Author Archive

80 χρόνια από την ματοβαμμένη Πρωτομαγιά 1944

Τιμούμε την Εργατική Πρωτομαγιά, το παγκόσμιο σύμβολο των εργατικών λαϊκών αγώνων. Εμπνεόμαστε και παίρνουμε δύναμη από τους αγώνες και τις αιματηρές θυσίες της εργατικής τάξης όλου του κόσμου, από το Σικάγο το 1886, ως τις φετινές μεγάλες απεργιακές κινητοποιήσεις στη χώρα μας και τις μεγαλειώδεις κινητοποιήσεις της εργατικής τάξης στη Γαλλία, στη Γερμανία, σε όλη την Ευρώπη.

Για τη χώρα μας ημερομηνία σταθμός είναι η 1η Μάη 1944. Αυτή την ημέρα επέλεξαν οι Γερμανοί καταχτητές να εκτελέσουν 200 κομμουνιστές στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, σε αντίποινα χτυπήματος φάλαγγας γερμανικών αυτοκινήτων.

Την άνοιξη του 1944 η αντίσταση του λαού μας στις πόλεις και τα χωριά φούντωνε. Ο ΕΛΑΣ είχε απελευθερώσει το μεγαλύτερο μέρος της χώρας, είχαν δημιουργηθεί λαϊκοί θεσμοί στις απελευθερωμένες περιοχές, το Εθνικό Συμβούλιο (Βουλή) και η ΠΕΕΑ (κυβέρνηση). Όσο περισσότερο έχαναν οι φασίστες τις μάχες στην Ευρώπη και ιδιαίτερα με την προέλαση του Κόκκινου Στρατού και τις νίκες της Σοβιετικής Ένωσης, τόσο με πιο μεγάλη αγριότητα προχώρησαν οι εκτελέσεις ομήρων και αμάχων σε αντίποινα για τις απώλειές τους.

Η εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής ήταν η κορύφωση μιας περιόδου που μπορούμε να την οριοθετήσουμε από τη δεκαετία του 1930. Από τον Φλεβάρη 1937 άρχισε στο φρούριο της Ακροναυπλίας, και σε άλλες φυλακές, η συγκέντρωση των κομμουνιστών, που πάλευαν ενάντια στη δικτατορία του Μεταξά. Όταν ο Μουσολίνι κήρυξε τον πόλεμο στην Ελλάδα, οι κρατούμενοι της Ακροναυπλίας ζήτησαν να πάνε στο μέτωπο, αλλά η Μεταξική δικτατορία το αρνήθηκε.

Με την εισβολή στις 6 Απρίλη 1941 των χιτλερικών στρατευμάτων στο ελληνικό έδαφος, η κυβέρνηση συνθηκολογεί. Η διοίκηση του στρατοπέδου, όπως και όλων των φυλακών και των τόπων εξορίας, παρέδωσε τους κρατούμενους κομμουνιστές στους καταχτητές. Μεταφέρθηκαν σε διάφορα στρατόπεδα και στο στρατόπεδο στο Χαϊδάρι, ενώ παρέδωσαν στους ναζί και τον ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Νίκο Ζαχαριάδη που τον έστειλαν στο Νταχάου.

Το στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Χαϊδάρι, όπου οι φρικαλεότητες των Γερμανών και των συνεργατών τους έχουν μείνει στην ιστορία, είναι και ο τελευταίος τόπος των 200 εκτελεσμένων κομμουνιστών.

Η μέρα της εκτέλεσης, η Πρωτομαγιά, παγκόσμιο σύμβολο της εργατικής τάξης, δεν επιλέχθηκε τυχαία. Ούτε βεβαίως και τα θύματα της πιο απερίγραπτης θηριωδίας. Ήταν οι πρωτοπόροι αγωνιστές του προοδευτικού κινήματος και της αντιφασιστικής δράσης, ήταν κομμουνιστές.

Με την εκτέλεση των 200 οι κατακτητές και οι ντόπιοι συνεργάτες τους σκόπευαν να κάμψουν το αγωνιστικό φρόνημα των λαών, που ορθώθηκαν κατά του φασισμού.

Εκείνο το πρωί της Πρωτομαγιάς του 1944 ο κόσμος άρχισε να φτάνει στο Σκοπευτήριο, είχε μάθει τι συνέβαινε από τα σημειώματα που είχαν πετάξει οι μελλοθάνατοι, που πήγαιναν για εκτέλεση με τραγούδια του αγώνα και ζητωκραυγές.

Ως αργά το μεσημέρι ο λαός σκορπούσε λουλούδια στους δρόμους. Στην ηρωική Καισαριανή κάθε σπίτι έμοιαζε να έχει δικό του νεκρό. Την επόμενη μέρα, ο λαός της Καισαριανής αψηφά την τρομοκρατία και μετονομάζει το δρόμο που κύλησε το αίμα, την οδό Σκοπευτηρίου, σε «ΟΔΟ ΗΡΩΩΝ».

Ο αγώνας, η θυσία τους καρποφόρησε, έγινε σύμβολο για την εργατική τάξη, ξεχώρισε ανάμεσα σε πολλές χιλιάδες ηρωικές πράξεις, που έγραψαν τις λαμπρές σελίδες απαράμιλλου ηρωισμού, προσφοράς και θυσίας του έπους της λαϊκής απελευθερωτικής πάλης 1940-1944 και της ένοπλης ταξικής πάλης 1946-1949. Του αγώνα του λαού μας, με μπροστάρη το ΚΚΕ, με το ΕΑΜ, τον ΕΛΑΣ, τον ΔΣΕ, που μας δίδαξε πως όταν ο λαός το αποφασίσει μπορεί να νικήσει τον ταξικό αντίπαλο, όσο ισχυρός κι αν αυτός φαίνεται.

Σήμερα η επέτειος από τη θυσία των 200, βρίσκει τη χώρα μας, με ευθύνη της κυβέρνησης και όλων των άλλων κομμάτων του ευρωατλαντισμού, χωμένη μέχρι τα μπούνια σε δύο ιμπεριαλιστικούς πολέμους μέχρι στιγμής, στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, με τη γενοκτονική επίθεση του κράτους δολοφόνου του Ισραήλ κατά των Παλαιστίνιων με τη στήριξη των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ, πολεμική ένταση που κλιμακώνεται μετά την επίθεση του Ιράν στο Ισραήλ, ως απάντηση στη δολοφονική επίθεση στην ιρανική πρεσβεία στη Δαμασκό. Η ολοένα μεγαλύτερη εμπλοκή της Ελλάδας σε αυτό το κουβάρι των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, η αποστολή της φρεγάτας «Ύδρα» και προσωπικού των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στην Ερυθρά Θάλασσα μαζί με την ανάληψη από την ελληνική πλευρά ρόλου συντονιστή στην επιχείρηση ΑΣΠΙΔΕΣ, δεν έχουν καμία σχέση με την ασφάλεια και την άμυνα της χώρας. Οι ίδιες οι εξελίξεις, οι δηλώσεις Ιρανών αξιωματούχων για τους εν δυνάμει στόχους των χωρών που έχουν βάσεις των ΗΠΑ, αν οι ΗΠΑ εμπλακούν στην πολεμική αντιπαράθεση, φανερώνουν τους θανάσιμους κινδύνους για το λαό μας.

Την ίδια ώρα, ο λαός μας, όπως και άλλοι λαοί, πληρώνει βαρύ τίμημα με την ακρίβεια, την αύξηση του πληθωρισμού και την ενεργειακή φτώχεια, που έρχονται να προστεθούν στα άλλα βάρβαρα αντιλαϊκά μέτρα της κυβέρνησης και της ΕΕ—μείωση μισθών και συντάξεων και υπερφορολόγηση των λαϊκών εισοδημάτων, κατάργηση εργατικών λαϊκών δικαιωμάτων κ.λπ.

Μπροστά σ’ αυτήν τη ζοφερή πραγματικότητα, η πείρα των αγώνων διδάσκει πως, όπως και τότε, έτσι και σήμερα ο λαός και η νεολαία μας με την καθοδήγηση του τιμημένου ΚΚΕ, μπορούν να ανατρέψουν τους αρνητικούς συσχετισμούς δυνάμεων και να οικοδομήσουν το δικό τους ευτυχισμένο μέλλον.

Καλούμε τους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης, τους μαχητές του ΔΣΕ, τους πολιτικούς πρόσφυγες, τους απογόνους και τους φίλους τους σε μαζική, δυναμική συμμετοχή στις εκδηλώσεις των Δήμων Χαϊδαρίου στο ΜΠΛΟΚ 15 και Καισαριανής στο ΣΚΟΠΕΥΤΗΡΙΟ το Σάββατο 27/4 και την Κυριακή 28/4. Τα παραρτήματα της Δυτικής Αθήνας στην εκδήλωση στο ΜΠΛΟΚ 15 στο Χαϊδάρι και τα άλλα παραρτήματα στο ΣΚΟΠΕΥΤΗΡΙΟ της Καισαριανής. Ώστε αυτές οι εκδηλώσεις να αποτελέσουν σημαντικό σταθμό της πάλης του λαού μας, στο δρόμο που οδηγεί στην ευημερία του.

Να βροντοφωνάξει ο λαός: Δε θα ξαναπληρώσουμε τα κέρδη του κεφαλαίου, δε θα γίνουμε «κρέας για τα κανόνια» των ιμπεριαλιστών, για τα συμφέροντα της ελληνικής αστικής τάξης.

Να απεμπλακεί η Ελλάδα από τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους, να κλείσουν οι βάσεις του θανάτου, και να γυρίσουν τα στρατεύματα που δρουν εκτός Ελλάδας. Να αποδεσμευτεί η Ελλάδα από ΝΑΤΟ-ΕΕ. Παλεύουμε για την ανατροπή του σημερινού αρνητικού συσχετισμού, για φιλολαϊκό δρόμο ανάπτυξης, με την εξουσία στα χέρια της εργατικής τάξης και για την ικανοποίηση των σύγχρονων λαϊκών αναγκών.

Συμμετέχουμε την Τετάρτη 1η  Μάη στις απεργιακές κινητοποιήσεις σ’ όλη τη χώρα, διαδηλώνουμε τη θέλησή μας να απαλλαγούμε από τους άδικους πολέμους και τις βαριές συνέπειές τους.

Με πίστη στο δίκιο μας, στεκόμαστε για άλλη μια φορά, όπως τότε, το 1940-1949, στη σωστή πλευρά της Ιστορίας, μαζί με τους λαούς που αγωνίζονται ενάντια στην καπιταλιστική βαρβαρότητα.

Παράρτημα Δάφνης-Υμηττού της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ: «Ζωντάνεψε» το Κάστρο του Υμηττού σε μια συγκινητική εκδήλωση τιμής και μνήμης

Εκδήλωση τιμής και μνήμης για το Κάστρο του Υμηττού (Αγραίων 47) πραγματοποίησαν την Κυριακή 21 Απρίλη 2024 το Παράρτημα Δάφνης-Υμηττού της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ και οι Οργανώσεις Δάφνης-Υμηττού του ΚΚΕ και της ΚΝΕ.

Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν η Βούλα Σταμέλου, Γενική Γραμματέας της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, καθώς και αντιπρόσωποι από τα Παραρτήματα Καισαριανής, Βύρωνα, Ηλιούπολης και Ζωγράφου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ. Παραβρέθηκαν, επίσης, από την οικογένεια του μαχητή ΕΠΟΝίτη Δημήτρη Αυγέρη και του Πέτρου Μπουλούμπεη.

Η εκδήλωση ξεκίνησε με πορεία από την πλατεία προς το Κάστρο του Υμηττού. Εκεί την εκδήλωση άνοιξε η Φιλιώ Τόλια, Πρόεδρος του Παραρτήματος Δάφνης-Υμηττού της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ. Στον χαιρετισμό της ανέδειξε τόσο το ιστορικό πλαίσιο της εποχής όσο και το χρονικό της μάχης του Κάστρου του Υμηττού. Αναφέρθηκε, επίσης, στην προσπάθεια απόκρυψης και παραχάραξης της Ιστορίας.

«Από την απελευθέρωση πέρασαν 80 χρόνια, αλλά μέχρι και τώρα δεν αποδόθηκε τιμή στους τρεις ήρωες από το επίσημο κράτος και τις δημοτικές αρχές. Δεν είδαμε τα ονόματα των ΕΠΟΝιτών χαραγμένα σε δρόμους, πλατείες του δήμου μας. Όσο όμως οι αστικές κυβερνήσεις και τοπικές αρχές και να προσπαθούν να παραχαράξουν την ιστορία, να σβήσουν από τη μνήμη τις ηρωικές στιγμές και τα διδάγματά τους δεν θα τα καταφέρουν. Όπως δεν θα καταφέρουν να διαγράψουν τις ανεκπλήρωτες, δίκαιες και τεκμηριωμένες αξιώσεις του ελληνικού λαού για τις πολεμικές επανορθώσεις – αποζημιώσεις που οφείλει η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία Γερμανίας (ΟΔΓ) στην Ελλάδα».

Στον χώρο κυκλοφορούσε το ψήφισμα της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ για τη διεκδίκηση των οφειλόμενων γερμανικών επανορθώσεων – πολεμικών αποζημιώσεων, το οποίο και αναγνώστηκε.

Από την ΚΝΕ χαιρέτισε η Ευθυμία Γραμματικάκη, μέλος του ΤΣ της ΤΟ Ανατολικών Συνοικιών της ΚΝΕ και ανέδειξε πως «η ανυπότακτη στάση ζωής των ΕΠΟΝιτών, η διαπαιδαγώγηση των νέων σε ανώτερες αξίες και ιδανικά, το θάρρος απέναντι στον αντίπαλο, το παράδειγμα αγώνα που παρέδωσαν στις επόμενες γενιές μας εμπνέει και μας καθοδηγεί μέχρι σήμερα. Με βαθύ σεβασμό υποκλινόμαστε στους χιλιάδες αγωνιστές που πλήρωσαν με τη ζωή τους τον αγώνα ενάντια στο φασισμό, που πάλεψαν μέσα από αντίξοες συνθήκες, αντέχοντας τα βασανιστήρια που ήρθαν από την επιλογή της οργανωμένης ζωής. Μέσα από τα ιστορικά διδάγματα μαθαίνουμε ότι ο καπιταλισμός όσο και αιώνιος και αν φαίνεται, δεν είναι. Ο κόσμος αλλάζει και θα τον αλλάξουμε εμείς. Θα συνεχίσουμε τον δίκαιο αγώνα που έδωσαν οι χιλιάδες κομμουνιστές, μένοντας πιστοί στα ιδανικά και τις αξίες του ΚΚΕ και της ΚΝΕ. Θα βγαίνουμε μπροστά σε κάθε αδικία που συμβαίνει στη γειτονιά, στο σχολείο, στους χώρους δουλειάς».

Παράλληλα κάλεσε πλατιά τη νεολαία στο 50ό Φεστιβάλ ΚΝΕ – «Οδηγητή», τη μεγαλύτερη γιορτή νεολαίας, στήνοντας μια κόκκινη πολιτεία, με πρώτο σταθμό το Σκοπευτήριο της Καισαριανής την ερχόμενη Κυριακή 28/4.

Στην κεντρική ομιλία ο Αλέξανδρος Μπουγάς, γραμματέας της ΤΟ Ανατολικών Συνοικιών της ΚΟ Αττικής αναφέρθηκε στην ηρωική μάχη των 3 ΕΠΟΝιτών στον Υμηττό, αλλά και συνολικά στο Σύνταγμα των Ανατολικών Συνοικιών. Ανέδειξε ότι «αυτή είναι η ιστορία του λαού μας, η ιστορία του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος. Αυτή δείχνει τον δρόμο σήμερα. Είναι πολύτιμη η πείρα και τα συμπεράσματα από εκείνη την περίοδο. Επιβεβαιώνεται ότι ακόμα και αν ο εχθρός φαίνεται παντοδύναμος, δεν είναι, αντίθετα, ο γίγαντας λαός είναι αυτός που, όταν σηκωθεί, έχει τη δύναμη να σαρώσει όποιον βρεθεί στον διάβα του».

Πιάνοντας την κόκκινη κλωστή στο σήμερα, σε αυτούς που σκέφτονται αν μπορεί να αλλάξει αυτός ο κόσμος, αντέστρεψε το ερώτημα: «Μπορεί να μείνει ίδιος; Μπορεί το 2024 που η επιστήμη και η τεχνολογία έχουν φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα

  • Να ανεχόμαστε ότι κριτήριο για να γιατρευτούμε θα είναι πόσα θα πληρώσουμε;
  • Μπορούμε να ανεχτούμε ότι θα υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι που δεν μπορούν να εξασφαλίσουν αξιοπρεπή εργασία, ασφαλές σπίτι, ποιοτικό χρόνο για Πολιτισμό, Αθλητισμό, ψυχαγωγία;
  • Ότι την ώρα που υπάρχει ανάγκη για αντιπυρικά έργα, αντισεισμικά έργα, αντιπλημμυρικά, να φτιαχτούν σχολεία, νοσοκομεία, και έχουμε το επιστημονικό δυναμικό για να γίνουν, να επιλέγεται το τι και το πώς θα γίνει από το πού θέλει να κάνει μπίζνα ο κάθε επιχειρηματικός όμιλος, με βάση πού θα έχει μεγαλύτερο κέρδος;
  • Μπορούμε να ανεχτούμε ότι η ίδια η ΕΕ και οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών της θα λογαριάζουν τις ζωές μας βάζοντάς τες στο ζύγι κόστους-οφέλους;

Η πείρα από τις πρόσφατες απεργιακές μάχες, τις κινητοποιήσεις σε μια σειρά κλάδους για αυξήσεις στους μισθούς, για ΣΣΕ, η μάχη απέναντι σε πλειστηριασμούς, η πάλη για μέτρα υγείας και ασφάλειας απέναντι στα εργοδοτικά εγκλήματα, η αποφασιστικότητα των εργαζομένων της ΛΑΡΚΟ. Η ελπίδα υπάρχει και βρίσκεται στον αγώνα με το ΚΚΕ. Το ΚΚΕ σαλπίζει την αντεπίθεση.

Γιατί όσο πιο ψηλά το ΚΚΕ τόσο πιο πολύ θα δυναμώσει η πάλη, η πίεση, η αποτελεσματικότητα και η προοπτική. Δεν θα τους αφήσουμε σε χλωρό κλαρί. Όλοι αυτοί οι ήρωες βάλανε το λιθαράκι τους για το μεγαλύτερο εγχείρημα της ανθρωπότητας. Ο σοσιαλισμός-κομμουνισμός είναι το μέλλον και εμείς θα εκπληρώσουμε την αποστολή που μας χρέωσε η ιστορία».

Ανάμεσα στις ομιλίες διαβάστηκαν από μαθητές ποιήματα αφιερωμένα στο Κάστρο του Υμηττού και στο έπος της πάλης του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ ενάντια στην ξένη κατοχή.

Έπειτα κατέθεσαν στεφάνια: Από το ΚΚΕ ο Πάνος Καραγιάννης, μέλος του ΤΓ της ΤΟ Ανατολικών Συνοικιών του ΚΚΕ. Από την ΚΝΕ η Κωνσταντίνα Λυμπριτάκη, μέλος του ΤΓ της ΤΟ Ανατολικών Συνοικιών της ΚΝΕ. Από το Παράρτημα Δάφνης-Υμηττού της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ η Αθηνά Παριάρου, μέλος του ΔΣ.

Ακολούθησε προσκλητήριο νεκρών και τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή, ενώ σε μια συγκινητική στιγμή οι συγκεντρωμένοι σιγοτραγούδησαν το «Επέσατε θύματα».

Μετά το τέλος της εκδήλωσης, έγινε ξενάγηση στο εσωτερικό του Κάστρου του Υμηττού, όπου μικροί και μεγάλοι είχαν την ευκαιρία να μάθουν περισσότερα για το σπιτάκι στον Υμηττό που έγινε θρύλος, σύμβολο του αγώνα για τη λευτεριά της Ελλάδας και του λαού μας, για να γίνει ο ίδιος ο λαός αφέντης στον τόπο του, όπως ονειρεύτηκαν οι τρεις ΕΠΟΝίτες και τα εκατομμύρια των Ελλήνων αγωνιστών που πάλευαν κάτω από τις σημαίες του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ που ψυχή του και αιμοδότης του το ηρωικό ΚΚΕ.

 

Παράσταση διαμαρτυρίας για τις γερμανικές αποζημιώσεις στο Υπουργείο Εξωτερικών

Συνεχίζονται οι πολύμορφες πρωτοβουλίες της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ στο πλαίσιο της καμπάνιας για τη διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Τη Δευτέρα 22 Απρίλη 2024 πραγματοποιήθηκε παράσταση διαμαρτυρίας στο Υπουργείο Εξωτερικών για τη διεκδίκηση των οφειλόμενων γερμανικών επανορθώσεων – πολεμικών αποζημιώσεων, για τα εγκλήματα και τις καταστροφές που προκάλεσαν οι ναζί στην κατοχή.

Στη συγκέντρωση μίλησε η Πρόεδρος της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ Τούλα Μητσέα, ενώ στη συνέχεια αντιπροσωπεία ζήτησε συνάντηση με την ηγεσία του Υπουργείου προκειμένου να καταθέσει σχετικό υπόμνημα.

Την αντιπροσωπεία απάρτιζαν η Τούλα Μητσέα, ο Γιώργος Μαργαρίτης, Καθηγητής Σύγχρονης Πολιτικής και Κοινωνικής Ιστορίας του ΑΠΘ με δράση στο κίνημα για τις γερμανικές αποζημιώσεις και ο Νότης Μαριάς, πρώην ευρωβουλευτής και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.

Να σημειωθεί πως η ηγεσία του ΥΠΕΞ δεν επέτρεψε στην αντιπροσωπεία να εισέλθει στο κτίριο, και παρέλαβε το ψήφισμα στην είσοδο, ενώ για ακόμη μία φορά δεν δόθηκε απάντηση στο αίτημα της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ για πραγματοποίηση συνάντησης με θέμα τη διεκδίκηση των αποζημιώσεων.

Κατά τη διάρκεια της κινητοποίησης, η Τ. Μητσέα μίλησε μεταξύ άλλων για το ρόλο της ΕΕ και την αρνητική της στάση στο ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων. Τόνισε πως όσες φορές το ΚΚΕ και η ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ έχουν θέσει το ζήτημα στις δομές της ΕΕ, η απάντηση που λαμβάνουν είναι πως αυτό δεν βρίσκεται στην αρμοδιότητά τους.

«Στην αρμοδιότητά της είναι όλα τα άλλα μέτρα και οι οδηγίες που παίρνουν σε βάρος των λαών και οι πολεμοκάπηλες αποφάσεις που βάζουν τους λαούς στο στόμα του λύκου για τα δικά τους συμφέροντα, αυτά είναι στις αρμοδιότητές τους, αλλά οι γερμανικές αποζημιώσεις όχι. Και αυτό είναι ένας ακόμα λόγος αυτό να αποτελέσει κριτήριο ψήφου στις επερχόμενες Ευρωεκλογές», είπε, και πρόσθεσε: «Εμείς συνεχίζουμε να διεκδικούμε, δεν συμμορφωνόμαστε με την προτροπή των κυβερνήσεων που μας λένε “αφήστε τα αυτά πίσω”, γιατί δεν μπορούμε να ξεχάσουμε το δίκιο αυτού του μεγαλειώδους αγώνα της δεκαετίας του ’40 του λαού μας, αγώνα για την απελευθέρωση της χώρας και για ένα καλύτερο μέλλον χωρίς το ζυγό της εκμετάλλευσης».

Το ψήφισμα που κατέθεσε η ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ

«Το 2024 κλείνουν ογδόντα χρόνια από την απελευθέρωση της Ελλάδας από τη φασιστική κατοχή. Ογδόντα χρόνια από τότε που η εργατική τάξη της Ελλάδας, ο λαός και η νεολαία της συσπειρωμένοι στο ΕΑΜ, στον ένοπλο βραχίονά του τον ΕΛΑΣ, την ΕΠΟΝ, πάλευαν νικηφόρα με το όπλο στο χέρι, με αιμοδότη, νου και ψυχή το ηρωικό ΚΚΕ. Είχαν νικήσει το εγκληματικό γερμανικό ναζιστικό τέρας και τους ντόπιους αστούς συνεργάτες του. Είχαν κατακτήσει με το αίμα τους τη χιλιάκριβη τη λευτεριά και πάσχιζαν να φέρουν καινούργιες μέρες στην κατεστραμμένη από τον κατακτητή Ελλάδα.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών με τους περισσότερους νεκρούς την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου σε αναλογία με τον πληθυσμό της. Πάνω από 500.000 ήταν οι νεκροί στη διάρκεια της τετράχρονης φασιστικής κατοχής, ενώ ανυπολόγιστες ήταν οι υλικές ζημιές από τις λεηλασίες και τις καταστροφές.

Όμως ογδόντα χρόνια μετά παραμένουν ανεκπλήρωτες οι δίκαιες και τεκμηριωμένες αξιώσεις του ελληνικού λαού για τις πολεμικές επανορθώσεις-αποζημιώσεις που οφείλει η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας (ΟΔΓ) για τις καταστροφές που προξένησαν στην Ελλάδα οι φασιστικές δυνάμεις κατοχής στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Για τα πρωτοφανή σε βαρβαρότητα εγκλήματα σε βάρος αμάχων, γυναικών, γερόντων, παιδιών, ακόμη και βρεφών, για να κάμψουν την ηρωική, μεγαλειώδη αντίσταση του λαού μας, που αγωνίστηκε με το όπλο στο χέρι κατά των φασιστικών ορδών και απελευθέρωσε τη χώρα.

Ογδόντα χρόνια μετά, οι μεταπολεμικές κυβερνήσεις της χώρας μας ουδέποτε διεκδίκησαν στην πράξη, με επιμονή και σχέδιο ενεργειών, τις οφειλόμενες γερμανικές πολεμικές αποζημιώσεις που περιλαμβάνουν:

– Το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο-ληστεία που επιβλήθηκε στην κατεχόμενη Ελλάδα από τη ναζιστική Γερμανία.

– Αποζημιώσεις για τις τεράστιες καταστροφές στις υποδομές που προκάλεσαν τα γερμανικά κατοχικά στρατεύματα στη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής.

– Τις αποζημιώσεις των θυμάτων των φρικιαστικών ναζιστικών εγκλημάτων στις μαρτυρικές πόλεις και χωριά της Ελλάδας, των ομήρων στα ναζιστικά στρατόπεδα και στα εργοστάσια των γερμανικών μονοπωλίων.

– Την επιστροφή των αρχαιολογικών θησαυρών ανεκτίμητης αξίας και των θησαυρών πολιτιστικής κληρονομιάς που λεηλατήθηκαν από τις γερμανικές κατοχικές δυνάμεις.

Σύμφωνα με το πόρισμα της Βουλής υπολογίζονται σε 410.000.000.000 ευρώ (κατοχικό δάνειο, επανορθώσεις από καταστροφές και χρέη προς τους ιδιώτες για τα ολοκαυτώματα, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, κ.λπ.), ενώ σε αυτά πρέπει να προστεθούν και 10 δισ. ευρώ για τα χρέη από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πρόκειται για τεράστιες υποχρεώσεις απέναντι στην Ιστορία και τον ελληνικό λαό.

Η Πανελλήνια Ένωση Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ), για μια ακόμη φορά, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του αγώνα για να διεκδικήσει η κυβέρνηση τις πολεμικές αποζημιώσεις από την ΟΔΓ, η οποία αρνείται να πληρώσει.

Απαιτούμε η ελληνική κυβέρνηση να διεκδικήσει απαιτητικά από τη γερμανική κυβέρνηση τις επανορθώσεις – πολεμικές αποζημιώσεις που έχουν αποφασιστεί στη Διεθνή Διάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων (Δεκέμβρης 1945 – Ιανουάριος 1946), από την υπογραφή της Συμφωνίας της ΟΔΓ το Φλεβάρη του 1953 στο Λονδίνο, που προέβλεπε διμερείς συμβάσεις διακανονισμού των πολεμικών επανορθώσεων με τις χώρες στις οποίες έπρεπε να πληρώσει, και από τη Συμφωνία Ειρήνης το Σεπτέμβρη 1990 στη Μόσχα.

Είναι απαίτηση του ελληνικού λαού να διεκδικήσει χωρίς περιστροφές και σκοπιμότητες να πληρωθούν οι πολεμικές οφειλές της ΟΔ Γερμανίας στη χώρα μας γιατί είναι λεφτά του ελληνικού λαού».

Παράρτημα Τρικάλων της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ: Να μείνει στη θέση του στην κεντρική πλατεία ο ανδριάντας του στρατηγού Στέφανου Σαράφη

Να μείνει στη θέση του στην κεντρική πλατεία ο ανδριάντας του στρατηγού Στέφανου Σαράφη απαιτεί το Παράρτημα Τρικάλων της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, καθώς επανέρχονται, μέσω δημοσιευμάτων, τα σενάρια για μετακίνησή του.

Στην ανακοίνωσή του το Παράρτημα σημειώνει:

«Από δημοσιεύματα τοπικών μέσων μαζικής ενημέρωσης έρχεται -ξανά- στην επικαιρότητα, η πρόθεση της δημοτικής αρχής για μετακίνηση του αγάλματος του στρατηγού Στέφανου Σαράφη από το πιο κομβικό – κεντροβαρές σημείο της κεντρικής πλατείας των Τρικάλων. Αν συνδυάσουμε τα δημοσιεύματα με το γεγονός της όποιας εξέλιξης των έργων ανάπλασης στην κεντρική πλατεία, ίσως φτάνει η ώρα που η δημοτική αρχή θα θελήσει να εφαρμόσει …τα σχέδιά της. Ως απόγονοι αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης, συγγενείς θυμάτων και μαζί με τους εναπομείναντες εν ζωή αγωνιστές του απελευθερωτικού – αντιφασιστικού αγώνα τους λέμε ότι πρέπει να σκεφτούν διπλά και τρίδιπλα πριν προχωρήσουν σε οποιαδήποτε ενέργεια.

Η παρουσία του ανδριάντα του στρατηγού Σαράφη στο πιο κομβικό σημείο της κεντρικής πλατείας συμβολίζει τους ιστορικούς δεσμούς της πόλης των Τρικάλων με την εποποιία της Εθνικής Αντίστασης όταν ο ελληνικός λαός μέσα από τις γραμμές του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ, με πρωτοπόρους τον Σαράφη και τον Άρη, πολέμησε τους πάνοπλους Γερμανούς και Ιταλούς και τους ντόπιους συνεργάτες τους την ίδια στιγμή που ένα μεγάλο μέρος του αστικού πολιτικού κόσμου εγκατέλειψε τη χώρα ή ακόμα και συνεργάστηκε με τους φασίστες κατακτητές.

Τις δυνατές ρίζες του τρικαλινού λαού στον απελευθερωτικό – αντιφασιστικό αγώνα μαζί με τον ανδριάντα του στρ. Σαράφη δείχνουν επίσης το μνημείο των 5 ΕΠΟΝΙΤΩΝ (που σε λίγες μέρες, στις 18 Απρίλη, συμπληρώνονται ακριβώς 80 χρόνια από τον απαγχονισμό τους από τα ναζιστικά στρατεύματα και τους ντόπιους συνεργάτες τους), καθώς και η αναθηματική πλάκα για τη θυσία του Άρη Βελουχιώτη και των συντρόφων του στην πλατεία Ρήγα Φεραίου.

Γι’ αυτό και ο Δήμος των Τρικάλων το 1990 τοποθέτησε στην κεντρική πλατεία σε περίοπτη θέση το άγαλμα του Τρικαλινού στρατηγού του ΕΛΑΣ Στέφανου Σαράφη (εκεί γίνονται όλες οι ιστορικές – επετειακές εκδηλώσεις, εκεί γίνεται η έπαρση της σημαίας από το τιμητικό στρατιωτικό άγημα κ.ο.κ.). Γιατί έπαιξε κορυφαίο ρόλο στην οργάνωση και την πάλη του ελληνικού λαού που κατέληξε με την νικηφόρα πορεία στα βουνά και τις πόλεις μέχρι την απελευθέρωση της χώρας από τους κατακτητές.

Η παρουσία του αγάλματος στο συγκεκριμένο κεντροβαρές σημείο της πλατείας στέλνει ένα διαχρονικό μήνυμα για το ρόλο που μπορεί να παίξει ο λαϊκός παράγοντας σε μια περίοδο που το φασιστικό τέρας απειλεί να ξανασηκώσει κεφάλι με τη στήριξη πολιτικών επιλογών της ΕΕ. Πόσο μάλλον όταν στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή, την κεντρική Ασία διαδραματίζονται επικίνδυνα πολεμικά παιχνίδια όπου αναμετρώνται ΗΠΑ – ΝΑΤΟ – ΕΕ από τη μια πλευρά και Ρωσία – Κίνα από την άλλη με λεία τις πλουτοπαραγωγικές πηγές, γεγονός που εμπλέκει και την ελληνική κυβέρνηση με υπέρογκες πολεμικές δαπάνες, την αποστολή πολεμικού υλικού, πλοίων και έμψυχου δυναμικού στο “μάτι του κυκλώνα”. Ενώ την ίδια ώρα ο λαός της περιοχής μας στενάζει κάτω από την ακρίβεια και τις καταστροφικές επιπτώσεις των πλημμυρών.

Όποια προσπάθεια μετακίνησης του ανδριάντα από τη δεσπόζουσα θέση που έχει σήμερα, είναι καταδικαστέα από τους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης, τους απογόνους τους, όσους διδάσκονται, εμπνέονται και εκφράζουν σεβασμό σ’ εκείνον τον τιτάνιο αγώνα, σ’ όσους ανησυχούν από την εκκόλαψη του αυγού του φιδιού στη σημερινή εποχή. Έχουμε χρέος επομένως, μέσα από τις συνθήκες που διαμορφώνονται, η παρουσία του αγάλματος του στρατηγού Σαράφη να διατηρηθεί στην ίδια δεσπόζουσα θέση για να συμβολίζει το μεγαλείο της Εθνικής Αντίστασης.

Η εκδήλωση τιμής – μνήμης και σύγχρονων διδαγμάτων για τα 80 χρόνια από τον απαγχονισμό των 5 ΕΠΟΝιτών που διοργανώνουμε την Πέμπτη 18 Απρίλη 2024 στις 7.30 μ.μ., μπροστά στο μνημείο τους στην πλατεία Ρ. Φεραίου, να αποτελέσει βήμα δημόσιας και μαζικής καταδίκης στην πρόθεση της δημοτικής αρχής για μετακίνηση του ανδριάντα του στρατηγού Στέφανου Σαράφη».

Παράρτημα Αγρινίου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ: 80 χρόνια από την εκτέλεση των 120 κομμουνιστών-αγωνιστών

Τους 120 κομμουνιστές και άλλους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης, που εκτελέστηκαν από τα γερμανικά στρατεύματα Κατοχής στις 14 Απρίλη 1944 στο Αγρίνιο, τίμησαν την Κυριακή 14 Απρίλη 2024, ανήμερα των 80 χρόνων της επετείου, το Παράρτημα Αγρινίου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ και η Τομεακή Επιτροπή Αιτωλοακαρνανίας του ΚΚΕ.

Με μαζική εκδήλωση στο μνημείο της γειτονιάς της Αγίας Τριάδας, εργαζόμενοι, νεολαία, λαϊκός κόσμος, έστειλαν παράλληλα δυναμικό μήνυμα ότι η θυσία των εκτελεσμένων δεν ξεχνιέται, ο αγώνας για δικαίωση συνολικά των εκτελεσμένων θα δικαιωθεί.

«Η θυσία των 120 εκτελεσμένων της 14ης Απριλίου 1944 στέκεται πλάι στους 200 κομμουνιστές της Καισαριανής, της Ακροναυπλίας, της Κοκκινιάς, του Χαϊδαρίου. Φυσικά η μνήμη μας στέκεται ευλαβικά και στους 59 εκτελεσμένους στα Καλύβια, στους 14 στο Ζαπάντι και σε άλλες περιοχές του νομού μας», ανέφερε εισαγωγικά στην κεντρική ομιλία του, ο Βασίλης Θεοδωρόπουλος, μέλος της Επιτροπής Περιοχής Δυτικής Ελλάδας του ΚΚΕ, που στάθηκε και στο ποίημα του Γιάννη Ρίτσου «Αναστάσιμο Μνημόσυνο», το οποίο αναφέρεται στα γεγονότα του Αγρινίου τότε.

Στάθηκε στη συνέχιση του αγώνα και σήμερα, στη γραμμή που χωρίζει αντικειμενικά και διαχρονικά την κοινωνία ανάμεσα στους πολλούς που δημιουργούν τον πλούτο και τους εκμεταλλευτές τους, στην πάλη που διεξάγεται για την επικράτηση της μίας ή της άλλης πλευράς, τότε αλλά και τώρα, και επεσήμανε:

«Τα σημερινά μέλη και στελέχη του ΚΚΕ και της ΚΝΕ αντλούμε δύναμη, εμπνεόμαστε από το παράδειγμα αυτών των χιλιάδων ηρώων που ανέδειξε ο λαός μας και συνεχίζουμε να βαδίζουμε το δρόμο της ανατροπής μέχρι την τελική νίκη, το σοσιαλισμό–κομμουνισμό. Και είμαστε σίγουροι ότι η συνάντηση των επαναστατικών–ανατρεπτικών ιδεών του ΚΚΕ με χιλιάδες αγωνιστές και αγωνίστριες μπορεί να θεριέψει πάλι το λαϊκό κίνημα, να αναδείξει νέες στιγμές σύγχρονου ηρωισμού. Εκεί στο δρόμο της ανατροπής μπορούμε να πείθουμε όλο και περισσότερους, ότι καμιά αστική κυβέρνηση δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τα κρίσιμα προβλήματα του λαού, γιατί ποτέ και πουθενά δεν συνταιριάστηκαν κέρδη για τους καπιταλιστές και δικαιώματα για τους εργάτες και τους ανθρώπους του μόχθου».

Αναφέρθηκε στις εξελίξεις, επισημαίνοντας, μεταξύ άλλων, τους κινδύνους από την ολοένα και μεγαλύτερη εμπλοκή της Ελλάδας στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ–ΝΑΤΟ–ΕΕ, για τη διασφάλιση των συμφερόντων της ελληνικής αστικής τάξης, με τη σύμφωνη γνώμη της σημερινής κυβέρνησης της ΝΔ και των ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ και άλλων αστικών κομμάτων που συμφωνούν σε αυτές τις πολιτικές, καλώντας σε αποφασιστική ενίσχυση του ΚΚΕ στους καθημερινούς αγώνες και στις κάλπες των Ευρωεκλογών.

«Η ισχυροποίηση του ΚΚΕ θα είναι μήνυμα αντίστασης που θα περάσει κατά πολύ τα σύνορα της χώρας. Η ισχυροποίηση του ΚΚΕ είναι η απόδειξη ότι την επόμενη ημέρα θα έχουν αντίπαλο: μέσα κι έξω από τα κοινοβούλια και κυρίως εκεί που κρίνονται όλα. Στους δρόμους του αγώνα! Για αυτό στις 50 μέρες που απομένουν, με το ψηφοδέλτιο του ΚΚΕ, δυναμώνουμε την αγωνιστική συμπόρευση με το Κόμμα στις κάλπες και τους δρόμους της διεκδίκησης, για να δυναμώσουμε το ΚΚΕ, να δυναμώσουμε ακόμα περισσότερο τη σταθερή, σίγουρη, τη μαχητική αντιπολίτευση», είπε, υπογραμμίζοντας πως και με αυτόν τον τρόπο τιμώνται και οι νεκροί, όλοι οι αλύγιστοι της ταξικής πάλης.

Χαιρετισμός πραγματοποιήθηκε και εκ μέρους του Παραρτήματος Αγρινίου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, ενώ ακολούθησε κατάθεση στεφάνων στο μνημείο των εκτελεσμένων εκ μέρους της ΤΕ Αιτωλοακαρνανίας του ΚΚΕ, του ΤΣ της ΚΝΕ και από την ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με μουσικό αφιέρωμα από τους Νεκτάριο Αποστολιώτη, Σωτήρη Γκεβεντζέ, Οδυσσέα Καγιά και Χριστίνα Κορκοντζέλου.

Να απεμπλακεί τώρα η Ελλάδα από τη συμμετοχή της στις πολεμικές συγκρούσεις

Την Κυριακή 21 Απρίλη συμμετέχουμε μαζικά στις αντιιμπεριαλιστικές φιλειρηνικές εκδηλώσεις σε όλη τη χώρα. Οι φίλοι και απόγονοι, οι επαναπατρισθέντες πολιτικοί πρόσφυγες, υψώνουμε πιο δυνατά τη φωνή μας απαιτώντας άμεσα την απεμπλοκή της χώρας από τους επικίνδυνους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και τις πολεμικές συγκρούσεις που κλιμακώνονται, όπως έγινε με την ιρανική απάντηση σε προηγούμενο χτύπημα του Ισραήλ στην ιρανική πρεσβεία και μπορεί να πάρουν πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις, να γενικευτούν στη Μ. Ανατολή και όχι μόνο.

Η κυβέρνηση της ΝΔ, με τη συμφωνία και των άλλων αστικών κομμάτων, των ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ, Ελληνικής Λύσης, Πλεύσης και των υπόλοιπων ακροδεξιών κομμάτων, εμπλέκουν όλο και βαθύτερα τη χώρα στους πολέμους. Βάζουν σε τεράστιους κινδύνους το λαό μας, παρέχοντας κάθε είδους διευκολύνσεις στο δολοφονικό ΝΑΤΟ. Κλιμακώνουν τη συμμετοχή της Ελλάδας στις πολεμικές συγκρούσεις με τα όπλα λευκού φωσφόρου, που στέλνουν στην Ουκρανία, με την αποθήκευση πυρομαχικών των ΗΠΑ σε στρατιωτικές αποθήκες, μετατρέποντας τη χώρα μας σε πολεμικό ορμητήριο, για τα συμφέροντα των κατασκευαστικών ομίλων, των αλυσίδων μεταφοράς εμπορευμάτων, για την αναμενόμενη κερδοσκοπία από την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.

Πίσω από την πολεμική ανάφλεξη στη Μ. Ανατολή βρίσκονται οι ανταγωνισμοί των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων για τον έλεγχο της περιοχής. ΗΠΑ, ΝΑΤΟ και ΕΕ συγκεντρώνουν τεράστιες στρατιωτικές δυνάμεις και πολεμικούς εξοπλισμούς στη Μ. Ανατολή, όπου και η Ρωσία έχει στρατιωτικές βάσεις και γεωστρατηγικά συμφέροντα. Η Κίνα επίσης έχει συμφέροντα στην περιοχή για την μεταφορά εμπορευμάτων της σε Ευρώπη και Αφρική. ΗΠΑ και ΕΕ αντιπαραθέτουν τον λεγόμενο «ινδικό δρόμο» για τα εμπορεύματα των δικών τους μονοπωλίων. Οι ΗΠΑ ανταγωνίζονται με την Κίνα για την πρωτοκαθεδρία στην ιμπεριαλιστική πυραμίδα. Διαμορφώνονται συνθήκες για γενίκευση του πολέμου, με θύματα τους λαούς.

Η κυβέρνηση της ΝΔ, με συνυπεύθυνα όλα τα ευρωατλαντικά κόμματα, έχουν συμφωνήσει με τον πόλεμο που διεξάγει το Ισραήλ, το κράτος δολοφόνος, με τις πλάτες των ΗΠΑ,  ΝΑΤΟ και ΕΕ, για την εξόντωση του παλαιστινιακού λαού. Ο λαός της Παλαιστίνης παλεύει με όλα τα μέσα, και ένοπλα, για την απελευθέρωσή του από την πολύχρονη ισραηλινή κατοχή, όπως έχει αναφαίρετο δικαίωμα να το κάνει. Δεν είναι τρομοκράτες οι Παλαιστίνιοι, τρομοκράτες είναι οι ιμπεριαλιστές και το κράτος του Ισραήλ.

Η πολιτική της κυβέρνησης, με τη συμφωνία των ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ, έχει εμπλέξει βαθιά στον πόλεμο τη χώρα μας με την ανάληψη της διοίκησης της πολεμικής ναυτικής αποστολής «ΑΣΠΙΔΕΣ», με την αποστολή της φρεγάτας «ΥΔΡΑ» στην Ερυθρά Θάλασσα, με τους πυραύλους «πάτριοτ» στη Σαουδική Αραβία. Βάζουν το λαό μας στο στόμα του λύκου για τα κέρδη των καπιταλιστών, των εφοπλιστών, των επιχειρηματιών Ενέργειας, για την ασφαλή διέλευση της καπιταλιστικής δραστηριότητας από την Ερυθρά Θάλασσα. Δίνουν πάνω από 8 δις. ευρώ το χρόνο για ΝΑΤΟϊκούς εξοπλισμούς, που πληρώνει ο λαός, ενώ δεν έχουν καμιά σχέση με την άμυνα της χώρας.

Η ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ συμμετέχει στην πάλη του λαού μας για το κλείσιμο των ΝΑΤΟϊκών βάσεων, των ορμητηρίων θανάτου, για την έξοδο της χώρας από ΝΑΤΟ και ΕΕ και για την επιστροφή των στρατιωτικών δυνάμεων που δρουν έξω από τα σύνορα, την άμεση επιστροφή της φρεγάτας «ΥΔΡΑ». Είμαστε με τα συμφέροντα της εργατικής τάξης, του λαού, όλων των λαών. Να αναγνωριστεί το παλαιστινιακό κράτος στα σύνορα του 1967, με πρωτεύουσα την Αν. Ιερουσαλήμ. Να σταματήσει τώρα η γενοκτονία του πολύπαθου παλαιστινιακού λαού. Να αποσύρει η κυβέρνηση της ΝΔ τώρα τη στήριξη στο δολοφονικό χέρι του Ισραήλ.

Οι λαοί έχουν τη δύναμη να επιβάλουν το δίκιο τους, να νικήσουν τον αντίπαλο όσο ισχυρός κι αν είναι. Αυτό απέδειξε η μεγαλειώδης αντιστασιακή, απελευθερωτική, ταξική πάλη της δεκαετίας 1940-49. Έχουν τη δύναμη οι λαοί να αλλάξουν ριζικά τον αρνητικό συσχετισμό, όταν το αποφασίσουν να βγουν μπροστά με οργάνωση και αποφασιστικότητα.

Το ΝΑΤΟ ευθύνεται για την τεράστια λίστα πολέμων, επεμβάσεων, πραξικοπημάτων, για εγκλήματα σε βάρος των λαών σε όλο τον πλανήτη. Η ΕΕ είναι συνεταίρος του ΝΑΤΟ στους πολεμοκάπηλους σχεδιασμούς.

Να καταδικάσει ο λαός μας την ΕΕ, την κυβέρνηση της ΝΔ και τα άλλα ΝΑΤΟϊκά κόμματα, που δε διστάζουν να ξεπλένουν ξεδιάντροπα το ΝΑΤΟ, όπως έκανε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ που το χαρακτήρισε «ιερή αμυντική συμμαχία».

Οι μεγάλες κινητοποιήσεις στη χώρα μας, και σε όλη την Ευρώπη, δείχνουν ότι υπάρχει άλλος δρόμος που μπορούν να βαδίσουν οι λαοί, με αποδέσμευση από το ΝΑΤΟ και την ΕΕ, με την οικονομία στα χέρια τους για μια Ευρώπη της αλληλεγγύης και της ειρήνης, μια Ευρώπη των λαών, του σοσιαλισμού.

Να γίνει το ρεύμα αμφισβήτησης της αντιλαϊκής πολιτικής, ρεύμα καταδίκης της βάρβαρης πολεμοκάπηλης στρατηγικής τους. Να συμπορευτεί λαός και νεολαία στους καθημερινούς αγώνες και στην κάλπη με το ΚΚΕ, που αγωνίζεται κατά των ιμπεριαλιστικών αντιδραστικών οργανισμών του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, της φυλακής των λαών, κατά της καπιταλιστικής βαρβαρότητας, του συστήματος της εκμετάλλευσης που γεννά φτώχεια, πολέμους και προσφυγιά.

Οι εξελίξεις επιβάλλουν τη μεγαλύτερη δυνατή κινητοποίηση λαού και νεολαίας. ΟΛΟΙ και ΟΛΕΣ στις αντιιμπεριαλιστικές κινητοποιήσεις την Κυριακή στις 21 Απρίλη.

Όλοι στην ΑΠΕΡΓΙΑ και τα συλλαλητήρια με το ΠΑΜΕ!

ΠΕΑΕΑ ΔΣΕ Ανακοίνωση 16 Απριλίου, 2024

Η Πανελλήνια Ένωση Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ), για μια ακόμα φορά, εκφράζει την ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ της σε όλους τους εργαζόμενους και τη μικρομεσαία αγροτιά, που συνεχίζουν τους αγώνες τους  για αυξήσεις στους μισθούς και την υπογραφή ΣΣΕ. Στη νεολαία μας που παλεύει για δωρεάν Παιδεία και δικαιώματα, αλλά και στους απόμαχους της δουλειάς που αγωνίζονται για αξιοπρεπείς συντάξεις και δωρεάν αναβαθμισμένο ποιοτικά σύστημα Υγείας.

Η ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, ΣΥΜΠΑΡΙΣΤΑΤΑΙ και ΣΥΜΜΕΤΕΧΕΙ μαζί με όλους όσους αγωνίζονται με το ταξικό συνδικαλιστικό-λαϊκό κίνημα και το ΚΚΕ ενάντια στις βάρβαρες αντιλαϊκές πολιτικές της Κυβέρνησης της ΝΔ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τις οποίες στηρίζουν και τα άλλα αστικά κόμματα (ΣΥΡΙΖΑ Ι και ΙΙ, ΠΑΣΟΚ, Ελληνική Λύση, Πλεύση Ελευθερίας και τα άλλα ακροδεξιά μορφώματα).

Καλούμε όλους τους αγωνιστές, φίλους και απογόνους της ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ και του ΔΣΕ, τους επαναπατρισμένους πολιτικούς πρόσφυγες και τα παιδιά τους, να συμμετέχουν μαζικά την Τετάρτη 18/4/2024 στην απεργία και στις συγκεντρώσεις με τα μπλοκ του ταξικού εργατικού κινήματος, του ΠΑΜΕ, στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και σε όλες τις πόλεις όπου πραγματοποιούνται συγκεντρώσεις.

Συνεχίζουμε! Με αγώνες κατακτάμε και κατοχυρώνουμε τα δικαιώματά μας!

Με την ψήφο μας στις Ευρωεκλογές, με δυνατό ΚΚΕ, δίνουμε μήνυμα συνέχισης και έντασης των αγώνων μας ενάντια στις βάρβαρες πολιτικές της ΕΕ και των αστικών κυβερνήσεων των χωρών-μελών. Έτσι χαράζουμε το δρόμο για μια προοπτική φιλολαϊκών κατακτήσεων σε όφελος των λαών.

Παραρτήματα Καισαριανής και Βύρωνα της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ: Εκδήλωση-σύσκεψη για τη διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων

Σύσκεψη-εκδήλωση διοργάνωσαν τα Παραρτήματα Καισαριανής και Βύρωνα της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ στο Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης Καισαριανής στις 13 Μάρτη 2024, για τη διεκδίκηση των οφειλόμενων γερμανικών επανορθώσεων-πολεμικών αποζημιώσεων, για τα εγκλήματα και τις καταστροφές που προκάλεσαν οι ναζί στην κατοχή, αποφασισμένες από διεθνείς διασκέψεις.

Στην εκδήλωση παραβρέθηκε ο Πανεπιστημιακός Ιστορικός Σπύρος Τζόκας.

Όπως τονίστηκε στην εισηγητική ομιλία που παρουσίασε η Γενική Γραμματέας της Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας Βούλα Σταμέλου, «80 χρόνια μετά, παραμένουν ανεκπλήρωτες οι δίκαιες αξιώσεις του λαού μας για τις πολεμικές επανορθώσεις-αποζημιώσεις, τις οποίες οφείλει η Γερμανία για τις καταστροφές που προξένησε η εγκληματική ναζιστική δράση. Τα οφειλόμενα από τη Γερμανία είναι χρέη προς τον λαό μας, σε αυτόν ανήκουν οι αποζημιώσεις για τις μαζικές δολοφονίες, για τις καταστροφές υποδομών. Ο λαός μας πολεμούσε τους κατακτητές, πεινούσε, μάτωνε στις φυλακές, πέθαινε στις μάχες, στα μπλόκα, στα ολοκαυτώματα, ενώ η εγχώρια αστική τάξη κερδοσκοπούσε και πλούτιζε σε βάρος των λαϊκών δυνάμεων.

Οι ελληνικές κυβερνήσεις έχουν την αποκλειστική ευθύνη διαχρονικά, αφού έχουν παραιτηθεί από τη διεκδίκηση των οφειλόμενων γερμανικών αποζημιώσεων, γιατί υπηρετούν την αστική τάξη, προκρίνοντας τη συνεργασία των αστικών τάξεων Ελλάδας-Γερμανίας, τις συμμαχικές σχέσεις τους, σχέσεις ανισότιμης αλληλεξάρτησης, στο πλαίσιο της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.

Η Γερμανία δεν αναγνωρίζει την υποχρέωσή της να πληρώσει για τις πρωτοφανείς καταστροφές και τα φρικιαστικά εγκλήματα κατά του λαού μας στη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής. Το Γερμανικό ΥΠΕΞ δημιούργησε το “Ελληνογερμανικό Ταμείο για το Μέλλον”, μέσω του οποίου δίνουν ψίχουλα για τη χρηματοδότηση συγκεκριμένων δράσεων σε μαρτυρικές πόλεις και χωριά και σε εβραϊκές κοινότητες, για την κατασκευή μνημείων με γερμανικά λεφτά, βεβηλώνοντας και με αυτό τον τρόπο την ιστορική μνήμη. Ευθύνη έχει και η Τοπική Διοίκηση, που αποδέχεται τη χρηματοδότηση προγραμμάτων αναθεώρησης της Ιστορίας ώστε να επιδράσουν στην ιστορική μνήμη του λαού μας και να ξεχαστούν τα ναζιστικά εγκλήματα, όπως η προηγούμενη Δημοτική Αρχή του Δήμου Καισαριανής που ζήτησε και πήρε 67.000€ κλείνοντας έτσι το θέμα των αποζημιώσεων.

Επιδιώκουν να ξαναγράψουν την Ιστορία στα μέτρα του ιμπεριαλισμού, στην υπηρεσία της ΕΕ και της Γερμανίας, γι’ αυτό χρηματοδοτούν “έργα συμφιλίωσης”, για να θολώσουν την ιστορική μνήμη.»

Αναφέρθηκε στις ευθύνες της ΕΕ «…που είναι εδώ και χρόνια μια “μηχανή” παραγωγής φιλοπόλεμων – ανιστόρητων – αντικομουνιστικών – αντισοβιετικών ψηφισμάτων και αποφάσεων. Αποφάσεων, που “ξεπλένουν” το φασισμό και ναζισμό, προωθώντας την ηρωοποίηση εγκληματιών, όπως όσων συμμετείχαν στις λεγεώνες των SS και τους συνεργάτες των ναζί στην Ουκρανία, που παρουσιάζονται ως “απελευθερωτές –τάχατες– από τον κομμουνισμό» και κάλεσε εν όψει και των ευρωεκλογών σε δυνάμωμα της ταξικής πάλης και ενίσχυση του ΚΚΕ και με την ψήφο ώστε να εκφραστεί η λαϊκή δυσαρέσκεια και οργή  και να ενισχυθεί το ριζοσπαστικό ρεύμα.

Στην παρέμβασή του, ο Σπύρος Τζόκας ανέφερε:

«Σε συνέχεια των εύστοχων αναφορών της συντρόφισσας Γραμματέα της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ Βούλας Σταμέλου, θα ήθελα να προχωρήσω σε κάποιες διαπιστώσεις – κάποια συμπεράσματα.

ΠΡΩΤΟ: Όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις και της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ μιλούσαν για τις επανορθώσεις  στο εσωτερικό της χώρας για εσωτερική κατανάλωση και ψηφοθηρία, αλλά δεν έκαναν το παραμικρό για τη διεκδίκηση τους.  Διαχρονικά οι ελληνικές κυβερνήσεις, όχι μόνο αρνήθηκαν να διεκδικήσουν από το γερμανικό κράτος τις δίκαιες αυτές απαιτήσεις, αλλά με τους χειρισμούς τους υπονομεύουν την ικανοποίησή τους. Ενισχύουν την προκλητική στάση των αστικών γερμανικών κυβερνήσεων που αρνούνται την υποχρέωσή τους για την υλική αποκατάσταση των θυμάτων των ναζιστικών εγκλημάτων. Μάλιστα τελευταία ο Υπουργός Επικρατείας της κυβέρνησης Μητσοτάκη είπε με περισσό θράσος ότι πρέπει να ξεχάσουμε τέτοια θέματα, όπως οι γερμανικές επανορθώσεις, και να κοιτάξουμε μπροστά. Για τον ίδιο μπορεί να είναι εύκολο ή ακόμα και επιθυμητό. Έτσι λοιπόν ογδόντα  χρόνια μετά την Αντιφασιστική Νίκη των Λαών, παραμένουν ανεκπλήρωτες οι δίκαιες και τεκμηριωμένες αξιώσεις του ελληνικού λαού για το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο και τις πολεμικές επανορθώσεις που οφείλει η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, για τις καταστροφές που προξένησαν στην Ελλάδα οι ναζιστικές δυνάμεις κατοχής στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου αλλά και για τα πρωτοφανή σε θηριωδία εγκλήματά τους, για να κάμψουν την ηρωική και μεγαλειώδη αντίσταση του λαού, που συσπειρωμένος στο ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ –αιμοδότης και ψυχή των οποίων στάθηκε το ΚΚΕ– αντιπάλεψε νικηφόρα με το όπλο στο χέρι τις φασιστικές ορδές.

ΔΕΥΤΕΡΟ: Η είσοδος των γερμανικών και των ιταλικών στρατευμάτων Κατοχής στην Ελλάδα και η παραμονή τους σ’ αυτή προκάλεσε ανθρώπινες τραγωδίες και ανυπολόγιστες υλικές ζημιές. Ο θάνατος, η ανθρώπινη δυστυχία, η τραγωδία δεν αποτιμούνται και παραμένουν στίγμα για την ανθρωπότητα που θέλει να λέγεται πολιτισμένη. Οι υλικές όμως, ζημιές που προκλήθηκαν από την είσοδο και την εγκατάσταση των κατοχικών στρατευμάτων στην Ελλάδα μπορούν, έστω και κατά προσέγγιση, να αποτιμηθούν. Και αν στο διεθνές δίκαιο δεν ισχύουν «δύο μέτρα και δύο σταθμά», ούτε επικρατεί ο νόμος του ισχυροτέρου, τότε η αποτίμηση αυτή έχει ουσιαστικό και πρακτικό χαρακτήρα. Επειδή το διεθνές δίκαιο επιβάλλει στο κράτος που προκάλεσε υλικές ζημιές να επανορθώσει, οι κατοχικές δυνάμεις στην Ελλάδα οφείλουν να σεβαστούν  το διεθνές δίκαιο, όπως ακριβώς απαιτούν να το σέβονται οι υπόλοιποι, ιδιαίτερα οι μικροί. Εξάλλου, χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι και όταν  η Γερμανία απαίτησε πολεμικές αποζημιώσεις από το Ιράκ για τον πόλεμο στον Κόλπο. Οι πολεμικές επανορθώσεις, επομένως, αποτελούν την ελάχιστη οφειλή των κατοχικών δυνάμεων προς τις χώρες εκείνες που υπέστησαν τεράστιες υλικές ζημιές. Στις πολεμικές επανορθώσεις των κατοχικών στρατευμάτων προς την Ελλάδα οφείλεται ένα ποσό που κατά τους μετριότατους υπολογισμούς ανέρχεται στα 30 δισ. δολάρια. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται τα δάνεια των κατοχικών δυνάμεων από την Τράπεζα Ελλάδος, τα οποία ελήφθησαν ως προκαταβολές, το γερμανικό παθητικό στο ελληνογερμανικό “κλήρινγκ” και το αντίστοιχο ιταλικό, το κέρδος που απεκομίσθη από την πώληση των μεταλλικών κερμάτων που ετέθησαν εκτός κυκλοφορίας με τον αναγκαστικό νόμο 2135 του 1940 και η καταβολή αποζημιώσεων στους καταναγκαστικά εργασθέντες.

Η απόφαση της Διάσκεψης των Συμμάχων τον Ιανουάριο του 1946 στο Παρίσι έλεγε ότι η Γερμανία οφείλει στην Ελλάδα για λεηλασίες και κλοπές 7,1 δισ. δολάρια.  Το ποσό αυτό αντιστοιχούσε στην αγοραστική αξία του 1938. Επομένως, η μετατροπή του σε σημερινές τιμές υπερβαίνει τα 30 δισ. δολάρια. Ο καθηγητής Αγγ. Αγγελόπουλος,  ο οποίος ασχολήθηκε επισταμένα με το ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων, εκτιμά ότι μόνο τα δάνεια προς το Γ’ Ράιχ ανέρχονται, σε σημερινές τιμές σε 13,5 δισ. δολάρια. (Αναλυτικά στοιχεία δημοσιεύονται στο εκτενές άρθρο μου στον 902 στις 26-02-2024 με τίτλο “Γερμανικές επανορθώσεις – Πολεμικές αποζημιώσεις από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο”).

ΤΡΙΤΟ:  Αν και υπεύθυνη για πρωτοφανή μαζικά εγκλήματα, η ηττημένη Γερμανία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ευνοήθηκε γενναιόδωρα από τους νικητές. Η ίδια, ωστόσο, δεν ανταποκρίθηκε στην ηθική και συμβατική υποχρέωσή της προς την Ελλάδα αφενός να εξοφλήσει το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο, αφετέρου να καταβάλει τις οφειλόμενες επανορθώσεις-αποζημιώσεις. Ακολούθησε παρελκυστική τακτική. Είχε παραπέμψει την ικανοποίηση των ελληνικών απαιτήσεων μετά την ενοποίηση των δύο Γερμανιών. Όταν, όμως, αυτή πραγματοποιήθηκε, το Βερολίνο ισχυρίσθηκε ότι το θέμα είχε κλείσει!

Η πρώτη γερμανική υπεκφυγή είναι ότι το ζήτημα έχει κλείσει με υπογραφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή το 1960 και την καταβολή εκ μέρους της Γερμανίας 115 εκατ. μάρκων! Η αλήθεια είναι πως για να επιτύχουν την αποφυλάκιση του δημίου των 54.000 Εβραίων της Θεσσαλονίκης Μαξ Μέρτεν, που είχε καταδικαστεί σε 25 χρόνια φυλάκιση, η γερμανική κυβέρνηση κατέβαλε 115 εκατ. μάρκα ως αποζημίωση, την οποία “δικαιούνται Έλληνες υπήκοοι διωχθέντες από 6 Απριλίου 1941 μέχρι τέλους του 1945, υπό οργάνων του γερμανικού εθνικοσοσιαλιστικού καθεστώτος δια λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς ή αντιθέσεως προς την εθνικοσοσιαλιστικήν κοσμοθεωρίαν”. Δηλαδή για αποζημίωση κυρίως των Εβραίων θυμάτων του Γ’ Ράιχ.

Η δεύτερη γερμανική υπεκφυγή είναι ότι μετά από τόσες δεκαετίες, οι ελληνικές διεκδικήσεις έχουν χάσει τη νομιμοποιητική τους βάση. Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, όμως, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας δεν παραγράφονται. Ειδικά για το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο υπάρχει σύμβαση που δεσμεύει τη Γερμανία. Ας σημειωθεί ότι η ναζιστική Γερμανία είχε αρχίσει να πληρώνει τις δόσεις για το κατοχικό δάνειο, αναγνωρίζοντας και εμπράκτως την οφειλή της.

Η τρίτη γερμανική υπεκφυγή είναι ότι η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης το 2012 έκλεισε οριστικά το θέμα των αποζημιώσεων. Η αλήθεια είναι πως εκείνη η απόφαση αναγνώρισε την ετεροδικία, αλλά δεν αναφέρει πουθενά ότι οι αποζημιώσεις είναι αβάσιμες. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι το ζήτημα δεν παραγράφεται κι ότι αποτελεί διακρατική διαφορά, για την επίλυση της οποίας προτρέπει τα κράτη να συνεργαστούν.

Η τέταρτη γερμανική υπεκφυγή είναι πολιτική κι όχι νομικοφανής. Προσπάθησε να αποδώσει τις ελληνικές διεκδικήσεις στην οικονομική κρίση και ειδικότερα σε μία προσπάθεια της Αθήνας να συμψηφίσει τις αποζημιώσεις με τις οφειλές προς τη Γερμανία. Είναι αλήθεια ότι πιεζόμενες από τη γερμανική διπλωματία οι ελληνικές κυβερνήσεις ολιγώρησαν. Καμία εξ αυτών, όμως, δεν παραιτήθηκε από τις απαιτήσεις, έστω κι αν δεν τις διεκδίκησαν δυναμικά. Εάν η Αθήνα είχε παραιτηθεί, το Βερολίνο θα είχε, βεβαίως, προσκομίσει το σχετικό έγγραφο.

Η πέμπτη γερμανική υπεκφυγή είναι αβάσιμη σε βαθμό γελοιότητας. Ισχυρίζονται ότι τα κοινοτικά κονδύλια που έλαβε η Ελλάδα από την ΕΕ είναι μία μορφή αποζημίωσης! Τα κοινοτικά κονδύλια δεν είναι, βεβαίως, γερμανικά χρήματα και ούτε έχουν την παραμικρή σχέση με τις αποζημιώσεις για τα ναζιστικά εγκλήματα. Γι’ αυτό και κοινοτικά κονδύλια έλαβαν χώρες-μέλη που δεν συμμετείχαν στον πόλεμο, όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία. Το προφανές επιβεβαιώνεται και από απάντηση της Κομισιόν το 1995 σε σχετική ερώτηση του τότε ευρωβουλευτή Αλαβάνου».

Ακολούθησε πλούσια συζήτηση με ενδιαφέρουσες παρεμβάσεις και προτάσεις.

 

Παράρτημα Εξαρχείων της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ: Εκδήλωση για τις γερμανικές πολεμικές επανορθώσεις

Εκδήλωση για το ζήτημα των γερμανικών επανορθώσεων διοργάνωσε το Παράρτημα Εξαρχείων της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ στο βιβλιοπωλείο «Ο Πολίτης» την Παρασκευή 5 Απρίλη 2024. Η εκδήλωση έγινε στο πλαίσιο των κινητοποιήσεων και των πρωτοβουλιών που έχει αναλάβει η ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ για τη διεκδίκησή τους από την ελληνική κυβέρνηση.

Ο ομιλητής της εκδήλωσης, Καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας του ΑΠΘ Γιώργος Μαργαρίτης, περιέγραψε το ιστορικό, διπλωματικό και νομικό πλαίσιο που διέπει τις πολεμικές επανορθώσεις και επικεντρώθηκε στην απραξία, που ισοδυναμεί ουσιαστικά με άρνηση, η οποία διακρίνει όλες τις ελληνικές κυβερνήσεις στο ζήτημα, αλλά και την προκλητική άρνηση της Γερμανίας να δεχτεί οποιαδήποτε συζήτηση πάνω στο θέμα. Η συγκεκριμένη στάση των ελληνικών κυβερνήσεων εκφράζεται πότε στο όνομα των καλών σχέσεων στο ΝΑΤΟ, πότε στο όνομα των καλών σχέσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Γιώργος Μαργαρίτης στην ομιλία του είπε τα εξής:

«Για πολλούς αιώνες αυτό που σήμερα ονομάζουμε “δίκαιο του πολέμου” είχε εθιμικό χαρακτήρα. Από τα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης ως τις μέρες σχεδόν, ίσχυε, για παράδειγμα, το “δικαίωμα των τριών ημερών”. Στην περίπτωση δηλαδή που μια πόλη κυριευόταν με έφοδο, οι στρατιώτες που την κατέλαβαν είχαν το ελεύθερο να λεηλατήσουν, για τρεις ολόκληρες ημέρες, τις περιουσίες των πολιορκημένων κατά βούληση και να εξανδραποδίσουν -για δουλεία ή για λύτρα- όσους από τους κατοίκους της είχαν μια σχετική αξία. Μετά τις τρεις ημέρες ό,τι απέμενε, ανήκε στον ηγεμόνα. Το έδαφος, τα τείχη, τα κτίρια, τα όπλα.

Επρόκειτο για έναν από τους πλέον σταθερούς “κανόνες” του πολέμου που διατηρήθηκε για χιλιάδες χρόνια. Σε πρωτόλεια, αρχαϊκή μορφή το βλέπουμε να εφαρμόζεται από στρατούς θρησκόληπτων φανατικών – το απόλυτο δικαίωμα στην αρπαγή έχει κάθε ισραηλινός στρατιώτης στην Γάζα ή σε κάθε μέτωπο του εκεί πολέμου. Ίχνη του βλέπουμε ακόμα και σήμερα σε άλλους σύγχρονους πολέμους – όχι φυσικά με τον παλιό, παραδοσιακό τρόπο. Για να δώσω ένα παράδειγμα που σχετίζεται με το θέμα της σημερινής συζήτησης, ο γερμανικός στρατός, όταν καταλάμβανε μια ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, είχε έναν ιδιαίτερο τρόπο για να προβαίνει στην λεηλασία της: τύπωνε “μάρκα εκστρατείας” ή “μάρκα κατοχής” – απλό τυπωμένο χαρτί το οποίο όμως ήταν υποχρεωτικά αποδεκτό στις αγοραπωλησίες στην κατεχόμενη πλέον επικράτεια. Οι στρατιώτες πλήρωναν με αυτό το νόμισμα και κυριολεκτικά άδειαζαν ό,τι υπήρχε στα μαγαζιά της νικημένης χώρας.

Πρόκειται για τα περίφημα “δέματα” που περιγράφουν οι στίχοι του Μπρεχτ τα οποία έστελναν οι Γερμανοί φαντάροι στις οικογένειές τους από κάθε πόλη που έπεφτε στα χέρια τους. Αυτή η δια του “χαρτιού” λεηλασία εξηγεί και τις εισαγωγές ειδών πολυτελείας που έκαναν τα γνωστά καταστήματα ειδών πολυτελείας της Αθήνας (π.χ. το ΑΚΡΟΝ-ΙΛΙΟΝ-ΚΡΥΣΤΑΛ) το καλοκαίρι του 1941, για να εξυπηρετήσουν την “αναγκαστική” ζήτηση που είχε δημιουργηθεί. Σε κάθε περίπτωση η λεηλασία αυτής της μορφής κράτησε σαφώς περισσότερο από τρεις ημέρες – τρεις μήνες κράτησε για την ακρίβεια. Τον Αύγουστο του 1941 η Τράπεζα της Ελλάδος άρχισε να συγκεντρώνει ετούτα τα “μάρκα κατοχής” και να τα ανταλλάσσει με δραχμές: κατέβαλε για τον σκοπό αυτό 7 δισεκατομμύρια δραχμές σε μια εποχή όπου το σύνολο της νομισματικής κυκλοφορίας ήταν μικρότερο από 35 δισεκατομμύρια δραχμές.

Την πρακτική αυτή της “αφανούς” λεηλασίας ακολούθησαν όλοι σχεδόν οι στρατοί του κόσμου στην σύγχρονη εποχή. Με τον τρόπο αυτό ικανοποιούσαν τους φαντάρους τους και έκρυβαν το γεγονός της μεγάλης και ουσιαστικής λεηλασίας – αυτή που έκαναν οι ισχυροί οικονομικοί όμιλοι του νικητή, όπως και οι επίσημες κρατικές υπηρεσίες. Πέρα όμως από αυτές τις αρχαίες επιβιώσεις του “παραδοσιακού” ή “εθιμικού” νόμου του πολέμου, από τον 19ο αιώνα η ανερχόμενη αστική τάξη θέλησε να οργανώσει με πιο μεθοδικό τρόπο το γύρω από τον πόλεμο δίκαιο στον τομέα που την ενδιέφερε: τον οικονομικό τομέα.

Στον καιρό των πολέμων του Ναπολέοντα παγιώθηκε το δικαίωμα του κατακτητή να φορολογεί τους κατοίκους του κατεχόμενου κράτους σύμφωνα με τις ανάγκες του κατοχικού στρατού. Οι αρπαγές έγιναν πιο “επίσημες” και “γραφειοκρατικές” – ονομάστηκαν “επιτάξεις” ή “δεσμεύσεις”. Θεωρητικά δηλαδή γίνονταν θεσμικά και επίσημα και εγγράφονταν σε αυτό που θα ονομάζαμε δημόσιο λογιστικό.

Η καταγραφή είχε τη σημασία της. Το κόστος του πολέμου γινόταν έτσι σε κάποιο ποσοστό μετρήσιμο και, πιο ειδικά, το μέρος του κόστους που μετακυλιόταν στον νικημένο. Εφόσον το κόστος αυτό ήταν πλέον μετρήσιμο τότε ήταν εύκολο να γίνει και διεκδικήσιμο. Να το ζητήσουν δηλαδή επίσημα οι μεν από τους δε στο τέλος του πολέμου. Οι πολεμικές αποζημιώσεις εγγράφηκαν πλέον κανονικά στο δίκαιο του πολέμου.

Οι κανόνες που διέπουν το περί “περί πολεμικών επανορθώσεων” δίκαιο του πολέμου έχουν, στον καιρό της αστικής κυριαρχίας και του καπιταλισμού, έναν διπλό στόχο. Πρώτο να ικανοποιήσουν τις ανάγκες των καπιταλιστικών ανταγωνισμών, ώστε η ήττα των ανταγωνιστών να προσφέρει τα μέγιστα δυνατά πλεονεκτήματα στους νικητές. Δεύτερο όμως, εξίσου σημαντικό, να μην προκαλέσουν οι άναρχες αρπαγές και η μετακύλιση του κόστους του πολέμου κοινωνική ανατροπή στον χώρο των ηττημένων. Οι αστικές τάξεις μπορεί να είναι πάντα έτοιμες να θυσιάσουν τους λαούς τους σε εξοντωτικούς πολέμους δεν θα ήθελαν όμως να μετατραπούν οι πόλεμοι αυτοί σε κοινωνικές επαναστάσεις. Ο φόβος της κοινωνικής ανατροπής είναι πάντα πρωταρχικός σε αυτούς τους χώρους.

Όπως συμβαίνει με πολλά κεφάλαια του δικαίου του πολέμου η επίσημη νομική κατοχύρωση των πολεμικών επανορθώσεων ήταν μέρος των Συμβάσεων της Χάγης, ιδιαίτερα της δεύτερης Συνθήκης της Χάγης του 1907. Η ελεύθερη λεηλασία απαγορεύθηκε ρητά με το άρθρο 47 (είδαμε πως καταστρατηγήθηκε προηγουμένως) ενώ η συμμετοχή του ηττημένου στα έξοδα πολέμου και κατοχής του νικητή/κατακτητή καθορίστηκε με τις προβλέψεις του άρθρου 49.

Για ειδικούς λόγους, εξαιτίας του τεράστιου μεγέθους και κόστους του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου, οι προβλέψεις και οι επιταγές της Χάγης δεν έγινε δυνατό να εφαρμοστούν με ορθολογικό τρόπο στην επακόλουθη συνδιάσκεψη της ειρήνης. Οι χώρες της Αντάντ είχαν χρηματοδοτήσει τον πόλεμο με μεταφορά κεφαλαίων και δάνεια από τις ΗΠΑ και πιέζονταν ως προς την αποπληρωμή των τερατωδών πολεμικών δανείων. Η εύκολη λύση ήταν η μετακύλιση των υποχρεώσεών τους στον ηττημένο. Για τη Γερμανία, που είχε χρηματοδοτήσει τη δική της πλευρά του πολέμου με εσωτερικό δανεισμό, οι πολεμικές επανορθώσεις που της καταλογίστηκαν ήταν απλά καταστροφικές. Στην πρότασή του για “Δημοκρατική Ειρήνη” ο Λένιν διέγνωσε το αδιέξοδο των ιμπεριαλιστικών επιλογών και πρότεινε την κατάργηση των πολεμικών επανορθώσεων από τους όρους της ειρήνης.

Οπωσδήποτε, από τα τέλη του 19ου αιώνα ιδιαίτερα, οι πολεμικές επανορθώσεις έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι κάθε συνθήκης ειρήνης. Για να μείνουμε στα της Ελλάδας, η χώρα έχει πληρώσει επανορθώσεις στην Οθωμανική Αυτοκρατορία για τα συνοριακά επεισόδια του 19ου αιώνα (1886 κλπ) και προπαντός υπέρογκες επανορθώσεις (τέσσερα εκατομμύρια λίρες) μετά τον πόλεμο του 1897. Για να πληρωθεί το ποσό τα δημόσια οικονομικά της Ελλάδας τέθηκαν κάτω από τον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο για πολλά χρόνια.

Στα 1922 η Ελλάδα απέφυγε -στη Συνθήκη της Λωζάνης- να καταβάλει πολεμικές επανορθώσεις όχι επειδή η Τουρκία επέδειξε μεγαλοφροσύνη αλλά επειδή με ετούτη την παραχώρηση η Ελλάδα συναίνεσε στην εκχώρηση της Ανατολικής Θράκης -ελληνικό εθνικό έδαφος από το τέλος του Α’ Παγκόσμιου- στην Τουρκία. Σε κάθε περίπτωση η κράτηση των Ελλήνων αιχμαλώτων για πολλούς μήνες μετά το τέλος του πολέμου για την ανοικοδόμηση των καταστροφών που προκάλεσε ο ελληνικός στρατός είχε τον χαρακτήρα επανορθώσεων. Στα 1926 η Ελλάδα πλήρωσε πολεμικές επανορθώσεις στη Βουλγαρία για την εισβολή ελληνικών στρατευμάτων σε αυτήν.

Μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου οι πολεμικές επανορθώσεις ήταν μέρος των Συνθηκών ειρήνης που η Ελλάδα υπέγραψε με τα κράτη-μέλη του Άξονα (πλην της Γερμανίας φυσικά). Τον Φεβρουάριο του 1947 η Ιταλία δεσμεύτηκε να καταβάλει και κατέβαλε 105 εκατομμύρια δολάρια της εποχής και η Βουλγαρία ένα μικρότερο ποσό. Η αναγνώριση του κατοχικού δανείου ήταν μέρος της συνθήκης ειρήνης με την Ιταλία, στο τμήμα που την αφορούσε και συμπεριλήφθηκε στις επανορθώσεις.

Το ζήτημα της Γερμανίας ήταν ιδιαίτερο. Πρώτον διότι ο όρος “παράδοση άνευ όρων” καταργούσε την κρατική υπόσταση και οντότητα του Γερμανικού Κράτους και, ως συνέπεια, καθιστούσε αδύνατη την διεξαγωγή διαπραγματεύσεων ειρήνης με τον κλασικό τρόπο: νικητές απέναντι σε ηττημένους. Παρ’ όλα αυτά συγκλήθηκε στο Παρίσι ειδική διάσκεψη για τον προσδιορισμό των πολεμικών επανορθώσεων σε κάθε κράτος που βρέθηκε κάτω από την κατοχή της. Η Ελλάδα -με ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό θυμάτων και τεράστιες καταστροφές- βρισκόταν ανάμεσα στους πρώτους δικαιούχους.

Στη Διάσκεψη του Παρισιού για τις γερμανικές επανορθώσεις το 1946 επιδικάστηκε στην Ελλάδα το ποσό των 7,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων της εποχής1. Να σταθούμε λίγο σε αυτό το μέγεθος. Συγκριτικά η οικονομική στήριξη των ΗΠΑ στο κυβερνητικό στρατόπεδο στην περίοδο του Εμφυλίου πολέμου κόστισε στις ΗΠΑ δύο δισεκατομμύρια δολάρια. Η πρώτη καταβολή στην Ελλάδα, με το Δόγμα Τρούμαν, ήταν 350 εκατομμύρια δολάρια. Με το σχέδιο Μάρσαλ, αργότερα, για την αποκατάσταση του ευρωπαϊκού καπιταλισμού και την στήριξη των αποικιοκρατικών δυνάμεων, η Γαλλία χρηματοδοτήθηκε με 2,3 δισεκατομμύρια, η Βρετανία με 3,3, η Ιταλία με 1,2 και η Δυτική Γερμανία με 1,4. Το τελικό ύψος του Σχεδίου Μάρσαλ ήταν 12,7 δισεκατομμύρια δολάρια.

Τα παραπάνω μεγέθη αναφέρονται για να τονιστεί το σημαντικό ύψος των πολεμικών αποζημιώσεων που επιδικάστηκαν στην Ελλάδα. Η δε συμφωνία που τις επιδίκασε ισχύει πλήρως. Ως εκ τούτου είναι μάλλον περιττή, ίσως και βλαβερή η επανεξέταση στην Ελλάδα των Γερμανικών επανορθώσεων. Αυτές έχουν πιστοποιηθεί και προσδιοριστεί από επίσημες συμφωνίες και συμβάσεις.

Η καταβολή του ποσού των επανορθώσεων έμεινε σε εκκρεμότητα μέχρι τη ρύθμιση ζητημάτων υπόστασης και αρμοδιοτήτων του γερμανικού κράτους. Με την είσοδο στην περίοδο του Ψυχρού πολέμου και την ανοικτή πλέον διαμάχη του δυτικού στρατοπέδου με την Σοβιετική Ένωση και τις Λαϊκές Δημοκρατίες το ζήτημα περιπλέχθηκε. Η ίδρυση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας δημιούργησε δύο κρατικές οντότητες καμία από τις οποίες δεν επιθυμούσε να αναλάβει το βάρος των επανορθώσεων. Η δε ανάγκη επανεξοπλισμού της Γερμανίας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ οδήγησε σε νέες αναβολές.

Στη Συμφωνία του Λονδίνου στα 1953, μέσα στο πλαίσιο των “διευκολύνσεων” προς την Ο.Δ. Γερμανίας, αποφασίστηκε να μετατεθούν οι γερμανικές υποχρεώσεις μέχρι την σύναψη νέας Συνθήκης με μια ενοποιημένη Γερμανία2.

Στο μεταξύ διάστημα η Ο.Δ. της Γερμανίας προσπάθησε να εκτονώσει και να συγκαλύψει το ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων μεταφέροντας το σε ατομικές αποζημιώσεις παθόντων στη διάρκεια της Κατοχής. Η προτεραιότητα δόθηκε σε ανθρώπους διωγμένους για τη θρησκεία ή τα φυλετικά τους χαρακτηριστικά, Εβραίους κυρίως. Στο πλαίσιο αυτό, ως μέρος διακρατικών συμφωνιών της εποχής, η Γερμανία κατέβαλε στην Ελλάδα στα 1960 το ποσό των 115 εκατομμυρίων μάρκων το οποίο και διατέθηκε σε ατομικές αποζημιώσεις. Η γερμανική αυτή κίνηση αποσκοπούσε στο να δείξει ότι η γερμανική πλευρά ήταν πρόθυμη να πληρώσει τα θύματα της ρατσιστικής πολιτικής των ναζί και των διωγμών που αυτοί πραγματοποίησαν και όχι τις διακρατικές της υποχρεώσεις – τις πολεμικές δηλαδή επανορθώσεις.

Εξάλλου στο γερμανικό νομικό σύστημα τα σχετικά εδάφια κάνουν πάντοτε λόγο για θύματα του ναζισμού και προσδιορίζουν σε φυλετικούς, θρησκευτικούς λόγους την αιτία των διωγμών. Με τον τρόπο αυτό το γερμανικό κράτος τοποθετείται στο απυρόβλητο και ακυρώνεται η ευθύνη του.

Να σημειώσω εδώ ότι η γερμανική τακτική για την αποφυγή των ευθυνών προσαρμόζεται σε κάθε περίπτωση χώρας αξιοποιώντας -ή μάλλον στρεβλώνοντας- στοιχεία της επιμέρους ιστορίας. Στην περίπτωση της Ελλάδας οι Γερμανοί -κράτος, ιστορικοί, επιστήμονες, δυστυχώς ανάμεσά τους και πολλοί Έλληνες επηρεασμένοι από τη γερμανική θέση- τονίζουν τον ρόλο και τη δράση των ντόπιων δωσίλογων στις καταστροφές και στις δολοφονίες: τα Τάγματα Ασφαλείας κ.λπ. – όπως και επιμένουν να αναφέρονται σε εσωτερικές συγκρούσεις στα κατεχόμενα κράτη και να υπερτονίζουν τη σημασία τους. Η ευθύνη της Γερμανίας σχετικοποιείται με τον τρόπο αυτό καθώς μάλιστα δε συνδέεται η γερμανική κυριαρχία και κατοχή με αυτά τα φαινόμενα. Διακρίνεται ο κίνδυνος να θεωρηθεί ο γερμανικός στρατός Κατοχής ως επέμβαση κυανόκρανων στο μέλλον!

Ο αντίλογος στο παραπάνω σύστημα νομικής θωράκισης της γερμανικής πλευράς είναι αυτονόητος. Δεν ήταν το ναζιστικό κόμμα η δύναμη που κατέλαβε την Ελλάδα (και τα άλλα κράτη της Ευρώπης), ο γερμανικός στρατός και η γερμανική κυβέρνηση ήταν. Δεν ήταν το ναζιστικό κόμμα που διαχειρίστηκε τη λεηλασία της Ελλάδας, την καταστροφή των υποδομών της και την καταδίκη στην πείνα των κατοίκων της. Η γερμανική κυβέρνηση ήταν. Δεν ήταν το ναζιστικό κόμμα -έστω οι ιδιωτικοί του στρατοί και συμμορίες- υπεύθυνο για την καταστροφή εκατοντάδων χωριών, τις μαζικές εκτελέσεις των κατοίκων τους, τα μπλόκα στις συνοικίες των πόλεων, τα στρατόπεδα εξόντωσης, η γερμανική διοίκηση – του γερμανικού κράτους ήταν. Τώρα αν “παρασύρθηκαν” από τους ναζί ή όχι, δεν αφορά τα θύματα – ας τα βρούνε μεταξύ τους ως προς τους ενόχους.

Δεν είναι επίσης τα όποια Τάγματα Ασφαλείας οι εισβολείς που κατέλαβαν την χώρα. Οι Γερμανοί την κατέλαβαν και τα Τάγματα Ασφαλείας και οι λοιποί δωσίλογοι ήταν εργαλεία και αποτελέσματα της κατάκτησης και του εγκληματικού συστήματος Κατοχής που το γερμανικό κράτος οργάνωσε και επέβαλε.

Η λήξη του πολέμου πιστοποιήθηκε με τη Συμφωνία “τέσσερα συν δύο” στις 12 Σεπτεμβρίου του 1990. Συνθήκη για την τελική ρύθμιση του ζητήματος της Γερμανίας, όπως επίσημα ονομάστηκε. Οι τέσσερις χώρες που εκπροσωπούσαν το συμμαχικό στρατόπεδο ήταν οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία (διάδοχος της Σοβιετικής Ένωσης), η Μεγάλη Βρετανία και η Γαλλία. Από την άλλη πλευρά υπέγραψαν η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας και η Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας οι οποίες, σύμφωνα με τη Συνθήκη θα ενώνονταν σε ενιαίο γερμανικό κράτος. Στη Συνθήκη δε γινόταν μνεία των υποχρεώσεων της Γερμανίας ως προς τις πολεμικές αποζημιώσεις και δε θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ότι ακύρωνε τις προηγούμενες συμφωνίες πάνω στο ζήτημα αυτό.

Επιπλέον η Συνθήκη τέσσερα συν δύο αφορούσε τις τέσσερις δυνάμεις που ανέλαβαν την κατοχή -με ιδιαίτερες ζώνες- και τη διοίκηση του γερμανικού εδάφους στα 1945. Αυτό δε σημαίνει ότι οι υπόλοιπες χώρες του συμμαχικού συνασπισμού δεν είχαν -συμβολικά έστω- συμμετοχή στην κατοχή και τη στρατιωτική διοίκηση της Γερμανίας. Η ελληνική διπλωματική αποστολή στο Βερολίνο είχε, ως το 1990, στρατιωτικό χαρακτήρα και συμβόλιζε τη συμμετοχή της χώρας στη νίκη του 1945 – ένα είδος κατοχικής παρουσίας. Η μη πρόσκληση και η αγνόηση των λοιπών χωρών που ανήκαν στο συμμαχικό στρατόπεδο και που είχαν δεχτεί εισβολή και κατοχή από τις γερμανικές δυνάμεις στον πόλεμο άφηνε εκκρεμότητες και επέτρεπε πολλές ερμηνείες.

Η πρώτη και ουσιαστική που επικαλείται η γερμανική πλευρά σήμερα είναι ότι η συμφωνία των τεσσάρων μεγάλων δυνάμεων στη διευθέτηση του γερμανικού ζητήματος έκλεινε το οποιοδήποτε θέμα αφορούσε το κάθε μέλος της συμμαχίας. Στην ουσία η γερμανική πλευρά διατείνεται ότι οι τέσσερις σύμμαχοι υπέγραψαν και για λογαριασμό της Ελλάδας, της Πολωνίας ή όποιου άλλου συμμαχικού κράτους. Η θέση αυτή είναι διπλωματικά και πολιτικά επικίνδυνη, καθότι εκχωρεί στοιχεία ελληνικής εξωτερικής πολιτικής σε τρίτο κράτος – έστω δύναμη. Η Ελλάδα τοποθετείται έτσι σε ειδικό χώρο “κρατών περιορισμένης ευθύνης” για λογαριασμό των οποίων και ερήμην τους μπορούν να υπογράφουν οι ισχυροί της Γης. Ορίζεται ως “κράτος υπό κηδεμονία” αναιρώντας de facto την ανεξαρτησία του. Είναι περιττό να επισημάνουμε τους πολιτικούς, εθνικούς κινδύνους που περικλείει μια τέτοια άποψη.

Να σημειώσουμε στο σημείο αυτό ότι τα επιχειρήματα της γερμανικής πλευράς έχουν τύχει αμφισβήτησης και από επίσημους φορείς του γερμανικού κράτους. Ακόμα και πρόσφατα η νομική υπηρεσία της γερμανικής Βουλής κατέληγε στα παρακάτω συμπεράσματα:

“…Σε αντίθεση με τη γερμανική κυβέρνηση η επιστημονική υπηρεσία της Bundestag εκφράζει την άποψη ότι στη βάση του διεθνούς δικαίου δεν μπορεί να τεκμηριωθεί ότι τα ελληνικά αιτήματα έχουν παραγραφεί – ούτε στο θέμα των επανορθώσεων και ούτε στο θέμα του κατοχικού δανείου. Το πόρισμα αμφιβάλλει επίσης για το κατά πόσον λόγω υπογραφής της “Συνθήκης δύο συν τέσσερις” το 1990 (γερμανική ενοποίηση) δεν υφίσταται πλέον το ζήτημα των ελληνικών αξιώσεων. Στην έκθεση αναφέρεται ότι δεδομένου ότι η Ελλάδα δεν συμμετείχε στη σύναψη αυτής της Συνθήκης δεν προκύπτουν για αυτή ούτε υποχρεώσεις, ούτε δικαιώματα. Συνεπώς, ακόμη κι αν το ζήτημα των επανορθώσεων δεν αναφέρεται στη Συνθήκη αυτή, με την οποία οριστικοποιήθηκε το τελικό μεταπολεμικό καθεστώς της Γερμανίας, δεν σημαίνει ότι το θέμα δεν υφίσταται.

Πέραν αυτού η επιστημονική επιτροπή της γερμανικής βουλής επισημαίνει ότι η Ελλάδα ουδέποτε παραιτήθηκε από τις αξιώσεις της – ούτε με δήλωσή της και ούτε σιωπηρά. Η έκθεση αναφέρει τις κατά καιρούς ρηματικές διακοινώσεις των ελληνικών κυβερνήσεων με τις οποίες καθιστούσαν σαφές ότι το ζήτημα των επανορθώσεων παραμένει ανοιχτό και ότι θα πρέπει να επιλυθεί. Η τελευταία ρηματική διακοίνωση έγινε μόλις πρόσφατα. Μάλιστα, η επιστημονική υπηρεσία της βουλής και προκειμένου να υπάρξει “νομική σαφήνεια” προτείνει η Γερμανία και η Ελλάδα να αποταθούν στο Διεθνές Δικαστήριο στη Χάγη. Ένα τέτοιο βήμα προϋποθέτει όμως τη σύμφωνη γνώμη και της Γερμανίας, πράγμα που απορρίπτει η γερμανική κυβέρνηση…..”3.

Πέρα από τα όσα διατείνεται η γερμανική πλευρά, η επανένωση της Γερμανίας στις 12 Σεπτεμβρίου 1990 επανάφερε, αντίθετα, το ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων, καθώς εκπληρώθηκαν οι πρόνοιες της Συμφωνίας του Λονδίνου του 1953. Υπήρχε πλέον μια ενιαία Γερμανία και ως εκ τούτου δεν υπήρχε λόγος αναστολής των γερμανικών υποχρεώσεων.

Στο σημείο αυτό κλείνει το ζήτημα των πολιτικών, διπλωματικών, νομικών και ηθικών, υποχρεώσεων της Γερμανίας και ανοίγει ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο: αυτό την ατολμίας των διαδοχικών ελληνικών κυβερνήσεων.

Οι ελληνικές κυβερνήσεις βρέθηκαν ανέτοιμες και εμφανώς σαστισμένες μπροστά στην συγκυρία των αρχών της δεκαετίας του 1990 και στις υποχρεώσεις που οι ανατροπές έθεταν μπροστά στην ελληνική πολιτική ηγεσία. Ετούτο το σάστισμα ήταν διαχρονικό και προερχόταν από την αντίληψη της ελληνικής αστικής τάξης ότι η χώρα -εννοούν η ταξική της διάρθρωση- έχει πάντοτε ανάγκη εξωτερικής εύνοιας και προστασίας. Πρόκειται για το “τραύμα του εμφυλίου” το οποίο φαίνεται πάντοτε παρόν παρά το πέρασμα του χρόνου.

Η αμηχανία υπήρξε διαχρονική. Να σταθούμε λίγο στο σημείο αυτό.

Οι απαιτήσεις της Ελλάδας χωρίζονται σε δύο μέρη. Το πρώτο είναι οι οφειλόμενες πολεμικές αποζημιώσεις για τα όσα δεινά προκάλεσε στη χώρα η γερμανική κατοχή. Το δεύτερο αφορά την αποπληρωμή του αναγκαστικού κατοχικού δανείου που η τότε ελληνική ναζιστική κυβέρνηση της Ελληνικής Πολιτείας έδωσε στους Γερμανούς και Ιταλούς για να χρηματοδοτήσουν την εκστρατεία στην Αφρική. Στις 14 Μαρτίου 1942 στη Ρώμη οι Γερμανοί και Ιταλοί αποφάσισαν τη συμμετοχή της Ελλάδας στη χρηματοδότηση του πολέμου στην Αφρική διαμέσου της προκαταβολής μηνιαίων δόσεων των “εξόδων κατοχής”. Η προκαταβολή ορίστηκε ως δάνειο.

Το δάνειο αυτό αναγνωρίστηκε από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Η κυβέρνηση του Γ’ Ράιχ προέβη μάλιστα σε μια αρχή αποπληρωμής του με την καταβολή των δύο πρώτων δόσεων στην Αθήνα. Από την ιταλική πλευρά το μερίδιο της Ιταλίας στη δανειακή αυτή σύμβαση αναγνωρίστηκε επίσης και συνυπολογίστηκε στις ιταλικές επανορθώσεις που καθορίστηκαν με τη Συνθήκη Ειρήνης μεταξύ Ιταλίας και Ελλάδας τον Φεβρουάριο του 1947.

Η ελληνική πλευρά πολύ σωστά διαχώρισε το ζήτημα του κατοχικού δανείου από το γενικότερο ζήτημα των οφειλόμενων επανορθώσεων. Θεώρησε έτσι ότι η αποπληρωμή του δανείου από τη γερμανική πλευρά δεν εμπίπτει στην αναστολή των γερμανικών υποχρεώσεων όπως τις καθόρισε η Συνθήκη του Λονδίνου στα 1953. Πλην όμως το σθένος των ελληνικών απαιτήσεων μόνο ως υποτονικό μπορεί να χαρακτηριστεί. Οικονομικοί παράγοντες έθεταν κατά καιρούς το θέμα του δανείου -ο Ξενοφών Ζολώτας στα 1955, ο Άγγελος Αγγελόπουλος στα 1964- χωρίς ουσιαστική πολιτική κάλυψη.

Στη δεκαετία του 1960, επί πρωθυπουργίας του Γεωργίου Παπανδρέου, ο υιός του Ανδρέας Παπανδρέου έθεσε τη διεκδίκηση της αποπληρωμής του δανείου σε πολιτική βάση. Ο τρόπος που το έθεσε ήταν προβληματικός και στιγμάτισε έκτοτε τις διεκδικήσεις της ελληνικής πλευράς. Να το εξηγήσω:

Στην επίσκεψη του Ανδρέα Παπανδρέου στη Βόννη, τον Φεβρουάριο του 1965, τέθηκε ζήτημα “συμψηφισμού” ή “συμβιβασμού” με τη γερμανική πλευρά στο ζήτημα αυτό. Η λογική θύμιζε πιο πρόσφατες θεωρίες συμψηφισμού και winwin!

Έγραφε στην αναφορά του ο υιός του πρωθυπουργού:

“….Κατά τας συνομιλίας μου μετά των κυρίων Zachs και Kaizer ανέφερα την ύπαρξιν του εκκρεμούντος θέματος του δανείου της Τραπέζης της Ελλάδος προς τον γερμανικόν στρατόν κατοχής και υπεγράμμισα την σημασίαν την οποίαν αποδίδει η ελληνική κυβέρνησις εις ένα φιλικόν διακανονισμόν του εν λόγω θέματος. Ο διακανονισμός του θέματος τούτου, ετόνισα, ήθελεν εξαλείψει και τα τελευταία ίχνη ατυχών συμβάντων του παρελθόντος και συσφίγξει έτι περαιτέρω τας σχέσεις των δύο χωρών. Ειδικώτερον, εσημείωσα ότι ο διακανονισμός του εν λόγω δανείου δύναται να συνδεθή με την παροχήν υπό της γερμανικής κυβερνήσεως προς την Ελλάδα μακροχρονίου ατόκου ή χαμηλοτόκου δανείου προς προώθησιν της οικονομικής αναπτύξεως της Ελλάδος κατά το πρότυπον του παρελθόντος προς την Γιουγκοσλαβίαν κατά το 1956 δανείου (200.000.000 γερμανικά μάρκα, 99 έτη, άτοκον). Δάνειον αυτής της μορφής, ετόνισα εις τους κυρίους Zachs και Kaizer, ήθελε συντελέσει αποτελεσματικώς εις την ολοκλήρωσιν της οικονομικής υποδομής της χώρας καθιστώσης ούτω αποδοτικωτέραν την συνεργασίαν γερμανοελληνικών επιχειρήσεων, αίτινες ήθελον εγκατασταθή εν Ελλάδι. Επί του εν λόγω θέματος υποβάλλω εντός των ημερών γραπτόν σημείωμα εις τον κ. Kaizer. Δέον να σημειωθή ότι δια πρώτην φοράν από ελληνικής πλευράς τίθεται επισήμως το αίτημα διακανονισμού του δανείου τούτου…”.

Η θέση αυτή του Ανδρέα Παπανδρέου μετέβαλε ποιοτικά το ζήτημα των γερμανικών επανορθώσεων. Η απαίτηση της Ελλάδας έπαψε να είναι νομικά ισχυρή και διπλωματικά απαιτητή, καθώς υποβαθμίστηκε σε εργαλείο διαπραγμάτευσης με τη γερμανική πλευρά για διεκδίκηση -μάλιστα- δανείου! Η νέα ετούτη λογική παγιώθηκε. Στα 1995, ενώ η ελληνική διπλωματία παρακολουθούσε αμήχανη τις εξελίξεις και τις νέες καταστάσεις που προέκυψαν από την ενοποίηση της Γερμανίας, επί Ανδρέα Παπανδρέου, πρωθυπουργού πλέον, με ενέργειες του υπουργού Εξωτερικών Κάρολου Παπούλια, ο Έλληνας πρέσβης στη Γερμανία κ. Ι. Μπουρλογιάννης επέδωσε στις 14 Νοεμβρίου 1995 στον υφυπουργό Εξωτερικών της Γερμανίας κ. Χάρτμαν σχετική ρηματική διακοίνωση με την οποία ζητούσε να αρχίσουν διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο χωρών για το ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων και ειδικότερα για το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο.

Τη ρηματική αυτή διακοίνωση απέρριψε με δήλωση του κ. Χάρτμαν η γερμανική κυβέρνηση.

Από ελληνικής πλευράς ακολούθησε σχετική δήλωση του τότε υπουργού Τύπου, ο οποίος τόνισε πως “…η Γερμανία είναι εταίρος και φίλη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το θέμα αυτό είναι διακρατικού επιπέδου και γι’ αυτό και κινούμεθα όπως ακριβώς είχαμε προσφάτως ανακοινώσει. Προς τούτο απαιτούνται ορθοί και υπεύθυνοι χειρισμοί τους οποίους η κυβέρνηση έχει αναλάβει κι έτσι θα προχωρήσει…”.

Στη συνέχεια, κι ενώ πέρασαν περισσότερα από 15 χρόνια και μεσολάβησαν τρεις διαφορετικές κυβερνήσεις με πρωθυπουργούς τον Κώστα Σημίτη, τον Κώστα Καραμανλή και τον Γιώργο Παπανδρέου, το ζήτημα δεν επανατέθηκε, επιτρέποντας στη γερμανική πλευρά να υποστηρίζει ότι το ζήτημα θεωρείται λήξαν.

Για να μην είμαστε απόλυτα άδικοι, οι διαδοχικές ελληνικές κυβερνήσεις δεν έπραξαν μεν σχεδόν τίποτα για τη διεκδίκηση των επανορθώσεων, από την άλλη μεριά όμως ποτέ δεν απέσυραν το ελληνικό αίτημα και ποτέ δε θεώρησαν το θέμα λήξαν (παρά την έντονη επιθυμία μερικών από αυτές, π.χ. Σημίτης), όπως θα ήθελε η γερμανική πλευρά.

Υπήρξαν δε και ορισμένες εξάρσεις στο ζήτημα, άσχετα από τη συγκυρία και τους λόγους που την προκάλεσαν. Στις 13 Δεκεμβρίου του 2010, επιτροπή της Βουλής κατέθεσε συγκεκριμένα μεγέθη για το ύψος των γερμανικών επανορθώσεων και το σώμα δέσμευσε τις ελληνικές κυβερνήσεις να προβούν στις δέουσες ενέργειες. Οι συνολικές απαιτήσεις της Ελλάδας ορίστηκαν στα 162 δισεκατομμύρια ευρώ χωρίς τους αναλογούντες τόκους. Από αυτό το ποσό, τα 108 δισεκατομμύρια αφορούσαν τις πολεμικές επανορθώσεις και τα 54 δισεκατομμύρια το κατοχικό δάνειο.

Με βάση αυτές τις εκτιμήσεις η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ (αναπληρώτρια υπουργός εξωτερικών η Σία Αναγνωστοπούλου) έκανε τη δεύτερη ρηματική διακοίνωση στη γερμανική κυβέρνηση, η οποία απορρίφθηκε επίσης. Η διακοίνωση έγινε στο τέλος της κυβερνητικής θητείας του ΣΥΡΙΖΑ την παραμονή εκλογών που θα σηματοδοτούσαν την πτώση της. Η προεκλογική εργαλειακή χρήση του αιτήματος των αποζημιώσεων είναι προφανές ότι απομειώνει το κύρος των διεκδικήσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι πολλοί χώροι, άτομα και συλλογικότητες, επαναφέρουν, παραμονές εκλογών και, ίσως, πολιτικής κρίσης, το ίδιο ζήτημα. Προφανώς για να το ξεχάσουν αμέσως μετά.

Οι δε κινητοποιήσεις που αναγγέλλονται έχουν ένα χαρακτηριστικό. Δε στρέφονται ενάντια στην ελληνική κυβέρνηση και το ελληνικό πολιτικό σύστημα που ταλαιπωρούν για πολλές δεκαετίες το ζήτημα, αλλά στρέφονται και διαδηλώνουν εναντίον της Γερμανίας. Η διεκδίκηση είναι θέμα πολιτικό, διπλωματικό, διακρατικό. Είναι ευθύνη και αρμοδιότητα της ελληνικής κυβέρνησης να το θέσει στη γερμανική πλευρά. Τα υπόλοιπα έχουν νόημα μόνο αν υποχρεωθεί να κινηθεί προς αυτήν την κατεύθυνση το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας.

Μια παρατήρηση ακόμα. Το ζήτημα των αποζημιώσεων επανέρχεται σε κάθε επετειακή εκδήλωση. Επανέρχεται σε ηθική όμως βάση. Διεκτραγωδούνται οι δολοφονίες, οι μαζικές εκτελέσεις, οι καταστροφές, οι εκτοπίσεις, οι πυρπολήσεις χωριών, τα στρατόπεδα θανάτου και όλα τα σχετικά. Πολύ καλά ως εδώ.

Τα παραπάνω όμως εγκληματικά έχουν ήδη ληφθεί υπόψη από τις μεταπολεμικές συνθήκες και έχουν αποτιμηθεί σε πολιτική βάση – όχι ηθική. Βρισκόμαστε δηλαδή πέρα από το ζήτημα της ηθικής καταδίκης, στο κεφάλαιο της υλικής επανόρθωσης. Δεν υπάρχει κανείς λόγος να επιστρέφουμε στο ηθικό πεδίο και να ζητούμε την εκ νέου ηθική -αποκλειστικά- καταδίκη της Γερμανίας. Η ηθική καταδίκη αντιμετωπίζεται από μια “Συγγνώμη” του όποιου Γερμανού επισήμου. Η υλική υποχρέωση επανορθώσεων θέτει περισσότερα ζητήματα από την απλή “Συγγνώμη”.

Η Γερμανία έχει κάθε λόγο να εκτρέπει το ζήτημα προς το ηθικό. Η Ελλάδα δεν έχει κανένα.

Αυτό είναι σύγχυση. Και η σύγχυση υπονομεύει τον αγώνα για καταβολή των πολεμικών επανορθώσεων».

Παραπομπές:

1. Agreement on Reparation from Germany, on the establishment of an inter-allied reparation agency and on the restitution of monetary gold, Παρίσι, 14 Ιανουαρίου 1946: https://www.mzv.cz/file/198469/Paris.pdf

2. Guinnane T., (2004), Financial Vergangenheitsbewaltigung: The 1953 London Debt Agreement, Leibniz Information Centre for Economics, Center Discussion Paper No. 880 /https://www.econstor.eu/bitstream/10419/98344/1/cdp880.pdf

3. DW 10 Ιουλίου 2019

Παράρτημα Ηλιούπολης της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ: Εκδήλωση για τα 100 χρόνια από τον θάνατο του Β.Ι. Λένιν

Ενδιαφέρουσα εκδήλωση τιμής στα 100 χρόνια από τον θάνατο του Β.Ι. Λένιν διοργάνωσε το παράρτημα Ηλιούπολης της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, την Κυριακή 7 Απρίλη 2024, στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης της Ηλιούπολης.

Στην αρχή της εκδήλωσης προβλήθηκε βίντεο με στιγμές από τη ζωή και δράση του μεγάλου κομμουνιστή επαναστάτη, που περιλάμβανε αποσπάσματα για τα γεγονότα από τον Απρίλη στον Οκτώβρη του 1917, τα επιτεύγματα και τις κατακτήσεις της εργατικής τάξης από την πρώτη δεκαετία ακόμα της οικοδόμησης του σοσιαλισμού.

Ξεχωριστή ήταν η παρουσία στην εκδήλωση απογόνων των πολιτικών προσφύγων, που οι γονείς τους συμμετείχαν στην οικοδόμηση στην ΕΣΣΔ.

Στην αίθουσα λειτούργησε βιβλιοπωλείο των εκδόσεων της «Σύγχρονης Εποχής», που έγινε πόλος έλξης των παρευρισκόμενων.

Μεγάλο ενδιαφέρον και ζωντανή συζήτηση προκάλεσε η ομιλία του Στέφανου Λουκά, μέλους της ΚΕ του ΚΚΕ, που παρατίθεται ολόκληρη:

«Αγαπητές συναγωνίστριες, αγαπητοί συναγωνιστές, συντρόφισσες και σύντροφοι,

Έκλεισαν 100 χρόνια από το θάνατο του Β. Ι. Λένιν, ενός από τους θεμελιωτές, μαζί με τους Μαρξ – Ενγκελς, της επιστημονικής κοσμοθεωρίας της εργατικής τάξης, που δικαίως φέρει και το δικό του όνομα: Μαρξισμός – Λενινισμός.

Είναι η κορυφαία προσωπικότητα που ανέδειξε το παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα στον 20ό αιώνα. Η κληρονομιά που μας άφησε τον κρατά ζωντανό στην καρδιά και το νου των απλών ανθρώπων του μόχθου.

Ο Λένιν με το τεράστιο θεωρητικό του έργο και την επαναστατική του δράση σημάδεψε την ανάπτυξη του επαναστατικού εργατικού κινήματος σε παγκόσμιο επίπεδο, για την ανατροπή του καπιταλισμού και την οικοδόμηση της ανώτερης οργάνωσης της κοινωνίας χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, του σοσιαλισμού – κομμουνισμού.

Ο Λένιν είναι ταυτισμένος με τη Μεγάλη Οχτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση, είναι ταυτισμένος με την επαναστατική δράση, σπουδαίο, επίσης, ζήτημα και διαλεκτικά δεμένο με την επαναστατική θεωρία, προκειμένου η εργατική τάξη να ανταποκριθεί στο ιστορικό έργο του περάσματος από το βασίλειο της αναγκαιότητας στο βασίλειο της ελευθερίας. Έλεγε ότι δεν μπορεί να υπάρξει επαναστατικό κίνημα, χωρίς επαναστατική θεωρία.

Αφιερώθηκε στη μελέτη και ανάπτυξη της επαναστατικής θεωρίας των Μαρξ και Ενγκελς ακόμη και στις πιο δύσκολες για το εργατικό κίνημα συνθήκες. Απέδειξε ότι η ανάπτυξη της επαναστατικής θεωρίας είναι αποφασιστικός παράγοντας για να δοθεί απάντηση στα σύγχρονα για την κάθε εποχή ζητήματα που βάζει μπροστά στο επαναστατικό κίνημα και κυρίως στην καθοδήγηση της επαναστατικής πάλης για την ανατροπή της εξουσίας του κεφαλαίου και την κατάκτηση από την εργατική τάξη της εξουσίας για να οικοδομηθεί η κοινωνία του σοσιαλισμού-κομμουνισμού.

Ο Λένιν άνοιξε το δρόμο για τη συνένωση της επαναστατικής θεωρίας με το επαναστατικό κίνημα στη Ρωσία με τη δημιουργία του Μπολσεβίκικου Κόμματος. Είναι το πρώτο εργατικό κόμμα που υιοθέτησε τις αρχές του επαναστατικού κόμματος – “Κόμματος Νέου Τύπου”, όπως χαρακτηρίστηκε από τον Λένιν σε διάκριση από τα παλιά σοσιαλδημοκρατικά εργατικά κόμματα της Δεύτερης Διεθνούς που είχαν υποκλιθεί στη μεταρρύθμιση του καπιταλισμού εγκαταλείποντας το επαναστατικό πέρασμα στο σοσιαλισμό και τη δικτατορία του προλεταριάτου.

Ενός μαζικού επαναστατικού κόμματος δημοκρατικού και συγκεντρωτικού με κεντρικό καθοδηγητικό όργανο για την ενιαία καθοδήγηση και δράση ολόκληρου του κόμματος. Κόμμα της σοσιαλιστικής επανάστασης της δικτατορίας του προλεταριάτου και της σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Ήταν κόμμα ενιαίο, σε πανεθνική κλίμακα, με κεντρικό καθοδηγητικό όργανο, που εφαρμόζει την αρχή του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού. Τα μέλη του κόμματος έπρεπε να ανήκουν σε μια από τις οργανώσεις του, να πληρώνουν τη συνδρομή τους, και να συμφωνούν με το πρόγραμμα και το καταστατικό του. Και ταυτόχρονα υπήρχε πλέρια δημοκρατία κατά τις συζητήσεις στις ΚΟΒ και στα κομματικά όργανα αλλά και συνειδητή πειθαρχία στην ενιαία εφαρμογή των αποφάσεων, της πολιτικής του κόμματος. Αντιτάχθηκε σθεναρά ενάντια στις οπορτουνιστικές αντιλήψεις που ήθελαν κάθε απεργό εργάτη και μέλος του κόμματος.

Υπήρχε πολέμιος του τοπικισμού, της αποσπασματικότητας, της υποταγής στο εφικτό στα πλαίσια του συστήματος, πολέμιος της απόσπασης της συνδικαλιστικής πάλης από την πολιτική. Σε όλη τη διάρκεια της ζωής του ήταν φανατικός πολέμιος του οπορτουνισμού και των Ρώσων μενσεβίκων και των ηγετών της Δεύτερης Διεθνούς, που είχαν ουσιαστικά απαρνηθεί τις αρχές του μαρξισμού και έγιναν άσπονδοι εχθροί της σοσιαλιστικής επανάστασης και της σοβιετικής εξουσίας, όταν αυτή είχε ήδη νικήσει στη Ρωσία. Ο ίδιος θεωρούσε ως έναν από τους πιο βασικούς όρους για τη νίκη της σοσιαλιστικής επανάστασης την αδιάλλακτη πάλη ενάντια στον οπορτουνισμό, τον οποίο θεωρούσε γέννημα της ανάπτυξης του καπιταλισμού.

Με επικεφαλής τον Λένιν, το μπολσεβίκικο κόμμα μπαίνει μπροστάρης της ταξικής πάλης του προλεταριάτου και των άλλων καταπιεσμένων λαϊκών στρωμάτων, κυρίως της φτωχής αγροτιάς και των μισοπρολετάριων της Ρωσίας και οδηγεί ως τη νίκη με την κατάληψη της εξουσίας, την εγκαθίδρυση της δικτατορίας του προλεταριάτου, στη Μεγάλη Οχτωβριανή Επανάσταση.

Μίλησε για την κοινωνική συμμαχία της εργατικής τάξης με τη φτωχή αγροτιά και τους μισοπρολετάριους, ζήτημα επίσης επίκαιρο. Στο πρόγραμμα του ΚΚΕ διατυπώνεται η οργάνωση της κοινωνικής συμμαχίας της εργατικής τάξης με τους αυτοαπασχολούμενους της πόλης, τη φτωχομεσαία αγροτιά, τους μισοπρολετάριους, ενώ το κόμμα μας αναπτύσσει δράση και στο κίνημα στα πλαίσια της ανάπτυξης των αγώνων. Τέτοια δείγματα είχαμε με τους αγώνες στο πρώτο δίμηνο του 2024 και ιδιαίτερα στη μεγάλη απεργία στις 28 Φλεβάρη όπου συναντήθηκε σε κοινό αγώνα η εργατική τάξη με την αγροτιά που ήταν στα μπλόκα, με αυτοαπασχολούμενους στις πόλεις, με τους φοιτητές που πάλευαν ενάντια στο νομοσχέδιο για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια.

Ο Λένιν καθόρισε επίσης τον καθοδηγητικό ρόλο του Κομμουνιστικού Κόμματος, όχι μόνο στην κατάληψη της εξουσίας, αλλά και στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού – κομμουνισμού.

Οι μπολσεβίκοι σήκωσαν ψηλά τη σημαία του διεθνισμού και με την καθοδήγηση του Λένιν έκαναν συστηματική δουλειά για τη συσπείρωση όλων των διεθνιστικών κομμουνιστικών δυνάμεων για την ίδρυση της (τρίτης) Κομμουνιστικής Διεθνούς.

Ο Λένιν αρχικά μελέτησε τον καπιταλισμό στην Τσαρική Ρωσία. Στο έργο του “Η ανάπτυξη του καπιταλισμού στη Ρωσία”, θεμελιώνει το ρόλο και τις σχέσεις των τάξεων στη Ρωσία και αναδεικνύει τη δυνατότητα της μικρής, αλλά συγκεντρωμένης εργατικής τάξης που μπορεί να ηγηθεί της σοσιαλιστικής επανάστασης.

Οι θεωρητικές επεξεργασίες του Λένιν για τον ιμπεριαλισμό, με βασικό του έργο το “Ιμπεριαλισμός ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού”, η στρατηγική για τη σοσιαλιστική επανάσταση, αποτελούν ισχυρό όπλο για την πάλη της παγκόσμιας εργατικής τάξης και στις σύγχρονες συνθήκες. Γιατί η εποχή μας και σήμερα συνεχίζει να είναι εποχή του μονοπωλιακού καπιταλισμού, του ανώτατου σταδίου του, εποχή των κλονισμών, αφού η όξυνση των καπιταλιστικών ανταγωνισμών οδηγεί σε πολέμους, οι ανειρήνευτες εσωτερικές αντιφάσεις του είναι αξεπέραστες και φαίνεται από τις συχνές καπιταλιστικές οικονομικές κρίσεις, από το ότι παρά την ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων μεγαλώνει η ανεργία, η ψαλίδα ανάμεσα σε πλούτο – φτώχεια, ανάμεσα σε κέρδη και στην αδυναμία ικανοποίησης των λαϊκών αναγκών υπέρ των ιδιοκτητών των μονοπωλίων. Είναι εποχή των ιμπεριαλιστικών πολέμων και των σοσιαλιστικών επαναστάσεων.

Με τη θεωρία για τον ιμπεριαλισμό αποκάλυψε την οικονομική και πολιτική του ουσία, ως ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού, ως εποχή διαμόρφωσης των υλικών συνθηκών, που κάνουν αναγκαία την επαναστατική ανατροπή του καπιταλισμού και την οικοδόμηση του κομμουνιστικού τρόπου παραγωγής σε όλα τα καπιταλιστικά κράτη, ανεξάρτητα από τη θέση τους στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα με δεδομένη την ανισόμετρη καπιταλιστική ανάπτυξη αφού όλες οι καπιταλιστικές οικονομίες δεν μπορούν να είναι στο ίδιο επίπεδο.

Άσκησε δριμεία κριτική τόσο στις οπορτουνιστικές θεωρίες που απομονώνουν την ιμπεριαλιστική πολιτική από την οικονομία του μονοπωλιακού καπιταλισμού θεωρώντας ιμπεριαλισμό την επιθετική, πολεμική δράση, όσο και σε εκείνες που θεωρούν ότι με την κυριαρχία του μονοπωλίου αμβλύνεται ο καπιταλιστικός ανταγωνισμός και αναπτύσσεται ήρεμα ο καπιταλισμός (Κάουτσκι).

Ο Λένιν αποκάλυψε την αντιδραστική διαλεκτική ενότητα ανάμεσα στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο και την ιμπεριαλιστική ειρήνη των καπιταλιστικών κρατών και των διεθνικών ενώσεων και συμφωνιών τους ως πολιτική για το μοίρασμα των εδαφών, των οικονομικών σφαιρών, των πλουτοπαραγωγικών πηγών για το κυνήγι του μέγιστου κέρδους.

Ανέδειξε ότι ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος είναι ιμπεριαλιστικός και από τις δύο μεριές, ανεξάρτητα από το ποιο καπιταλιστικό κράτος ξεκίνησε πρώτο την πολεμική σύγκρουση και ότι ο μόνος τρόπος να ικανοποιηθεί η απαίτηση του λαού για ειρήνη είναι να δυναμώσει ο αγώνας ενάντια στην αιτία του πολέμου, ενάντια στο σύστημα της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης μέχρι την ανατροπή της εξουσίας του κεφαλαίου και τη δικτατορία του προλεταριάτου.

Με αυτή την ανάλυση κατάφερε το Κόμμα των μπολσεβίκων να διαμορφώσει γραμμή σύγκρουσης με την αστική τάξη, σε αντίθεση τόσο με τη σοσιαλσοβινιστική έκφραση του οπορτουνισμού, που καλούσε σε στήριξη της αστικής τάξης της χώρας τους, όσο και με τον πασιφισμό, που αποσπούσε την πάλη για την ειρήνη από την πάλη για την ανατροπή του καπιταλισμού. Και δικαιώθηκε με την Οχτωβριανή Επανάσταση.

Για να γίνει επανάσταση πρέπει να υπάρχει επαναστατική κατάσταση. Ο Λένιν διατύπωσε την έννοια της επαναστατικής κατάστασης και προσδιόρισε τα κύρια αντικειμενικά χαρακτηριστικά της που συσσωρεύονται στην κοινωνία παραμονές της επανάστασης ως εξής:

Η εξουσία της αστικής τάξης δεν μπορεί να εξουσιάζει όπως πριν. Η εργατική τάξη και οι σύμμαχοί της, επίσης δε θέλουν άλλο να ζουν όπως πριν. Η εξαθλίωση και η δυσαρέσκεια των μαζών παίρνει απότομα, μαζικά χαρακτηριστικά που ανεβάζουν την πολιτική τους δράση. Η άρχουσα τάξη βρίσκεται σε σύγχυση και αδυναμία να επιβάλει τη θέλησή της.

Η επαναστατική κατάσταση έχει αντικειμενικό χαρακτήρα. Απορρέει από την απότομη όξυνση των αντιθέσεων της καπιταλιστικής κοινωνίας. Και των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών διεθνώς.

Βεβαίως ο Λένιν έλεγε ότι για να μετατραπεί σε επανάσταση η επαναστατική κατάσταση χρειάζεται να υπάρχει σχεδιασμένη επαναστατική εξέγερση της εργατικής τάξης. Που την καθοδηγεί το Κομμουνιστικό Κόμμα, και πρέπει να είναι ικανό να ηγηθεί της επαναστατικής εξέγερσης της εργατικής τάξης.

Η ιστορική πείρα ανέδειξε ως σημαντικούς παράγοντες για την εμφάνιση επαναστατικής κατάστασης την εκδήλωση βαθιάς και συγχρονισμένης καπιταλιστικής κρίσης στο διεθνές καπιταλιστικό σύστημα, συνδυασμένης με το ξέσπασμα του ιμπεριαλιστικού πολέμου.

Τέτοιες συνθήκες είχαμε για παράδειγμα στην Ελλάδα το 1944 με την απελευθέρωση. Αλλά το Κόμμα μας, παρά την τεράστια συνεισφορά και τον πρωταγωνιστικό ρόλο του, δεν μπόρεσε να διαμορφώσει στρατηγική συνδέοντας την απελευθερωτική πάλη με το ζήτημα της εξουσίας που μπορούσε να οδηγήσει προς την επαναστατική επίλυση και κατάκτησή της. Δεν ήταν μόνο δικό του πρόβλημα αλλά και του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος.

Η μάχη του ηρωικού Δεκέμβρη του ’44 όταν οι αστοί κάλεσαν τους Άγγλους να επέμβουν ένοπλα και να τσακίσουν ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και ΚΚΕ, ήταν μάχη ταξική για την εξουσία.

Βεβαίως οι επιλογές μας δεν καθορίστηκαν από φόβο μπροστά στον αντίπαλο, από διάθεση αποφυγής θυσιών. Όταν μπροστά στο λαό μετά το 1944-45 μπήκε το δίλημμα να διαλέξει ανάμεσα στην υποταγή στις αλυσίδες των αστών ή τα όπλα, με το ΚΚΕ μπροστάρη ο λαός ξαναπήρε τα όπλα.

Η εποποιία του ΔΣΕ ήταν η κορυφαία στιγμή της ταξικής πάλης στην Ελλάδα. Ήταν ταξική πάλη στην ανώτερη μορφή της, την ένοπλη, για μια Ελλάδα χωρίς αφέντες και εκμεταλλευτές.

Χρήσιμα συμπεράσματα που υπάρχουν στους τόμους των Δοκιμίων Ιστορίας του ΚΚΕ, που πρέπει να τη μελετάμε ιδιαίτερα στις τωρινές συνθήκες.

Φίλες και φίλοι,

Η κυβέρνηση έχει μπλέξει την Ελλάδα μέχρι τα μπούνια στον πόλεμο στην Ουκρανία. Το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης έγινε αμερικανοΝΑΤΟϊκή βάση. Το λιμάνι του Πειραιά υποδέχεται αεροπλανοφόρα των ΗΠΑ. Η κυβέρνηση στέλνει συνεχώς όπλα, πυρομαχικά, άρματα μάχης, αφοπλίζοντας τα νησιά του Αιγαίου, ενώ όλη η Ελλάδα είναι ιμπεριαλιστικό ορμητήριο.

Πρόσφατα ο Κ. Μητσοτάκης επισκέφτηκε την Ουκρανία και έκανε συμφωνίες για να μας μπλέξει ακόμη πιο βαθιά σε αυτό τον πόλεμο.

Το ΚΚΕ από την πρώτη στιγμή ανέδειξε τον ιμπεριαλιστικό χαρακτήρα του πολέμου, ως συνέπεια της ανατροπής του σοσιαλισμού και της διάλυσης της Σοβιετικής Ένωσης.

Η κυβέρνηση Πούτιν δεν κάνει αντιφασιστικό αγώνα αλλά ιμπεριαλιστικό πόλεμο που τον ξεκίνησε με αντικομμουνιστική-αντισοβιετική προπαγάνδα σπιλώνοντας τον Λένιν και τον Στάλιν. Η Ρωσία είναι ισχυρό καπιταλιστικό κράτος με μεγάλα μονοπώλια στην ενέργεια, στη βιομηχανία, στις τράπεζες, στις μεταφορές, στα ορυκτά κ.λπ.

Ο πόλεμος γίνεται για να μοιράσουν τον πλούτο της Ουκρανίας, που είναι τεράστιος σε φυσικό αέριο, ουράνιο, διάφορα μέταλλα, εύφορα, καλλιεργήσιμα εδάφη κ.ά. Ενώ τα ευρωενωσιακά μονοπώλια μαζί και ελληνικοί όμιλοι ετοιμάζονται να κερδοσκοπήσουν με τα προγράμματα ανοικοδόμησης της Ουκρανίας.

Πρόσφατα ο πρόεδρος της Γαλλίας Μακρόν μίλησε για αποστολή στρατευμάτων στην Ουκρανία που σημαίνει ότι συζητιέται σε ΝΑΤΟ-ΕΕ πιθανή άμεση στρατιωτική εμπλοκή τους στον πόλεμο της Ουκρανίας, μαζί και η Ελλάδα. Η Ρωσία απάντησε ότι σε τέτοιο ενδεχόμενο πάμε για πυρηνικό πόλεμο. Σύγκρουση του ευρωατλαντικού μπλοκ, με αιχμή την Ουκρανία κατά της Ρωσίας και του υπό διαμόρφωση ευρασιατικού μπλοκ, της Κίνας με τραγικά θύματα τους λαούς.

Αλλά είναι και ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Το Ισραήλ, με τις πλάτες των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ, διεξάγει πόλεμο για την εξόντωση του ηρωικού λαού της Παλαιστίνης, που δεκαετίες τώρα παλεύει για τη δική του πατρίδα.

Πίσω από την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή βρίσκονται οι ενδοϊμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί για τον έλεγχό της. Ανάμεσα σε ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ, το ευρωατλαντικό στρατόπεδο από τη μια και το ευρασιατικό από την άλλη. Η Ρωσία έχει βάσεις στη Συρία, θεωρεί την περιοχή γεωστρατηγικό κόμβο για τα συμφέροντα των μονοπωλίων της.

Η Κίνα τροφοδοτείται από τη Μέση Ανατολή με το 50% του πετρελαίου που καταναλώνει, ενώ τη θεωρεί κόμβο για το “δρόμο του μεταξιού”. ΗΠΑ-ΕΕ ενδιαφέρονται γιατί προετοιμάζουν το λεγόμενο “ινδικό εμπορικό δρόμο” κόντρα στο “δρόμο του μεταξιού”.

ΗΠΑ-Κίνα ανταγωνίζονται για την πρωτοκαθεδρία στην κορυφή της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας.

Οι ιμπεριαλιστές θέλουν να βάλουν στο χέρι τους υδρογονάνθρακες στην ΑΟΖ που ανήκει στους Παλαιστίνιους.

Η ελληνική κυβέρνηση με τη στήριξη του ΣΥΡΙΖΑ, του ΠΑΣΟΚ, της Ελληνικής Λύσης και των άλλων ακροδεξιών μορφωμάτων, στηρίζει το κράτος δολοφόνο του Ισραήλ. Έχουν στείλει ελληνική πυροβολαρχία “Πάτριοτ” στη Σαουδική Αραβία, τώρα έστειλαν τη φρεγάτα “Ύδρα” στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ η Ελλάδα ανέλαβε και τη διοίκηση της πολεμικής ναυτικής αποστολής “Aspides” της ΕΕ, στην περιοχή που συνεργάζεται με ναυτική δύναμη που ηγούνται οι ΗΠΑ.

Όλα αυτά δε γίνονται μόνο λόγω συμμαχίας με ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ. Η κυβέρνηση και τα άλλα κόμματα, υπηρετούν τα συμφέροντα των Ελλήνων καπιταλιστών, εφοπλιστών, επιχειρηματιών της ενέργειας, επιχειρηματιών στις διαμετακομιστικές “αλυσίδες”, στη μεταφορά εμπορευμάτων κ.λπ . Γι’ αυτά τα συμφέροντα στέλνουν προσωπικό των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, παιδιά του λαού, στο στόμα του λύκου.

Παλεύουμε για την απεμπλοκή της Ελλάδας από τους πολέμους αλλά και για να εκφραστεί η μέγιστη δυνατή λαϊκή στήριξη και αλληλεγγύη στον Παλαιστινιακό λαό, για ανεξάρτητο Παλαιστινιακό κράτος στα σύνορα του 1967 με έδρα την Ανατολική Ιερουσαλήμ, επιστροφή όλων των Παλαιστίνιων προσφύγων, άμεση απελευθέρωση όλων των Παλαιστίνιων κρατουμένων από τις ισραηλινές φυλακές.

Η όξυνση των ανταγωνισμών, σε συνδυασμό με την τεράστια συγκέντρωση αντιμαχόμενων πολεμικών δυνάμεων στην περιοχή, φέρνει πιο κοντά την πιθανότητα γενίκευσης του πολέμου.

Γι’ αυτό οργανώνουμε αντιπολεμική πάλη, με στόχους όπως:

Απεμπλοκή της Ελλάδας από κάθε συμμετοχή στην ιμπεριαλιστική πολεμική δράση, καμιά συμμετοχή σε πολέμους.

Καμιά δράση ενόπλων δυνάμεων έξω από τα σύνορα, να επιστρέψουν η φρεγάτα “Ύδρα”, η ελληνική πυροβολαρχία από τη Σαουδική Αραβία, όλες οι στρατιωτικές δυνάμεις.

Να κλείσει τώρα η Βάση της Σούδας και όλες οι βάσεις σε όλη τη χώρα.

Καμιά διευκόλυνση σε γη, θάλασσα και αέρα των στρατιωτικών δυνάμεων, ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ.

Αποδέσμευση από ΝΑΤΟ και ΕΕ.

Δεν μπαίνουμε κάτω από την ξένη για τους εργαζόμενους σημαία των καπιταλιστών, που θα συμμετέχουν σε ένα ιμπεριαλιστικό πόλεμο για τα κέρδη τους. Υψώνουμε τη σημαία των συμφερόντων της εργατικής τάξης, του λαού. Η εργατική τάξη οργανώνει αυτοτελώς την πάλη της με όλες τις μορφές για να σταματήσει μια για πάντα και τον πόλεμο και την εκμετάλλευση με την ολοκληρωτική ήττα της αστικής τάξης και την κατάκτηση της εξουσίας. Αν δεχτούμε ένοπλη επίθεση, με την καθοδήγηση του ΚΚΕ, το εργατικό, λαϊκό κίνημα θα υπερασπίσει τα σύνορα και το λαό μας.

Ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος, η συμμετοχή στην ιμπεριαλιστική διαπάλη, φανερώνουν ότι οι καπιταλιστές όταν μιλούν για “πατρίδα”, “εθνικό συμφέρον”, χρησιμοποιούν το αίμα των λαών για τα δικά τους συμφέροντα.

Καμιά λοιπόν εμπιστοσύνη στην αστική τάξη που εκχωρεί κυριαρχικά δικαιώματα σε ΝΑΤΟ και ΕΕ. Η αστική τάξη είναι αυτή που απεμπολεί και σήμερα κυριαρχικά δικαιώματα σε ΝΑΤΟ-ΕΕ, όπως η φύλαξη των συνόρων στο Αιγαίο.

Μέσα σε αυτά τα πλαίσια βρίσκονται και οι ανταγωνισμοί ανάμεσα στην αστική τάξη της Ελλάδας και αυτήν της Τουρκίας, για την ενίσχυση των μονοπωλίων τους. Κι οι δύο θέλουν αναβαθμισμένους ρόλους στην ιμπεριαλιστική δράση στην περιοχή, η τουρκική αστική τάξη αμφισβητεί κυριαρχικά δικαιώματα του λαού μας σε Αιγαίο-Ανατολική Μεσόγειο, το ΝΑΤΟ της κάνει πλάτες. Τώρα στρώνεται ο δρόμος για “συνεκμετάλλευση” των υδρογονανθράκων από τα μονοπώλια, με ανυπολόγιστες συνέπειες για τους δυο λαούς.

Συναγωνίστριες και συναγωνιστές,

Ο Λένιν επεξεργάστηκε τη δυνατότητα να σπάσει η αλυσίδα του ιμπεριαλισμού με την απόσπαση κρατών απ’ αυτόν, αναπτύσσοντας τη θεωρία του αδύνατου κρίκου. Θεμελίωσε επιστημονικά τη δυνατότητα της νίκης του σοσιαλισμού αρχικά σε μία ή σε μερικές χώρες. Η Ρωσία το 1917 ήταν ακριβώς ο αδύνατος κρίκος στην αλυσίδα του διεθνούς ιμπεριαλισμού.

Η επαναστατική διορατικότητα του Λένιν, στηριγμένη πάνω στη βαθιά μαρξιστική του μόρφωση, σε συνδυασμό με την ικανότητά του να εκτιμά σωστά την κάθε φάση εξέλιξης του καπιταλισμού και των ταξικών κοινωνικών και πολιτικών εξελίξεων, των διεθνών αντιθέσεων και του συσχετισμού των ταξικών δυνάμεων, του έδιναν τη δυνατότητα να συμβάλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη της στρατηγικής αντίληψης των επαναστατικών κομμάτων, αντιμετωπίζοντας τον αναθεωρητισμό, αλλά και τις προσπάθειες δογματικής προσκόλλησης σε στρατηγικές επεξεργασίες που είχαν ξεπεραστεί από την ίδια τη ζωή. Αυτό φάνηκε και από τη θετική πείρα της Οχτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης στη Ρωσία, όπου ο Λένιν, με τις “Θέσεις του Απρίλη”, τροποποιεί την προγενέστερη στρατηγική επεξεργασία του Κόμματος των Μπολσεβίκων, που αφορούσε την περίοδο 1905. Η αστική επανάσταση το Φλεβάρη 1917 και εξελίξεις μετά το Φλεβάρη οδηγούν τον Λένιν στο να κάνει βήματα παραπέρα στην επεξεργασία της στρατηγικής, κόντρα ακόμη και σε μπολσεβίκους που έλεγαν ότι πρέπει να ολοκληρωθούν αστικοί μετασχηματισμοί. Έλεγε ότι το κύριο στην πολιτική πάλη είναι η εξουσία που τώρα την έχει η αστική τάξη.

Με τις “Θέσεις του Απρίλη” το 1917, ο Λένιν έθεσε άμεσα το στόχο της εργατικής εξουσίας, έτσι ώστε το Κόμμα των Μπολσεβίκων να προετοιμάσει και να πραγματοποιήσει με επιτυχία τη Σοσιαλιστική Επανάσταση στη Ρωσία. Ο Λένιν αξιοποίησε την άρνηση – αδυναμία της αστικής κυβέρνησης που συγκροτήθηκε από το Φλεβάρη 1917 και στη συνέχεια, να αντιμετωπίσει οξυμένα κοινωνικά προβλήματα, όπως του πολέμου και της επιβίωσης εκατομμυρίων φτωχών αγροτών και εργατών. Η Μεγάλη Οχτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση σήμανε τη γέννηση του νέου, του σοσιαλιστικού συστήματος.

Ο Λένιν συνέβαλε το χρονικό διάστημα από το 1917 έως το θάνατό του το 1924 στην ανάπτυξη της θεωρίας για τη σοσιαλιστική οικοδόμηση. Στηριζόμενος στις επεξεργασίες των Μαρξ και Ενγκελς ανέπτυξε τις θεωρητικές του θέσεις ως καθοδηγήτριες γραμμές για τη σοσιαλιστική οικοδόμηση. Εστίαζε στο ζήτημα ότι η σοσιαλιστική εξουσία δεν παραλαμβάνει έτοιμες τις κομμουνιστικές σχέσεις παραγωγής. Αυτές πρέπει να δημιουργηθούν, ότι η διαμόρφωση των προϋποθέσεων για την ολοκληρωτική κατάργηση των τάξεων αποτελεί στόχο όλης της πορείας της σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Ότι όλη η σοσιαλιστική οικοδόμηση είναι μια μάχη ζωής και θανάτου ανάμεσα στο παλιό που πεθαίνει και στο καινούργιο που γεννιέται. Γι’ αυτό το λόγο η ταξική πάλη στο σοσιαλισμό συνεχίζεται με άλλη μορφή και άλλα μέσα. Ταξική πάλη που η εργατική τάξη συγκροτώντας τη δικτατορία του προλεταριάτου, τη διεξάγει με την καθοδήγηση του Κόμματος. Ο Λένιν έβλεπε σε κίνηση την πορεία της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, έχοντας ξεκάθαρη την κατεύθυνση αυτής της πορείας, προσπαθώντας να μελετήσει τις αντιφάσεις της, ειδικά σε συνθήκες που η σοσιαλιστική οικοδόμηση προχωρούσε σε μια μεγάλη χώρα με τεράστιες ανισομετρίες και καθυστερήσεις. Αυτές οι θεωρητικές επεξεργασίες είναι η βάση για τη μελέτη και αξιολόγηση της πορείας της σοσιαλιστικής οικοδόμησης στην ΕΣΣΔ και στα άλλα κράτη της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.

Σημαντική θέση κατέχει η βαθύτερη ανάλυση του Λένιν για την ταξική ουσία του κράτους, είναι θεμελιωμένη στο έργο του “Κράτος και Επανάσταση”, με την οποία τεκμηριώθηκε αλλά και πραγματοποιήθηκε όχι μόνο η ανάγκη σύγκρουσης με το καθεστώς της τσαρικής αυτοκρατορίας, αλλά και της αστικής “προσωρινής επαναστατικής κυβέρνησης” που διαμορφώθηκε το Φλεβάρη του 1917, της διαπάλης με τις οπορτουνιστικές δυνάμεις που τη στήριξαν, της διαπάλης και μέσα στα Σοβιέτ των επαναστατημένων εργατών, αγροτών και στρατιωτών. Ο Λένιν μέσα στη δίνη του πολέμου επεξεργάστηκε τη θεωρία που αναδεικνύει την ανάγκη να τσακιστεί στον 20ό αιώνα όχι μόνο το φεουδαρχικό ή μισοφεουδαρχικό, αλλά και το καπιταλιστικό κράτος. Όλη η επαναστατική δράση απ’ το Φλεβάρη έως τον Οκτώβρη δεν επιτρέπει καμιά ανοχή σε παλιές και σύγχρονες οπορτουνιστικές θεωρίες για σταδιακή μεταρρύθμιση του καπιταλιστικού κράτους σε σοσιαλιστικό.

Η πρώτη προσπάθεια οικοδόμησης του σοσιαλισμού κατά τον 20ό αιώνα ανέδειξε, παρά τα όποια λάθη και αδυναμίες σε αυτή την πορεία, την ανωτερότητα του νέου συστήματος απέναντι στη βαρβαρότητα της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης.

Η κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, ο κεντρικός σχεδιασμός ως σχέση παραγωγής για την κατανομή του εργατικού δυναμικού και των κοινωνικοποιημένων μέσων παραγωγής, τη συνεχή ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων για τη συνεχή άνοδο της παραγωγικότητας της εργασίας, με επιστημονικά καθορισμένους στόχους κοινωνικής ευημερίας αποτέλεσαν τη βάση για την πραγματοποίηση σημαντικών κοινωνικών επιτευγμάτων για αρκετές δεκαετίες. Για πρώτη φορά στην Ιστορία δημιουργήθηκαν θεσμοί που εξασφάλιζαν την ουσιαστική συμμετοχή των εργαζομένων στη διαχείριση των υποθέσεων της κοινωνίας τους, βάζοντας τις μάζες στο προσκήνιο της πολιτικής και κοινωνικής ζωής. Ήταν πρωτόγνωρες οι εκτεταμένες κατακτήσεις στην Υγεία, στην Παιδεία, στην ισοτιμία της γυναίκας, στον Πολιτισμό, στον Αθλητισμό, σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής για όλους, ανεξάρτητα από ηλικία, φύλο, εθνότητα.

Όλοι οι εργαζόμενοι είχαν εξασφαλισμένη μόνιμη σταθερή δουλειά, Κοινωνική Ασφάλιση και αξιοπρεπή σύνταξη στα 60 χρόνια για τους άνδρες και στα 55 για τις γυναίκες, με πέντε χρόνια λιγότερο για τους εργαζόμενους σε βαριές δουλειές. Είχαν όλοι δωρεάν υγεία, παιδεία, πρόνοια, καλό και φτηνό σπίτι, εξασφαλισμένο το μέλλον των παιδιών τους, ελεύθερο χρόνο, διακοπές και ανάπαυση, έμπρακτη αναγνώριση της μητρότητας με κάλυψη όλων των αναγκαίων ζητημάτων που περικλείει, κ.λπ. Η ανεργία εξαλείφθηκε πολύ γρήγορα, αρχές της δεκαετίας του 1930, ενώ στα μέσα της δεκαετίας του 1930 εφαρμόστηκε η 7ωρη ημερήσια εργασία. Και στα ορυχεία η 6ωρη.

Μπήκαν τα θεμέλια για την κατάργηση των πολύμορφων οικονομικών, πολιτικών – ιδεολογικών και κοινωνικών διακρίσεων σε βάρος της γυναίκας.

Αναπτύχθηκαν ταχύτατα οι επιστήμες, προσφέρθηκαν στο λαό οι κατακτήσεις της ανθρωπότητας στον πολιτισμό.

Εξασφαλίζονταν επομένως η κάλυψη των ολοένα αυξανόμενων αναγκών της εργατικής, της λαϊκής οικογένειας. Αυτό πρέπει να είναι και το βασικό κριτήριο με το οποίο οι άνθρωποι του μόχθου σήμερα πρέπει να προσεγγίζουν αυτές τις κατακτήσεις.

Η ΕΣΣΔ και το παγκόσμιο σοσιαλιστικό σύστημα αποτέλεσαν πραγματικό αντίβαρο στον ιμπεριαλισμό.

Η σημασία των παραπάνω κατακτήσεων πολλαπλασιάζεται αν υπολογίσουμε την οικονομική καθυστέρηση που κληρονόμησε ο σοσιαλισμός από την προεπαναστατική Ρωσία, αλλά και ότι το νέο άνοιγε το δρόμο της κοινωνικής απελευθέρωσης πάνω σε άγνωστα μονοπάτια.

Η σοσιαλιστική – κομμουνιστική κοινωνία συνεχίζει να προβάλλει ως η μόνη φιλολαϊκή διέξοδος από τα αδιέξοδα που βιώνουν μέχρι και σήμερα οι εργαζόμενοι, οι λαοί, ειδικότερα η νεολαία, παρά την αντεπανάσταση. Μονάχα ο κεντρικός σχεδιασμός, στο έδαφος της κοινωνικής ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής και της εργατικής εξουσίας, μπορεί να δώσει απάντηση στα οξυμένα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι εργαζόμενοι στη ζωή τους. Μονάχα οι κομμουνιστικές σχέσεις παραγωγής μπορούν να αξιοποιήσουν τις νέες δυνατότητες της ανάπτυξης των επιστημών και της τεχνολογίας, της ψηφιακής οικονομίας και της “4ης βιομηχανικής επανάστασης” προς όφελος της λαϊκής ευημερίας.

Η σοσιαλιστική οργάνωση της κοινωνίας είναι το σύγχρονο, το πραγματικά νέο στον 21ο αιώνα.

Μας λένε όμως: αφού ήταν ανώτερο σύστημα γιατί ανατράπηκε; Ο Λένιν σε ομιλία του στα πέντε χρόνια της Οκτωβριανής Επανάστασης είχε πει ότι κανένας δεν μπορεί να μας ανατρέψει εκτός από τα δικά μας λάθη.

Απαντάμε λοιπόν ότι σταδιακά ΚΚΣΕ και σοβιετική εξουσία, μπροστά σε δυσκολίες, υιοθέτησαν επιλογές όπως προώθηση πολιτικής της αγοράς (σοσιαλισμός με αγορά), παρμένη από τους νόμους του καπιταλισμού. Έτσι αποδυναμώθηκε η κοινωνική ιδιοκτησία, ο Κεντρικός Σχεδιασμός, ο εργατικός έλεγχος, ο σοσιαλιστικός χαρακτήρας της παραγωγής, χάθηκε η προωθητική δύναμη ανάπτυξης σοσιαλισμού.

Επίσης απεμπολήθηκε ο ταξικός εργατικός χαρακτήρας της εξουσίας με το λεγόμενο παλλαϊκό κράτος, όπως και η ταξική πάλη που συνεχίζεται μέχρι τον κομμουνισμό.

Αυτή η πορεία άνοιξε το δρόμο για τη δημιουργία και εμφάνιση δυνάμεων που ήθελαν την καπιταλιστική παλινόρθωση και οδήγησε στην αντεπανάσταση.

Μπροστά στο βάθεμα των συνεπειών των αντεπαναστατικών ανατροπών, στην εκδήλωση καπιταλιστικών οικονομικών κρίσεων, στην όξυνση των ανταγωνισμών ανάμεσα στα καπιταλιστικά κράτη και τις ιμπεριαλιστικές ενώσεις, τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους με κίνδυνο γενίκευσης, γίνεται πιο επιτακτικό το καθήκον της συγκέντρωσης και ωρίμανσης δυνάμεων για την ανατροπή του σάπιου συστήματος της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης. Αυτό κάνει σήμερα το ΚΚΕ. Βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτού του αγώνα, έχοντας διαμορφώσει σύγχρονη επαναστατική στρατηγική και κάνοντας διαρκή προσπάθεια να διευρύνει τους αγωνιστικούς δεσμούς του με την εργατική τάξη, τα λαϊκά τμήματα των μεσαίων στρωμάτων της πόλης και των αγροτών, τη νεολαία τους.

Δεν περιμένουμε πότε θα δημιουργηθούν επαναστατικές συνθήκες. Οργανώνουμε από τώρα εστίες αγώνων για τις Συλλογικές Συμβάσεις, ενάντια στη φοροληστεία, ενάντια στις απολύσεις, ενάντια στην ακρίβεια, για δημόσια δωρεάν υγεία, εκπαίδευση, πρόνοια κ.λπ. Βρισκόμαστε στην πρώτη γραμμή των αγώνων της εργατικής τάξης, των αυτοαπασχολουμένων της πόλης, των φτωχομεσαίων αγροτών, παλεύοντας για την ανασύνταξη του εργατικού κινήματος και την προώθηση της Κοινωνικής Συμμαχίας, όπως για παράδειγμα η μεγάλη απεργία στις 28 Φλεβάρη που είχε τέτοια στοιχεία κοινής πάλης μαζί με τους φοιτητές.

Υπερασπιζόμαστε την ΕΣΣΔ και το σοσιαλισμό που γνωρίσαμε χωρίς να παραγνωρίζουμε τις αδυναμίες και τα λάθη στην οικοδόμηση.

Φίλες και φίλοι, συντρόφισσες και σύντροφοι,

Η λενινιστική θεωρία του ιμπεριαλισμού έχει ιδιαίτερη σημασία για την ανάδειξη του αντιδραστικού χαρακτήρα των ιμπεριαλιστικών ενώσεων, όπως των κρατών της Ευρώπης στην ΕΕ, με την ταυτόχρονη ύπαρξη της τάσης να οξύνεται ο ανταγωνισμός ανάμεσα στα καπιταλιστικά κράτη σε παγκόσμιο επίπεδο.

Με το έργο του “Για το σύνθημα των Ενωμένων Πολιτειών της Ευρώπης” που είπε ότι είναι ή απραγματοποίητες ή αντιδραστικές, τηρουμένων των αναλογιών, τις συνθήκες της περιόδου που γράφτηκε, απαντά στο σήμερα σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση, την αντιδραστικότητά της ως ταξικού συνασπισμού του κεφαλαίου των κρατών-μελών της, που συγκροτήθηκε για να εκμεταλλεύονται πιο στυγνά τους λαούς, για να συνενώνουν τις δυνάμεις τους στον οξύτατο διεθνή ανταγωνισμό με τα άλλα ιμπεριαλιστικά κέντρα, και έτσι να συμμετέχουν σε ιμπεριαλιστικούς πολέμους για μοίρασμα σφαιρών επιρροής, αγορών κ.λπ.

Σ’ αυτό βρίσκονται απαντήσεις για τις αυταπάτες για πραγματική σύγκλιση των οικονομιών των χωρών-μελών της που δεν μπορεί να υπάρξει λόγω ανισομετρίας και ανισόμετρης αλληλεξάρτησης, για ΕΕ με “κοινωνικό πρόσωπο”, για “Ευρώπη της ειρήνης, της δημοκρατίας, της ευημερίας”.

Το ΚΚΕ από την πρώτη στιγμή είπε την αλήθεια για την ΕΕ, πηγαίνοντας κόντρα στο ρεύμα με οργάνωση της πάλης ενάντια στη στρατηγική της.

Αναδείξαμε στο λαό ότι η ΕΕ δεν είναι εγγυητής της ειρήνης, αλλά μαζί με ΗΠΑ-ΝΑΤΟ, είναι πρωταγωνίστρια των ιμπεριαλιστικών πολέμων κι επεμβάσεων. Γι’ αυτό παλεύουμε για αποδέσμευση από την ΕΕ και το ΝΑΤΟ σε συνδυασμό με τον αγώνα για την εργατική εξουσία.

Τώρα προεκλογικά όλες οι αστικές δυνάμεις, που αποτελούν το μεγάλο αντιλαϊκό συνασπισμό στο Ευρωκοινοβούλιο και συναποφασίζουν τις αντιλαϊκές επιλογές, επιχειρούν να εξαπατήσουν τους λαούς καλώντας σε «αποτροπή της ανόδου της ακροδεξιάς», ενώ την ενισχύουν με την πολιτική τους.

Ενισχύοντας τη βάρβαρη πολιτική καταστολής της ΕΕ σε βάρος των προσφύγων, τις ξενοφοβικές θέσεις της, τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, τον αντικομμουνισμό και την ταύτιση κομμουνισμού-φασισμού που αθωώνει το φασισμό, όπως και την ανιστόρητη θεωρία των “δύο άκρων”.

Προβάλλουν τον “ακροδεξιό κίνδυνο”, ενώ στηρίζουν το σύστημα που γεννάει την ακροδεξιά, τον φασισμό, για να δημιουργήσουν κάλπικες διαχωριστικές γραμμές και δήθεν “προοδευτικά μέτωπα”.

Μόνο τα εργατικά-λαϊκά κινήματα, τα ριζοσπαστικά ταξικά κινήματα μπορούν να βάλουν μαχαίρι στην καρδιά της ακροδεξιάς και του φασισμού γιατί αντιπαλεύουν τον καπιταλισμό που τον γεννά και τον αναπαράγει.

Είναι συνειδητή απάτη σε βάρος του λαού το κάλεσμα των αστικών κομμάτων της σοσιαλδημοκρατίας όλων των εκδοχών, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά, για ενίσχυσή τους στις ευρωεκλογές, ώστε να προωθηθούν δήθεν “προοδευτικές εξελίξεις” στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Θέλουν να υφαρπάξουν τη λαϊκή ψήφο για τη λεγόμενη κυβέρνηση “των προοδευτικών δυνάμεων”, ώστε να ξανατσακίσουν τον λαό εφαρμόζοντας τις κατευθύνσεις της ΕΕ όπως η ΝΔ.

Δεν είναι μονόδρομος η Ευρωπαϊκή Ένωση του κεφαλαίου, της εκμετάλλευσης, της ακρίβειας, της φτώχειας, των ιμπεριαλιστικών πολέμων.

Υπάρχει άλλος δρόμος: Ο δρόμος των εργατών, των λαών, που παράγουν τον πλούτο, με αποδέσμευση από την ΕΕ για να έχουν την εξουσία και την οικονομία στα δικά τους χέρια, ώστε να οικοδομήσουν την Ευρώπη της αλληλεγγύης, της φιλίας, της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών, της ευημερίας και του σοσιαλισμού.

Οι όλο και μαζικότερες απεργίες, οι τεράστιες κινητοποιήσεις στις μεγάλες πρωτεύουσες της Ευρώπης, στη Γαλλία, τη Γερμανία κ.α., παρά τον αρνητικό συσχετισμό και την κυριαρχία του εργοδοτικού συνδικαλισμού, δείχνουν τον δρόμο κι αποτελούν απόδειξη ότι οι λαοί έχουν αστείρευτη δύναμη.

Επιβεβαιώνεται η θέση του ΚΚΕ ότι μόνο ο λαός θα σώσει τον λαό, αποφασίζοντας να απαλλαγεί από τα δεσμά της εξουσίας του κεφαλαίου και των ενώσεών του, παίρνοντας στα δικά του χέρια τα κλειδιά της εξουσίας και της οικονομίας.

Γι’ αυτό σας καλούμε να ενισχύσετε αποφασιστικά το ΚΚΕ στις ευρωεκλογές. Αυτό θα δώσει δύναμη και ελπίδα στο λαό μας και στους άλλους λαούς της Ευρώπης, θα ενισχύσει και τη δική τους πάλη.

Γιατί θα δυναμώσει το ελπιδοφόρο ρεύμα αμφισβήτησης της κυρίαρχης αστικής πολιτικής, το οποίο μπορεί να συναντηθεί με την ανατρεπτική πρόταση διεξόδου του ΚΚΕ.

Γιατί θα δώσει δύναμη σε κάθε εργατικό-λαϊκό αγώνα και διεκδίκηση, στις οποίες πρωτοστατεί το ΚΚΕ με όλες τις δυνάμεις του κόντρα στις αυταπάτες ότι μια κυβέρνηση στο πλαίσιο της καπιταλιστικής βαρβαρότητας μπορεί να αποτελεί διέξοδο για τον λαό.

Γιατί θα ενισχύσει τη μοναδική, οργανωμένη, αξιόμαχη, αγωνιστική δύναμη, που καθημερινά συμβάλλει ώστε να ενισχυθεί η ανασύνταξη και αντεπίθεση του εργατικού-λαϊκού κινήματος, που μπορεί να βάλει εμπόδια, να καθυστερήσει αντιλαϊκά μέτρα και να έχει κατακτήσεις.

Γιατί θα ηττηθούν όλα τα αστικά κόμματα που καλλιεργούν την αυταπάτη ότι η ΕΕ μπορεί να γίνει φιλολαϊκή.

Γιατί θα δυναμώσει η αντίθεση και η απαίτηση για τον τερματισμό των άδικων ιμπεριαλιστικών πολέμων.

Γιατί η ενίσχυση του ΚΚΕ θα σηματοδοτήσει αγωνιστικό μήνυμα μαχητικής αισιοδοξίας και αντεπίθεσης για τον άλλο δρόμο, της πάλης για το σοσιαλισμό, στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη».