαμαντής” και να βρεθούν μέσα στο “τρίγωνο” που διαγράφουν τα βουνά Βαρδούσια, Οίτη και Γκιώνα, που αποτελούσε ζωτικό χώρο για την 2η Μεραρχία.

Πρώτη στάση στο μνημείο του ΔΣΕ που βρίσκεται στο προαύλιο της εκκλησίας των Μαρμάρων και στο οποίο αναγράφονται τα ονόματα 39 συνολικά νεκρών Μαρμαριωτών, μαχητών του ΔΣΕ και δημοκρατικών, που έπεσαν σε μάχες σε κάθε γωνιά της Ρούμελης, στην Εύβοια και τον Γράμμο ή δολοφονήθηκαν από τις παρακρατικές συμμορίες.

Επόμενη στάση στο λιτό μνημείο του Διαμαντή,  δίπλα στο ξωκλήσι του Αη Γιάννη, στο δρόμο που οδηγεί από τα Μάρμαρα στο χωριό Ανατολή. Γίνεται εξιστόρηση για την πλούσια δράση της 2ης Μεραρχίας του ΔΣΕ στην περιοχή και στις ηγετικές και πολεμικές ικανότητες του Διαμαντή, αλλά και στις ιδιαίτερες αρετές του χαρακτήρα του, που εκτός από έναν ικανό ηγέτη, φανέρωναν τον σύντροφο, τον πατέρα, τον αδερφό για τους μαχητές και τις μαχήτριες που βρίσκονταν κοντά του.

Από εκεί μια ομάδα θα ξεκινήσει για την διάσχιση του μονοπατιού που οδηγεί στο σημείο που στις 21 Ιούνη 1949 σκοτώθηκε ο Διαμαντής. Ο προσδιορισμός του σημείου έγινε από το Τμήμα Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ. Το μονοπάτι ξεκινά απέναντι από το ξωκλήσι του Αη Γιάννη και καταλήγει πάνω από τη «Σκασμένη πέτρα», στα νοτιοανατολικά αντερείσματα των Μαρμάρων.

Η πορεία ξεκινά. Ο ενθουσιασμός και η συγκίνηση αποτυπώνονται στα πρόσωπα όλων. Ανά διαστήματα γίνονται στάσεις και εξιστόρηση γεγονότων από τη δράση των τμημάτων του ΔΣΕ στην περιοχή.

Φτάνουμε στο σημείο που με σχετική ακρίβεια προσδιορίζεται ότι εγκλωβίστηκε από ισχυρές δυνάμεις του αστικού στρατού ο Διαμαντής και οι λιγοστοί μαχητές και μαχήτριες που βρίσκονταν μαζί του. Η συγκίνηση κορυφώνεται. Το σύνθημα: «Οι μαχητές της Ρούμελης δεν λύγισαν ποτέ, δόξα και τιμή στον ΔΣΕ», αντηχεί αυθόρμητα και εξυψώνει το ηθικό όλων.

Επιστροφή στον Αη Γιάννη και από κει λίγο ψηλότερα, στη θέση «Στεφάνι», ένα σημείο με πανοραμική θέα που δίνει τη δυνατότητα παρατήρησης του ορεινού όγκου της ευρύτερης περιοχής. Εκεί καταφθάνουν ανά ομάδες και οι κατασκηνωτές. Μαζί τους θα βρεθεί και ο Γιώργος Μαρίνος μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ και βουλευτής Εύβοιας, συνοδευόμενος από τον Κώστα Μπασδέκη, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ.

Στο βάθος το Βελούχι, ο Τυμφρηστός και τα Αγραφα, η οροσειρά της Οθρυος. Στα αριστερά μας οι κορυφές της Σαράνταινας, στα δεξιά μας η Οίτη και πίσω μας οι κορυφές των Βαρδουσίων και η Γκιώνα. Η παρατήρηση και οι διηγήσεις του Θανάση Λεκάτη δίνουν τη δυνατότητα να διαμορφώσεις εικόνα για τις απίστευτες αποστάσεις που κάλυπταν σε ελάχιστο χρονικό διάστημα οι μαχητές και οι μαχήτριες, τους ελιγμούς που έκαναν για να ξεφύγουν από τον κλοιό του αστικού στρατού κατά τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, αλλά και για τις τοποθεσίες που διεξήχθησαν αρκετές σημαντικές μάχες.

Με το μάτι διακρίνονται τα χωριά Μάρμαρα, Αργύρια, Κολοκύθια, Νικολίτσι, Γαρδίκι, Νεοχώρι Υπάτης. Χωριά που έδωσαν εκατοντάδες μαχητές και μαχήτριες αρχικά στην ΕΑΜική Αντίσταση και τον ΕΛΑΣ και στη συνέχεια στον ΔΣΕ, που στελέχωσαν τμήματα που ενίσχυσαν το μέτωπο του Γράμμου, επίλεκτα τμήματα που έκαναν διεισδύσεις μέχρι την Πάρνηθα, που πέρασαν μαζί με τον “Ανάποδο”(Θύμιο Καψή) στην Εύβοια και στελέχωσαν το ηρωικό τάγμα του ΔΣΕ στο νησί. Και γι’ αυτό γνώρισαν τη βία των μοναρχοφασιστών και των συμμοριών του παρακράτους, αλλά και των επίσημων οργάνων επιβολής εξουσίας του αστικού κράτους.

Γίνεται εξιστόρηση για τις πρώτες μάχες που έδωσαν το φθινόπωρο του 1946 στα γύρω υψώματα τα πρώτα τμήματα ανταρτών του Νάκου Μπελλή και του Παλαιολόγου, που πέρασαν από την Οθρυ στα Βαρδούσια και ενώθηκαν με το τμήμα του Διαμαντή, που έφτασε στην περιοχή από τον Παρνασσό. Γίνονται αναφορές στη διάλυση πολύ μεγαλύτερων σε δύναμη τμημάτων Χωροφυλακής και ομάδων μοναρχοφασιστών, αλλά και δυνάμεων του αστικού στρατού, που μετέτρεψαν τον ευρύτερο ορεινό όγκο σε ελεύθερη περιοχή και έδωσαν τη δυνατότητα ελεύθερης κίνησης των τμημάτων και διαμονής τους μέσα στα χωριά, αλλά και ταυτόχρονα ανάσα στους κατοίκους, οι οποίοι ωστόσο από το καλοκαίρι του 1947 και έπειτα άρχισαν να εκτοπίζονται με τη βία προς τις πεδινές κωμοπόλεις και τη Λαμία.

Απέναντι μας το Βελούχι, η θέα του οποίου σου δίνει τη δυνατότητα να μιλήσεις για τα περάσματα στα Άγραφα και την κοινή δράση της 2ης Μεραρχίας με την 1η Μεραρχία, διοικητής της οποίας ήταν ο “Γιώτης” (Χαρίλαος Φλωράκης). Αποκορύφωμα μάλιστα της κοινής αυτής δράσης ήταν η μεγάλη και πετυχημένη επιχείρηση για την κατάληψη του Καρπενησίου το Γενάρη του 1949.

Δεν έλειψαν οι αναφορές στα τελευταία τμήματα και τους μαχητές και μαχήτριες που έμειναν στα βουνά της δυτικής Φθιώτιδας μέχρι το τέλος του 1949. Στις αποστολές που έγιναν για την περισυλλογή τους και διαφυγή τους, αλλά και στους τελευταίους νεκρούς το Δεκέμβρη του 1949, που εντοπίστηκαν από το αστικό στρατό και τις ομάδες καταδίωξης τραυματίες και εξουθενωμένοι από τις κακουχίες και εκτελέστηκαν άνανδρα. Μάλιστα στο νεκροταφείο Σπερχειάδας υπάρχει κοινοτάφιο μαχητών και μαχητριών που δολοφονήθηκαν στο τέλος του 1949, ενώ δεν έλειψαν οι αναφορές στους τελευταίους αντάρτες της Ρούμελης, όπως τον Νίκο Κουβαρά, από το χωριό Μάρμαρα, που έμεινε κρυμμένος στα βουνά της περιοχής μέχρι το 1955.

Στα πρόσωπα όλων διακρίνεται το δέος για τον ηρωικό αγώνα του ΔΣΕ, την αυτοθυσία και αυταπάρνηση των κομμουνιστών και άλλων αγωνιστών που πλαισίωσαν της γραμμές του. Ωστόσο το ίδιο έντονη είναι η αγωνιστική ανάταση, η ακόμα πιο ατσαλωμένη πίστη και αποφασιστικότητα για τους αγώνες του σήμερα, σε μια εποχή που ο κόσμος φλέγεται και ο λαός, με τους κομμουνιστές και το ΚΚΕ μπροστά, καλείται να βγει ξανά στο προσκήνιο της Ιστορίας και της ταξικής πάλης.

Στεκόμαστε με κομμουνιστική ευθύνη απέναντι στην Ιστορία μας

Το πρόγραμμα της κατασκήνωσης ολοκληρώθηκε το πρωί της Κυριακής με συμμετοχή κατασκηνωτών στην εκδήλωση τιμής και μνήμης, που διοργάνωσαν η ΕΠ Αν Στερεάς και Εύβοιας του ΚΚΕ, η Ένωση Φίλων Μνήμης “Διαμαντή” και η ΠΕΑΕΑ – ΔΣΕ, στη Λιλαία Φωκίδας, γενέτειρα του Γιάννη Αλεξάνδρου (Διαμαντή) με αφορμή τη συμπλήρωση 77 χρόνων από το θάνατό του.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης έγινε ομιλία από τον Αλέκο Γώγο, πρόεδρο της Ένωσης Φίλων Μνήμης “Διαμαντή”, ο οποίος αναφέρθηκε τη δράση του “Διαμαντή” τόσο την περίοδο της ΕΑΜικής Αντίστασης όσο και στην τρίχρονη εποποιία του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας στα βουνά της Ρούμελης.

Ακολούθησε ομιλία από τον Κώστα Μπασδέκη, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, ο οποίος επισήμανε μεταξύ άλλων ότι “η μελέτη και η γνώση της ιστορία του λαϊκού κινήματος και του Κόμματός μας, μας τροφοδοτεί με ζωντανά, μαχητικά συμπεράσματα που σήμερα έχουμε ανάγκη στον αγώνα ενάντια στους εκμεταλλευτές”.

Επισήμανε ότι οι εργαζόμενοι και ο λαός δεν πρέπει να παγιδευτούν στα ψεύτικα διλήμματα περί “σταθερότητας”, αλλά και να μην δείξουν καμία εμπιστοσύνη σε επανεμφανιζόμενους ή νέους “σωτήρες”, τονίζοντας την ανάγκη να  αξιοποιήσουν την πείρα τους και να δυναμώσουν αποφασιστικά τη συμπόρευσή τους με το ΚΚΕ παντού, και στις ερχόμενες εκλογές.

“Το  ΚΚΕ έχει αποδείξει όχι μόνο ότι δεν το βάζουν στο χέρι αλλά έχει επαναστατικό, σύγχρονο επίκαιρο πρόγραμμα που μπορεί να βγάλει το λαό από τα αδιέξοδα και να δώσει λύση με όρους σύγκρουσης με τη σημερινό σύστημα.  Σήμερα ξέρει ο κάθε άνθρωπος του

Στη συνέχεια έγινε μετάβαση στο πατρικό σπίτι του “Διαμαντή”, το οποίο έχει μετατραπεί σε μουσειακό χώρο. Εκεί οι επισκέπτες ξεναγήθηκαν στα εκθέματα από την περίοδο της ΕΑΜικής Αντίστασης και του ΔΣΕ, ενώ η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με κατάθεση στεφάνων στο άγαλμα του “Διαμαντή”.