Category Archive

Νέα Παραρτημάτων

Παραρτήματα Καισαριανής και Βύρωνα της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ: Εκδήλωση-σύσκεψη για τη διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων

Σύσκεψη-εκδήλωση διοργάνωσαν τα Παραρτήματα Καισαριανής και Βύρωνα της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ στο Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης Καισαριανής στις 13 Μάρτη 2024, για τη διεκδίκηση των οφειλόμενων γερμανικών επανορθώσεων-πολεμικών αποζημιώσεων, για τα εγκλήματα και τις καταστροφές που προκάλεσαν οι ναζί στην κατοχή, αποφασισμένες από διεθνείς διασκέψεις.

Στην εκδήλωση παραβρέθηκε ο Πανεπιστημιακός Ιστορικός Σπύρος Τζόκας.

Όπως τονίστηκε στην εισηγητική ομιλία που παρουσίασε η Γενική Γραμματέας της Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας Βούλα Σταμέλου, «80 χρόνια μετά, παραμένουν ανεκπλήρωτες οι δίκαιες αξιώσεις του λαού μας για τις πολεμικές επανορθώσεις-αποζημιώσεις, τις οποίες οφείλει η Γερμανία για τις καταστροφές που προξένησε η εγκληματική ναζιστική δράση. Τα οφειλόμενα από τη Γερμανία είναι χρέη προς τον λαό μας, σε αυτόν ανήκουν οι αποζημιώσεις για τις μαζικές δολοφονίες, για τις καταστροφές υποδομών. Ο λαός μας πολεμούσε τους κατακτητές, πεινούσε, μάτωνε στις φυλακές, πέθαινε στις μάχες, στα μπλόκα, στα ολοκαυτώματα, ενώ η εγχώρια αστική τάξη κερδοσκοπούσε και πλούτιζε σε βάρος των λαϊκών δυνάμεων.

Οι ελληνικές κυβερνήσεις έχουν την αποκλειστική ευθύνη διαχρονικά, αφού έχουν παραιτηθεί από τη διεκδίκηση των οφειλόμενων γερμανικών αποζημιώσεων, γιατί υπηρετούν την αστική τάξη, προκρίνοντας τη συνεργασία των αστικών τάξεων Ελλάδας-Γερμανίας, τις συμμαχικές σχέσεις τους, σχέσεις ανισότιμης αλληλεξάρτησης, στο πλαίσιο της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.

Η Γερμανία δεν αναγνωρίζει την υποχρέωσή της να πληρώσει για τις πρωτοφανείς καταστροφές και τα φρικιαστικά εγκλήματα κατά του λαού μας στη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής. Το Γερμανικό ΥΠΕΞ δημιούργησε το “Ελληνογερμανικό Ταμείο για το Μέλλον”, μέσω του οποίου δίνουν ψίχουλα για τη χρηματοδότηση συγκεκριμένων δράσεων σε μαρτυρικές πόλεις και χωριά και σε εβραϊκές κοινότητες, για την κατασκευή μνημείων με γερμανικά λεφτά, βεβηλώνοντας και με αυτό τον τρόπο την ιστορική μνήμη. Ευθύνη έχει και η Τοπική Διοίκηση, που αποδέχεται τη χρηματοδότηση προγραμμάτων αναθεώρησης της Ιστορίας ώστε να επιδράσουν στην ιστορική μνήμη του λαού μας και να ξεχαστούν τα ναζιστικά εγκλήματα, όπως η προηγούμενη Δημοτική Αρχή του Δήμου Καισαριανής που ζήτησε και πήρε 67.000€ κλείνοντας έτσι το θέμα των αποζημιώσεων.

Επιδιώκουν να ξαναγράψουν την Ιστορία στα μέτρα του ιμπεριαλισμού, στην υπηρεσία της ΕΕ και της Γερμανίας, γι’ αυτό χρηματοδοτούν “έργα συμφιλίωσης”, για να θολώσουν την ιστορική μνήμη.»

Αναφέρθηκε στις ευθύνες της ΕΕ «…που είναι εδώ και χρόνια μια “μηχανή” παραγωγής φιλοπόλεμων – ανιστόρητων – αντικομουνιστικών – αντισοβιετικών ψηφισμάτων και αποφάσεων. Αποφάσεων, που “ξεπλένουν” το φασισμό και ναζισμό, προωθώντας την ηρωοποίηση εγκληματιών, όπως όσων συμμετείχαν στις λεγεώνες των SS και τους συνεργάτες των ναζί στην Ουκρανία, που παρουσιάζονται ως “απελευθερωτές –τάχατες– από τον κομμουνισμό» και κάλεσε εν όψει και των ευρωεκλογών σε δυνάμωμα της ταξικής πάλης και ενίσχυση του ΚΚΕ και με την ψήφο ώστε να εκφραστεί η λαϊκή δυσαρέσκεια και οργή  και να ενισχυθεί το ριζοσπαστικό ρεύμα.

Στην παρέμβασή του, ο Σπύρος Τζόκας ανέφερε:

«Σε συνέχεια των εύστοχων αναφορών της συντρόφισσας Γραμματέα της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ Βούλας Σταμέλου, θα ήθελα να προχωρήσω σε κάποιες διαπιστώσεις – κάποια συμπεράσματα.

ΠΡΩΤΟ: Όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις και της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ μιλούσαν για τις επανορθώσεις  στο εσωτερικό της χώρας για εσωτερική κατανάλωση και ψηφοθηρία, αλλά δεν έκαναν το παραμικρό για τη διεκδίκηση τους.  Διαχρονικά οι ελληνικές κυβερνήσεις, όχι μόνο αρνήθηκαν να διεκδικήσουν από το γερμανικό κράτος τις δίκαιες αυτές απαιτήσεις, αλλά με τους χειρισμούς τους υπονομεύουν την ικανοποίησή τους. Ενισχύουν την προκλητική στάση των αστικών γερμανικών κυβερνήσεων που αρνούνται την υποχρέωσή τους για την υλική αποκατάσταση των θυμάτων των ναζιστικών εγκλημάτων. Μάλιστα τελευταία ο Υπουργός Επικρατείας της κυβέρνησης Μητσοτάκη είπε με περισσό θράσος ότι πρέπει να ξεχάσουμε τέτοια θέματα, όπως οι γερμανικές επανορθώσεις, και να κοιτάξουμε μπροστά. Για τον ίδιο μπορεί να είναι εύκολο ή ακόμα και επιθυμητό. Έτσι λοιπόν ογδόντα  χρόνια μετά την Αντιφασιστική Νίκη των Λαών, παραμένουν ανεκπλήρωτες οι δίκαιες και τεκμηριωμένες αξιώσεις του ελληνικού λαού για το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο και τις πολεμικές επανορθώσεις που οφείλει η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, για τις καταστροφές που προξένησαν στην Ελλάδα οι ναζιστικές δυνάμεις κατοχής στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου αλλά και για τα πρωτοφανή σε θηριωδία εγκλήματά τους, για να κάμψουν την ηρωική και μεγαλειώδη αντίσταση του λαού, που συσπειρωμένος στο ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ –αιμοδότης και ψυχή των οποίων στάθηκε το ΚΚΕ– αντιπάλεψε νικηφόρα με το όπλο στο χέρι τις φασιστικές ορδές.

ΔΕΥΤΕΡΟ: Η είσοδος των γερμανικών και των ιταλικών στρατευμάτων Κατοχής στην Ελλάδα και η παραμονή τους σ’ αυτή προκάλεσε ανθρώπινες τραγωδίες και ανυπολόγιστες υλικές ζημιές. Ο θάνατος, η ανθρώπινη δυστυχία, η τραγωδία δεν αποτιμούνται και παραμένουν στίγμα για την ανθρωπότητα που θέλει να λέγεται πολιτισμένη. Οι υλικές όμως, ζημιές που προκλήθηκαν από την είσοδο και την εγκατάσταση των κατοχικών στρατευμάτων στην Ελλάδα μπορούν, έστω και κατά προσέγγιση, να αποτιμηθούν. Και αν στο διεθνές δίκαιο δεν ισχύουν «δύο μέτρα και δύο σταθμά», ούτε επικρατεί ο νόμος του ισχυροτέρου, τότε η αποτίμηση αυτή έχει ουσιαστικό και πρακτικό χαρακτήρα. Επειδή το διεθνές δίκαιο επιβάλλει στο κράτος που προκάλεσε υλικές ζημιές να επανορθώσει, οι κατοχικές δυνάμεις στην Ελλάδα οφείλουν να σεβαστούν  το διεθνές δίκαιο, όπως ακριβώς απαιτούν να το σέβονται οι υπόλοιποι, ιδιαίτερα οι μικροί. Εξάλλου, χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι και όταν  η Γερμανία απαίτησε πολεμικές αποζημιώσεις από το Ιράκ για τον πόλεμο στον Κόλπο. Οι πολεμικές επανορθώσεις, επομένως, αποτελούν την ελάχιστη οφειλή των κατοχικών δυνάμεων προς τις χώρες εκείνες που υπέστησαν τεράστιες υλικές ζημιές. Στις πολεμικές επανορθώσεις των κατοχικών στρατευμάτων προς την Ελλάδα οφείλεται ένα ποσό που κατά τους μετριότατους υπολογισμούς ανέρχεται στα 30 δισ. δολάρια. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται τα δάνεια των κατοχικών δυνάμεων από την Τράπεζα Ελλάδος, τα οποία ελήφθησαν ως προκαταβολές, το γερμανικό παθητικό στο ελληνογερμανικό “κλήρινγκ” και το αντίστοιχο ιταλικό, το κέρδος που απεκομίσθη από την πώληση των μεταλλικών κερμάτων που ετέθησαν εκτός κυκλοφορίας με τον αναγκαστικό νόμο 2135 του 1940 και η καταβολή αποζημιώσεων στους καταναγκαστικά εργασθέντες.

Η απόφαση της Διάσκεψης των Συμμάχων τον Ιανουάριο του 1946 στο Παρίσι έλεγε ότι η Γερμανία οφείλει στην Ελλάδα για λεηλασίες και κλοπές 7,1 δισ. δολάρια.  Το ποσό αυτό αντιστοιχούσε στην αγοραστική αξία του 1938. Επομένως, η μετατροπή του σε σημερινές τιμές υπερβαίνει τα 30 δισ. δολάρια. Ο καθηγητής Αγγ. Αγγελόπουλος,  ο οποίος ασχολήθηκε επισταμένα με το ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων, εκτιμά ότι μόνο τα δάνεια προς το Γ’ Ράιχ ανέρχονται, σε σημερινές τιμές σε 13,5 δισ. δολάρια. (Αναλυτικά στοιχεία δημοσιεύονται στο εκτενές άρθρο μου στον 902 στις 26-02-2024 με τίτλο “Γερμανικές επανορθώσεις – Πολεμικές αποζημιώσεις από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο”).

ΤΡΙΤΟ:  Αν και υπεύθυνη για πρωτοφανή μαζικά εγκλήματα, η ηττημένη Γερμανία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ευνοήθηκε γενναιόδωρα από τους νικητές. Η ίδια, ωστόσο, δεν ανταποκρίθηκε στην ηθική και συμβατική υποχρέωσή της προς την Ελλάδα αφενός να εξοφλήσει το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο, αφετέρου να καταβάλει τις οφειλόμενες επανορθώσεις-αποζημιώσεις. Ακολούθησε παρελκυστική τακτική. Είχε παραπέμψει την ικανοποίηση των ελληνικών απαιτήσεων μετά την ενοποίηση των δύο Γερμανιών. Όταν, όμως, αυτή πραγματοποιήθηκε, το Βερολίνο ισχυρίσθηκε ότι το θέμα είχε κλείσει!

Η πρώτη γερμανική υπεκφυγή είναι ότι το ζήτημα έχει κλείσει με υπογραφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή το 1960 και την καταβολή εκ μέρους της Γερμανίας 115 εκατ. μάρκων! Η αλήθεια είναι πως για να επιτύχουν την αποφυλάκιση του δημίου των 54.000 Εβραίων της Θεσσαλονίκης Μαξ Μέρτεν, που είχε καταδικαστεί σε 25 χρόνια φυλάκιση, η γερμανική κυβέρνηση κατέβαλε 115 εκατ. μάρκα ως αποζημίωση, την οποία “δικαιούνται Έλληνες υπήκοοι διωχθέντες από 6 Απριλίου 1941 μέχρι τέλους του 1945, υπό οργάνων του γερμανικού εθνικοσοσιαλιστικού καθεστώτος δια λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς ή αντιθέσεως προς την εθνικοσοσιαλιστικήν κοσμοθεωρίαν”. Δηλαδή για αποζημίωση κυρίως των Εβραίων θυμάτων του Γ’ Ράιχ.

Η δεύτερη γερμανική υπεκφυγή είναι ότι μετά από τόσες δεκαετίες, οι ελληνικές διεκδικήσεις έχουν χάσει τη νομιμοποιητική τους βάση. Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, όμως, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας δεν παραγράφονται. Ειδικά για το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο υπάρχει σύμβαση που δεσμεύει τη Γερμανία. Ας σημειωθεί ότι η ναζιστική Γερμανία είχε αρχίσει να πληρώνει τις δόσεις για το κατοχικό δάνειο, αναγνωρίζοντας και εμπράκτως την οφειλή της.

Η τρίτη γερμανική υπεκφυγή είναι ότι η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης το 2012 έκλεισε οριστικά το θέμα των αποζημιώσεων. Η αλήθεια είναι πως εκείνη η απόφαση αναγνώρισε την ετεροδικία, αλλά δεν αναφέρει πουθενά ότι οι αποζημιώσεις είναι αβάσιμες. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι το ζήτημα δεν παραγράφεται κι ότι αποτελεί διακρατική διαφορά, για την επίλυση της οποίας προτρέπει τα κράτη να συνεργαστούν.

Η τέταρτη γερμανική υπεκφυγή είναι πολιτική κι όχι νομικοφανής. Προσπάθησε να αποδώσει τις ελληνικές διεκδικήσεις στην οικονομική κρίση και ειδικότερα σε μία προσπάθεια της Αθήνας να συμψηφίσει τις αποζημιώσεις με τις οφειλές προς τη Γερμανία. Είναι αλήθεια ότι πιεζόμενες από τη γερμανική διπλωματία οι ελληνικές κυβερνήσεις ολιγώρησαν. Καμία εξ αυτών, όμως, δεν παραιτήθηκε από τις απαιτήσεις, έστω κι αν δεν τις διεκδίκησαν δυναμικά. Εάν η Αθήνα είχε παραιτηθεί, το Βερολίνο θα είχε, βεβαίως, προσκομίσει το σχετικό έγγραφο.

Η πέμπτη γερμανική υπεκφυγή είναι αβάσιμη σε βαθμό γελοιότητας. Ισχυρίζονται ότι τα κοινοτικά κονδύλια που έλαβε η Ελλάδα από την ΕΕ είναι μία μορφή αποζημίωσης! Τα κοινοτικά κονδύλια δεν είναι, βεβαίως, γερμανικά χρήματα και ούτε έχουν την παραμικρή σχέση με τις αποζημιώσεις για τα ναζιστικά εγκλήματα. Γι’ αυτό και κοινοτικά κονδύλια έλαβαν χώρες-μέλη που δεν συμμετείχαν στον πόλεμο, όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία. Το προφανές επιβεβαιώνεται και από απάντηση της Κομισιόν το 1995 σε σχετική ερώτηση του τότε ευρωβουλευτή Αλαβάνου».

Ακολούθησε πλούσια συζήτηση με ενδιαφέρουσες παρεμβάσεις και προτάσεις.

 

Παράρτημα Εξαρχείων της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ: Εκδήλωση για τις γερμανικές πολεμικές επανορθώσεις

Εκδήλωση για το ζήτημα των γερμανικών επανορθώσεων διοργάνωσε το Παράρτημα Εξαρχείων της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ στο βιβλιοπωλείο «Ο Πολίτης» την Παρασκευή 5 Απρίλη 2024. Η εκδήλωση έγινε στο πλαίσιο των κινητοποιήσεων και των πρωτοβουλιών που έχει αναλάβει η ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ για τη διεκδίκησή τους από την ελληνική κυβέρνηση.

Ο ομιλητής της εκδήλωσης, Καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας του ΑΠΘ Γιώργος Μαργαρίτης, περιέγραψε το ιστορικό, διπλωματικό και νομικό πλαίσιο που διέπει τις πολεμικές επανορθώσεις και επικεντρώθηκε στην απραξία, που ισοδυναμεί ουσιαστικά με άρνηση, η οποία διακρίνει όλες τις ελληνικές κυβερνήσεις στο ζήτημα, αλλά και την προκλητική άρνηση της Γερμανίας να δεχτεί οποιαδήποτε συζήτηση πάνω στο θέμα. Η συγκεκριμένη στάση των ελληνικών κυβερνήσεων εκφράζεται πότε στο όνομα των καλών σχέσεων στο ΝΑΤΟ, πότε στο όνομα των καλών σχέσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Γιώργος Μαργαρίτης στην ομιλία του είπε τα εξής:

«Για πολλούς αιώνες αυτό που σήμερα ονομάζουμε “δίκαιο του πολέμου” είχε εθιμικό χαρακτήρα. Από τα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης ως τις μέρες σχεδόν, ίσχυε, για παράδειγμα, το “δικαίωμα των τριών ημερών”. Στην περίπτωση δηλαδή που μια πόλη κυριευόταν με έφοδο, οι στρατιώτες που την κατέλαβαν είχαν το ελεύθερο να λεηλατήσουν, για τρεις ολόκληρες ημέρες, τις περιουσίες των πολιορκημένων κατά βούληση και να εξανδραποδίσουν -για δουλεία ή για λύτρα- όσους από τους κατοίκους της είχαν μια σχετική αξία. Μετά τις τρεις ημέρες ό,τι απέμενε, ανήκε στον ηγεμόνα. Το έδαφος, τα τείχη, τα κτίρια, τα όπλα.

Επρόκειτο για έναν από τους πλέον σταθερούς “κανόνες” του πολέμου που διατηρήθηκε για χιλιάδες χρόνια. Σε πρωτόλεια, αρχαϊκή μορφή το βλέπουμε να εφαρμόζεται από στρατούς θρησκόληπτων φανατικών – το απόλυτο δικαίωμα στην αρπαγή έχει κάθε ισραηλινός στρατιώτης στην Γάζα ή σε κάθε μέτωπο του εκεί πολέμου. Ίχνη του βλέπουμε ακόμα και σήμερα σε άλλους σύγχρονους πολέμους – όχι φυσικά με τον παλιό, παραδοσιακό τρόπο. Για να δώσω ένα παράδειγμα που σχετίζεται με το θέμα της σημερινής συζήτησης, ο γερμανικός στρατός, όταν καταλάμβανε μια ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, είχε έναν ιδιαίτερο τρόπο για να προβαίνει στην λεηλασία της: τύπωνε “μάρκα εκστρατείας” ή “μάρκα κατοχής” – απλό τυπωμένο χαρτί το οποίο όμως ήταν υποχρεωτικά αποδεκτό στις αγοραπωλησίες στην κατεχόμενη πλέον επικράτεια. Οι στρατιώτες πλήρωναν με αυτό το νόμισμα και κυριολεκτικά άδειαζαν ό,τι υπήρχε στα μαγαζιά της νικημένης χώρας.

Πρόκειται για τα περίφημα “δέματα” που περιγράφουν οι στίχοι του Μπρεχτ τα οποία έστελναν οι Γερμανοί φαντάροι στις οικογένειές τους από κάθε πόλη που έπεφτε στα χέρια τους. Αυτή η δια του “χαρτιού” λεηλασία εξηγεί και τις εισαγωγές ειδών πολυτελείας που έκαναν τα γνωστά καταστήματα ειδών πολυτελείας της Αθήνας (π.χ. το ΑΚΡΟΝ-ΙΛΙΟΝ-ΚΡΥΣΤΑΛ) το καλοκαίρι του 1941, για να εξυπηρετήσουν την “αναγκαστική” ζήτηση που είχε δημιουργηθεί. Σε κάθε περίπτωση η λεηλασία αυτής της μορφής κράτησε σαφώς περισσότερο από τρεις ημέρες – τρεις μήνες κράτησε για την ακρίβεια. Τον Αύγουστο του 1941 η Τράπεζα της Ελλάδος άρχισε να συγκεντρώνει ετούτα τα “μάρκα κατοχής” και να τα ανταλλάσσει με δραχμές: κατέβαλε για τον σκοπό αυτό 7 δισεκατομμύρια δραχμές σε μια εποχή όπου το σύνολο της νομισματικής κυκλοφορίας ήταν μικρότερο από 35 δισεκατομμύρια δραχμές.

Την πρακτική αυτή της “αφανούς” λεηλασίας ακολούθησαν όλοι σχεδόν οι στρατοί του κόσμου στην σύγχρονη εποχή. Με τον τρόπο αυτό ικανοποιούσαν τους φαντάρους τους και έκρυβαν το γεγονός της μεγάλης και ουσιαστικής λεηλασίας – αυτή που έκαναν οι ισχυροί οικονομικοί όμιλοι του νικητή, όπως και οι επίσημες κρατικές υπηρεσίες. Πέρα όμως από αυτές τις αρχαίες επιβιώσεις του “παραδοσιακού” ή “εθιμικού” νόμου του πολέμου, από τον 19ο αιώνα η ανερχόμενη αστική τάξη θέλησε να οργανώσει με πιο μεθοδικό τρόπο το γύρω από τον πόλεμο δίκαιο στον τομέα που την ενδιέφερε: τον οικονομικό τομέα.

Στον καιρό των πολέμων του Ναπολέοντα παγιώθηκε το δικαίωμα του κατακτητή να φορολογεί τους κατοίκους του κατεχόμενου κράτους σύμφωνα με τις ανάγκες του κατοχικού στρατού. Οι αρπαγές έγιναν πιο “επίσημες” και “γραφειοκρατικές” – ονομάστηκαν “επιτάξεις” ή “δεσμεύσεις”. Θεωρητικά δηλαδή γίνονταν θεσμικά και επίσημα και εγγράφονταν σε αυτό που θα ονομάζαμε δημόσιο λογιστικό.

Η καταγραφή είχε τη σημασία της. Το κόστος του πολέμου γινόταν έτσι σε κάποιο ποσοστό μετρήσιμο και, πιο ειδικά, το μέρος του κόστους που μετακυλιόταν στον νικημένο. Εφόσον το κόστος αυτό ήταν πλέον μετρήσιμο τότε ήταν εύκολο να γίνει και διεκδικήσιμο. Να το ζητήσουν δηλαδή επίσημα οι μεν από τους δε στο τέλος του πολέμου. Οι πολεμικές αποζημιώσεις εγγράφηκαν πλέον κανονικά στο δίκαιο του πολέμου.

Οι κανόνες που διέπουν το περί “περί πολεμικών επανορθώσεων” δίκαιο του πολέμου έχουν, στον καιρό της αστικής κυριαρχίας και του καπιταλισμού, έναν διπλό στόχο. Πρώτο να ικανοποιήσουν τις ανάγκες των καπιταλιστικών ανταγωνισμών, ώστε η ήττα των ανταγωνιστών να προσφέρει τα μέγιστα δυνατά πλεονεκτήματα στους νικητές. Δεύτερο όμως, εξίσου σημαντικό, να μην προκαλέσουν οι άναρχες αρπαγές και η μετακύλιση του κόστους του πολέμου κοινωνική ανατροπή στον χώρο των ηττημένων. Οι αστικές τάξεις μπορεί να είναι πάντα έτοιμες να θυσιάσουν τους λαούς τους σε εξοντωτικούς πολέμους δεν θα ήθελαν όμως να μετατραπούν οι πόλεμοι αυτοί σε κοινωνικές επαναστάσεις. Ο φόβος της κοινωνικής ανατροπής είναι πάντα πρωταρχικός σε αυτούς τους χώρους.

Όπως συμβαίνει με πολλά κεφάλαια του δικαίου του πολέμου η επίσημη νομική κατοχύρωση των πολεμικών επανορθώσεων ήταν μέρος των Συμβάσεων της Χάγης, ιδιαίτερα της δεύτερης Συνθήκης της Χάγης του 1907. Η ελεύθερη λεηλασία απαγορεύθηκε ρητά με το άρθρο 47 (είδαμε πως καταστρατηγήθηκε προηγουμένως) ενώ η συμμετοχή του ηττημένου στα έξοδα πολέμου και κατοχής του νικητή/κατακτητή καθορίστηκε με τις προβλέψεις του άρθρου 49.

Για ειδικούς λόγους, εξαιτίας του τεράστιου μεγέθους και κόστους του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου, οι προβλέψεις και οι επιταγές της Χάγης δεν έγινε δυνατό να εφαρμοστούν με ορθολογικό τρόπο στην επακόλουθη συνδιάσκεψη της ειρήνης. Οι χώρες της Αντάντ είχαν χρηματοδοτήσει τον πόλεμο με μεταφορά κεφαλαίων και δάνεια από τις ΗΠΑ και πιέζονταν ως προς την αποπληρωμή των τερατωδών πολεμικών δανείων. Η εύκολη λύση ήταν η μετακύλιση των υποχρεώσεών τους στον ηττημένο. Για τη Γερμανία, που είχε χρηματοδοτήσει τη δική της πλευρά του πολέμου με εσωτερικό δανεισμό, οι πολεμικές επανορθώσεις που της καταλογίστηκαν ήταν απλά καταστροφικές. Στην πρότασή του για “Δημοκρατική Ειρήνη” ο Λένιν διέγνωσε το αδιέξοδο των ιμπεριαλιστικών επιλογών και πρότεινε την κατάργηση των πολεμικών επανορθώσεων από τους όρους της ειρήνης.

Οπωσδήποτε, από τα τέλη του 19ου αιώνα ιδιαίτερα, οι πολεμικές επανορθώσεις έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι κάθε συνθήκης ειρήνης. Για να μείνουμε στα της Ελλάδας, η χώρα έχει πληρώσει επανορθώσεις στην Οθωμανική Αυτοκρατορία για τα συνοριακά επεισόδια του 19ου αιώνα (1886 κλπ) και προπαντός υπέρογκες επανορθώσεις (τέσσερα εκατομμύρια λίρες) μετά τον πόλεμο του 1897. Για να πληρωθεί το ποσό τα δημόσια οικονομικά της Ελλάδας τέθηκαν κάτω από τον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο για πολλά χρόνια.

Στα 1922 η Ελλάδα απέφυγε -στη Συνθήκη της Λωζάνης- να καταβάλει πολεμικές επανορθώσεις όχι επειδή η Τουρκία επέδειξε μεγαλοφροσύνη αλλά επειδή με ετούτη την παραχώρηση η Ελλάδα συναίνεσε στην εκχώρηση της Ανατολικής Θράκης -ελληνικό εθνικό έδαφος από το τέλος του Α’ Παγκόσμιου- στην Τουρκία. Σε κάθε περίπτωση η κράτηση των Ελλήνων αιχμαλώτων για πολλούς μήνες μετά το τέλος του πολέμου για την ανοικοδόμηση των καταστροφών που προκάλεσε ο ελληνικός στρατός είχε τον χαρακτήρα επανορθώσεων. Στα 1926 η Ελλάδα πλήρωσε πολεμικές επανορθώσεις στη Βουλγαρία για την εισβολή ελληνικών στρατευμάτων σε αυτήν.

Μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου οι πολεμικές επανορθώσεις ήταν μέρος των Συνθηκών ειρήνης που η Ελλάδα υπέγραψε με τα κράτη-μέλη του Άξονα (πλην της Γερμανίας φυσικά). Τον Φεβρουάριο του 1947 η Ιταλία δεσμεύτηκε να καταβάλει και κατέβαλε 105 εκατομμύρια δολάρια της εποχής και η Βουλγαρία ένα μικρότερο ποσό. Η αναγνώριση του κατοχικού δανείου ήταν μέρος της συνθήκης ειρήνης με την Ιταλία, στο τμήμα που την αφορούσε και συμπεριλήφθηκε στις επανορθώσεις.

Το ζήτημα της Γερμανίας ήταν ιδιαίτερο. Πρώτον διότι ο όρος “παράδοση άνευ όρων” καταργούσε την κρατική υπόσταση και οντότητα του Γερμανικού Κράτους και, ως συνέπεια, καθιστούσε αδύνατη την διεξαγωγή διαπραγματεύσεων ειρήνης με τον κλασικό τρόπο: νικητές απέναντι σε ηττημένους. Παρ’ όλα αυτά συγκλήθηκε στο Παρίσι ειδική διάσκεψη για τον προσδιορισμό των πολεμικών επανορθώσεων σε κάθε κράτος που βρέθηκε κάτω από την κατοχή της. Η Ελλάδα -με ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό θυμάτων και τεράστιες καταστροφές- βρισκόταν ανάμεσα στους πρώτους δικαιούχους.

Στη Διάσκεψη του Παρισιού για τις γερμανικές επανορθώσεις το 1946 επιδικάστηκε στην Ελλάδα το ποσό των 7,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων της εποχής1. Να σταθούμε λίγο σε αυτό το μέγεθος. Συγκριτικά η οικονομική στήριξη των ΗΠΑ στο κυβερνητικό στρατόπεδο στην περίοδο του Εμφυλίου πολέμου κόστισε στις ΗΠΑ δύο δισεκατομμύρια δολάρια. Η πρώτη καταβολή στην Ελλάδα, με το Δόγμα Τρούμαν, ήταν 350 εκατομμύρια δολάρια. Με το σχέδιο Μάρσαλ, αργότερα, για την αποκατάσταση του ευρωπαϊκού καπιταλισμού και την στήριξη των αποικιοκρατικών δυνάμεων, η Γαλλία χρηματοδοτήθηκε με 2,3 δισεκατομμύρια, η Βρετανία με 3,3, η Ιταλία με 1,2 και η Δυτική Γερμανία με 1,4. Το τελικό ύψος του Σχεδίου Μάρσαλ ήταν 12,7 δισεκατομμύρια δολάρια.

Τα παραπάνω μεγέθη αναφέρονται για να τονιστεί το σημαντικό ύψος των πολεμικών αποζημιώσεων που επιδικάστηκαν στην Ελλάδα. Η δε συμφωνία που τις επιδίκασε ισχύει πλήρως. Ως εκ τούτου είναι μάλλον περιττή, ίσως και βλαβερή η επανεξέταση στην Ελλάδα των Γερμανικών επανορθώσεων. Αυτές έχουν πιστοποιηθεί και προσδιοριστεί από επίσημες συμφωνίες και συμβάσεις.

Η καταβολή του ποσού των επανορθώσεων έμεινε σε εκκρεμότητα μέχρι τη ρύθμιση ζητημάτων υπόστασης και αρμοδιοτήτων του γερμανικού κράτους. Με την είσοδο στην περίοδο του Ψυχρού πολέμου και την ανοικτή πλέον διαμάχη του δυτικού στρατοπέδου με την Σοβιετική Ένωση και τις Λαϊκές Δημοκρατίες το ζήτημα περιπλέχθηκε. Η ίδρυση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας δημιούργησε δύο κρατικές οντότητες καμία από τις οποίες δεν επιθυμούσε να αναλάβει το βάρος των επανορθώσεων. Η δε ανάγκη επανεξοπλισμού της Γερμανίας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ οδήγησε σε νέες αναβολές.

Στη Συμφωνία του Λονδίνου στα 1953, μέσα στο πλαίσιο των “διευκολύνσεων” προς την Ο.Δ. Γερμανίας, αποφασίστηκε να μετατεθούν οι γερμανικές υποχρεώσεις μέχρι την σύναψη νέας Συνθήκης με μια ενοποιημένη Γερμανία2.

Στο μεταξύ διάστημα η Ο.Δ. της Γερμανίας προσπάθησε να εκτονώσει και να συγκαλύψει το ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων μεταφέροντας το σε ατομικές αποζημιώσεις παθόντων στη διάρκεια της Κατοχής. Η προτεραιότητα δόθηκε σε ανθρώπους διωγμένους για τη θρησκεία ή τα φυλετικά τους χαρακτηριστικά, Εβραίους κυρίως. Στο πλαίσιο αυτό, ως μέρος διακρατικών συμφωνιών της εποχής, η Γερμανία κατέβαλε στην Ελλάδα στα 1960 το ποσό των 115 εκατομμυρίων μάρκων το οποίο και διατέθηκε σε ατομικές αποζημιώσεις. Η γερμανική αυτή κίνηση αποσκοπούσε στο να δείξει ότι η γερμανική πλευρά ήταν πρόθυμη να πληρώσει τα θύματα της ρατσιστικής πολιτικής των ναζί και των διωγμών που αυτοί πραγματοποίησαν και όχι τις διακρατικές της υποχρεώσεις – τις πολεμικές δηλαδή επανορθώσεις.

Εξάλλου στο γερμανικό νομικό σύστημα τα σχετικά εδάφια κάνουν πάντοτε λόγο για θύματα του ναζισμού και προσδιορίζουν σε φυλετικούς, θρησκευτικούς λόγους την αιτία των διωγμών. Με τον τρόπο αυτό το γερμανικό κράτος τοποθετείται στο απυρόβλητο και ακυρώνεται η ευθύνη του.

Να σημειώσω εδώ ότι η γερμανική τακτική για την αποφυγή των ευθυνών προσαρμόζεται σε κάθε περίπτωση χώρας αξιοποιώντας -ή μάλλον στρεβλώνοντας- στοιχεία της επιμέρους ιστορίας. Στην περίπτωση της Ελλάδας οι Γερμανοί -κράτος, ιστορικοί, επιστήμονες, δυστυχώς ανάμεσά τους και πολλοί Έλληνες επηρεασμένοι από τη γερμανική θέση- τονίζουν τον ρόλο και τη δράση των ντόπιων δωσίλογων στις καταστροφές και στις δολοφονίες: τα Τάγματα Ασφαλείας κ.λπ. – όπως και επιμένουν να αναφέρονται σε εσωτερικές συγκρούσεις στα κατεχόμενα κράτη και να υπερτονίζουν τη σημασία τους. Η ευθύνη της Γερμανίας σχετικοποιείται με τον τρόπο αυτό καθώς μάλιστα δε συνδέεται η γερμανική κυριαρχία και κατοχή με αυτά τα φαινόμενα. Διακρίνεται ο κίνδυνος να θεωρηθεί ο γερμανικός στρατός Κατοχής ως επέμβαση κυανόκρανων στο μέλλον!

Ο αντίλογος στο παραπάνω σύστημα νομικής θωράκισης της γερμανικής πλευράς είναι αυτονόητος. Δεν ήταν το ναζιστικό κόμμα η δύναμη που κατέλαβε την Ελλάδα (και τα άλλα κράτη της Ευρώπης), ο γερμανικός στρατός και η γερμανική κυβέρνηση ήταν. Δεν ήταν το ναζιστικό κόμμα που διαχειρίστηκε τη λεηλασία της Ελλάδας, την καταστροφή των υποδομών της και την καταδίκη στην πείνα των κατοίκων της. Η γερμανική κυβέρνηση ήταν. Δεν ήταν το ναζιστικό κόμμα -έστω οι ιδιωτικοί του στρατοί και συμμορίες- υπεύθυνο για την καταστροφή εκατοντάδων χωριών, τις μαζικές εκτελέσεις των κατοίκων τους, τα μπλόκα στις συνοικίες των πόλεων, τα στρατόπεδα εξόντωσης, η γερμανική διοίκηση – του γερμανικού κράτους ήταν. Τώρα αν “παρασύρθηκαν” από τους ναζί ή όχι, δεν αφορά τα θύματα – ας τα βρούνε μεταξύ τους ως προς τους ενόχους.

Δεν είναι επίσης τα όποια Τάγματα Ασφαλείας οι εισβολείς που κατέλαβαν την χώρα. Οι Γερμανοί την κατέλαβαν και τα Τάγματα Ασφαλείας και οι λοιποί δωσίλογοι ήταν εργαλεία και αποτελέσματα της κατάκτησης και του εγκληματικού συστήματος Κατοχής που το γερμανικό κράτος οργάνωσε και επέβαλε.

Η λήξη του πολέμου πιστοποιήθηκε με τη Συμφωνία “τέσσερα συν δύο” στις 12 Σεπτεμβρίου του 1990. Συνθήκη για την τελική ρύθμιση του ζητήματος της Γερμανίας, όπως επίσημα ονομάστηκε. Οι τέσσερις χώρες που εκπροσωπούσαν το συμμαχικό στρατόπεδο ήταν οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία (διάδοχος της Σοβιετικής Ένωσης), η Μεγάλη Βρετανία και η Γαλλία. Από την άλλη πλευρά υπέγραψαν η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας και η Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας οι οποίες, σύμφωνα με τη Συνθήκη θα ενώνονταν σε ενιαίο γερμανικό κράτος. Στη Συνθήκη δε γινόταν μνεία των υποχρεώσεων της Γερμανίας ως προς τις πολεμικές αποζημιώσεις και δε θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ότι ακύρωνε τις προηγούμενες συμφωνίες πάνω στο ζήτημα αυτό.

Επιπλέον η Συνθήκη τέσσερα συν δύο αφορούσε τις τέσσερις δυνάμεις που ανέλαβαν την κατοχή -με ιδιαίτερες ζώνες- και τη διοίκηση του γερμανικού εδάφους στα 1945. Αυτό δε σημαίνει ότι οι υπόλοιπες χώρες του συμμαχικού συνασπισμού δεν είχαν -συμβολικά έστω- συμμετοχή στην κατοχή και τη στρατιωτική διοίκηση της Γερμανίας. Η ελληνική διπλωματική αποστολή στο Βερολίνο είχε, ως το 1990, στρατιωτικό χαρακτήρα και συμβόλιζε τη συμμετοχή της χώρας στη νίκη του 1945 – ένα είδος κατοχικής παρουσίας. Η μη πρόσκληση και η αγνόηση των λοιπών χωρών που ανήκαν στο συμμαχικό στρατόπεδο και που είχαν δεχτεί εισβολή και κατοχή από τις γερμανικές δυνάμεις στον πόλεμο άφηνε εκκρεμότητες και επέτρεπε πολλές ερμηνείες.

Η πρώτη και ουσιαστική που επικαλείται η γερμανική πλευρά σήμερα είναι ότι η συμφωνία των τεσσάρων μεγάλων δυνάμεων στη διευθέτηση του γερμανικού ζητήματος έκλεινε το οποιοδήποτε θέμα αφορούσε το κάθε μέλος της συμμαχίας. Στην ουσία η γερμανική πλευρά διατείνεται ότι οι τέσσερις σύμμαχοι υπέγραψαν και για λογαριασμό της Ελλάδας, της Πολωνίας ή όποιου άλλου συμμαχικού κράτους. Η θέση αυτή είναι διπλωματικά και πολιτικά επικίνδυνη, καθότι εκχωρεί στοιχεία ελληνικής εξωτερικής πολιτικής σε τρίτο κράτος – έστω δύναμη. Η Ελλάδα τοποθετείται έτσι σε ειδικό χώρο “κρατών περιορισμένης ευθύνης” για λογαριασμό των οποίων και ερήμην τους μπορούν να υπογράφουν οι ισχυροί της Γης. Ορίζεται ως “κράτος υπό κηδεμονία” αναιρώντας de facto την ανεξαρτησία του. Είναι περιττό να επισημάνουμε τους πολιτικούς, εθνικούς κινδύνους που περικλείει μια τέτοια άποψη.

Να σημειώσουμε στο σημείο αυτό ότι τα επιχειρήματα της γερμανικής πλευράς έχουν τύχει αμφισβήτησης και από επίσημους φορείς του γερμανικού κράτους. Ακόμα και πρόσφατα η νομική υπηρεσία της γερμανικής Βουλής κατέληγε στα παρακάτω συμπεράσματα:

“…Σε αντίθεση με τη γερμανική κυβέρνηση η επιστημονική υπηρεσία της Bundestag εκφράζει την άποψη ότι στη βάση του διεθνούς δικαίου δεν μπορεί να τεκμηριωθεί ότι τα ελληνικά αιτήματα έχουν παραγραφεί – ούτε στο θέμα των επανορθώσεων και ούτε στο θέμα του κατοχικού δανείου. Το πόρισμα αμφιβάλλει επίσης για το κατά πόσον λόγω υπογραφής της “Συνθήκης δύο συν τέσσερις” το 1990 (γερμανική ενοποίηση) δεν υφίσταται πλέον το ζήτημα των ελληνικών αξιώσεων. Στην έκθεση αναφέρεται ότι δεδομένου ότι η Ελλάδα δεν συμμετείχε στη σύναψη αυτής της Συνθήκης δεν προκύπτουν για αυτή ούτε υποχρεώσεις, ούτε δικαιώματα. Συνεπώς, ακόμη κι αν το ζήτημα των επανορθώσεων δεν αναφέρεται στη Συνθήκη αυτή, με την οποία οριστικοποιήθηκε το τελικό μεταπολεμικό καθεστώς της Γερμανίας, δεν σημαίνει ότι το θέμα δεν υφίσταται.

Πέραν αυτού η επιστημονική επιτροπή της γερμανικής βουλής επισημαίνει ότι η Ελλάδα ουδέποτε παραιτήθηκε από τις αξιώσεις της – ούτε με δήλωσή της και ούτε σιωπηρά. Η έκθεση αναφέρει τις κατά καιρούς ρηματικές διακοινώσεις των ελληνικών κυβερνήσεων με τις οποίες καθιστούσαν σαφές ότι το ζήτημα των επανορθώσεων παραμένει ανοιχτό και ότι θα πρέπει να επιλυθεί. Η τελευταία ρηματική διακοίνωση έγινε μόλις πρόσφατα. Μάλιστα, η επιστημονική υπηρεσία της βουλής και προκειμένου να υπάρξει “νομική σαφήνεια” προτείνει η Γερμανία και η Ελλάδα να αποταθούν στο Διεθνές Δικαστήριο στη Χάγη. Ένα τέτοιο βήμα προϋποθέτει όμως τη σύμφωνη γνώμη και της Γερμανίας, πράγμα που απορρίπτει η γερμανική κυβέρνηση…..”3.

Πέρα από τα όσα διατείνεται η γερμανική πλευρά, η επανένωση της Γερμανίας στις 12 Σεπτεμβρίου 1990 επανάφερε, αντίθετα, το ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων, καθώς εκπληρώθηκαν οι πρόνοιες της Συμφωνίας του Λονδίνου του 1953. Υπήρχε πλέον μια ενιαία Γερμανία και ως εκ τούτου δεν υπήρχε λόγος αναστολής των γερμανικών υποχρεώσεων.

Στο σημείο αυτό κλείνει το ζήτημα των πολιτικών, διπλωματικών, νομικών και ηθικών, υποχρεώσεων της Γερμανίας και ανοίγει ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο: αυτό την ατολμίας των διαδοχικών ελληνικών κυβερνήσεων.

Οι ελληνικές κυβερνήσεις βρέθηκαν ανέτοιμες και εμφανώς σαστισμένες μπροστά στην συγκυρία των αρχών της δεκαετίας του 1990 και στις υποχρεώσεις που οι ανατροπές έθεταν μπροστά στην ελληνική πολιτική ηγεσία. Ετούτο το σάστισμα ήταν διαχρονικό και προερχόταν από την αντίληψη της ελληνικής αστικής τάξης ότι η χώρα -εννοούν η ταξική της διάρθρωση- έχει πάντοτε ανάγκη εξωτερικής εύνοιας και προστασίας. Πρόκειται για το “τραύμα του εμφυλίου” το οποίο φαίνεται πάντοτε παρόν παρά το πέρασμα του χρόνου.

Η αμηχανία υπήρξε διαχρονική. Να σταθούμε λίγο στο σημείο αυτό.

Οι απαιτήσεις της Ελλάδας χωρίζονται σε δύο μέρη. Το πρώτο είναι οι οφειλόμενες πολεμικές αποζημιώσεις για τα όσα δεινά προκάλεσε στη χώρα η γερμανική κατοχή. Το δεύτερο αφορά την αποπληρωμή του αναγκαστικού κατοχικού δανείου που η τότε ελληνική ναζιστική κυβέρνηση της Ελληνικής Πολιτείας έδωσε στους Γερμανούς και Ιταλούς για να χρηματοδοτήσουν την εκστρατεία στην Αφρική. Στις 14 Μαρτίου 1942 στη Ρώμη οι Γερμανοί και Ιταλοί αποφάσισαν τη συμμετοχή της Ελλάδας στη χρηματοδότηση του πολέμου στην Αφρική διαμέσου της προκαταβολής μηνιαίων δόσεων των “εξόδων κατοχής”. Η προκαταβολή ορίστηκε ως δάνειο.

Το δάνειο αυτό αναγνωρίστηκε από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Η κυβέρνηση του Γ’ Ράιχ προέβη μάλιστα σε μια αρχή αποπληρωμής του με την καταβολή των δύο πρώτων δόσεων στην Αθήνα. Από την ιταλική πλευρά το μερίδιο της Ιταλίας στη δανειακή αυτή σύμβαση αναγνωρίστηκε επίσης και συνυπολογίστηκε στις ιταλικές επανορθώσεις που καθορίστηκαν με τη Συνθήκη Ειρήνης μεταξύ Ιταλίας και Ελλάδας τον Φεβρουάριο του 1947.

Η ελληνική πλευρά πολύ σωστά διαχώρισε το ζήτημα του κατοχικού δανείου από το γενικότερο ζήτημα των οφειλόμενων επανορθώσεων. Θεώρησε έτσι ότι η αποπληρωμή του δανείου από τη γερμανική πλευρά δεν εμπίπτει στην αναστολή των γερμανικών υποχρεώσεων όπως τις καθόρισε η Συνθήκη του Λονδίνου στα 1953. Πλην όμως το σθένος των ελληνικών απαιτήσεων μόνο ως υποτονικό μπορεί να χαρακτηριστεί. Οικονομικοί παράγοντες έθεταν κατά καιρούς το θέμα του δανείου -ο Ξενοφών Ζολώτας στα 1955, ο Άγγελος Αγγελόπουλος στα 1964- χωρίς ουσιαστική πολιτική κάλυψη.

Στη δεκαετία του 1960, επί πρωθυπουργίας του Γεωργίου Παπανδρέου, ο υιός του Ανδρέας Παπανδρέου έθεσε τη διεκδίκηση της αποπληρωμής του δανείου σε πολιτική βάση. Ο τρόπος που το έθεσε ήταν προβληματικός και στιγμάτισε έκτοτε τις διεκδικήσεις της ελληνικής πλευράς. Να το εξηγήσω:

Στην επίσκεψη του Ανδρέα Παπανδρέου στη Βόννη, τον Φεβρουάριο του 1965, τέθηκε ζήτημα “συμψηφισμού” ή “συμβιβασμού” με τη γερμανική πλευρά στο ζήτημα αυτό. Η λογική θύμιζε πιο πρόσφατες θεωρίες συμψηφισμού και winwin!

Έγραφε στην αναφορά του ο υιός του πρωθυπουργού:

“….Κατά τας συνομιλίας μου μετά των κυρίων Zachs και Kaizer ανέφερα την ύπαρξιν του εκκρεμούντος θέματος του δανείου της Τραπέζης της Ελλάδος προς τον γερμανικόν στρατόν κατοχής και υπεγράμμισα την σημασίαν την οποίαν αποδίδει η ελληνική κυβέρνησις εις ένα φιλικόν διακανονισμόν του εν λόγω θέματος. Ο διακανονισμός του θέματος τούτου, ετόνισα, ήθελεν εξαλείψει και τα τελευταία ίχνη ατυχών συμβάντων του παρελθόντος και συσφίγξει έτι περαιτέρω τας σχέσεις των δύο χωρών. Ειδικώτερον, εσημείωσα ότι ο διακανονισμός του εν λόγω δανείου δύναται να συνδεθή με την παροχήν υπό της γερμανικής κυβερνήσεως προς την Ελλάδα μακροχρονίου ατόκου ή χαμηλοτόκου δανείου προς προώθησιν της οικονομικής αναπτύξεως της Ελλάδος κατά το πρότυπον του παρελθόντος προς την Γιουγκοσλαβίαν κατά το 1956 δανείου (200.000.000 γερμανικά μάρκα, 99 έτη, άτοκον). Δάνειον αυτής της μορφής, ετόνισα εις τους κυρίους Zachs και Kaizer, ήθελε συντελέσει αποτελεσματικώς εις την ολοκλήρωσιν της οικονομικής υποδομής της χώρας καθιστώσης ούτω αποδοτικωτέραν την συνεργασίαν γερμανοελληνικών επιχειρήσεων, αίτινες ήθελον εγκατασταθή εν Ελλάδι. Επί του εν λόγω θέματος υποβάλλω εντός των ημερών γραπτόν σημείωμα εις τον κ. Kaizer. Δέον να σημειωθή ότι δια πρώτην φοράν από ελληνικής πλευράς τίθεται επισήμως το αίτημα διακανονισμού του δανείου τούτου…”.

Η θέση αυτή του Ανδρέα Παπανδρέου μετέβαλε ποιοτικά το ζήτημα των γερμανικών επανορθώσεων. Η απαίτηση της Ελλάδας έπαψε να είναι νομικά ισχυρή και διπλωματικά απαιτητή, καθώς υποβαθμίστηκε σε εργαλείο διαπραγμάτευσης με τη γερμανική πλευρά για διεκδίκηση -μάλιστα- δανείου! Η νέα ετούτη λογική παγιώθηκε. Στα 1995, ενώ η ελληνική διπλωματία παρακολουθούσε αμήχανη τις εξελίξεις και τις νέες καταστάσεις που προέκυψαν από την ενοποίηση της Γερμανίας, επί Ανδρέα Παπανδρέου, πρωθυπουργού πλέον, με ενέργειες του υπουργού Εξωτερικών Κάρολου Παπούλια, ο Έλληνας πρέσβης στη Γερμανία κ. Ι. Μπουρλογιάννης επέδωσε στις 14 Νοεμβρίου 1995 στον υφυπουργό Εξωτερικών της Γερμανίας κ. Χάρτμαν σχετική ρηματική διακοίνωση με την οποία ζητούσε να αρχίσουν διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο χωρών για το ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων και ειδικότερα για το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο.

Τη ρηματική αυτή διακοίνωση απέρριψε με δήλωση του κ. Χάρτμαν η γερμανική κυβέρνηση.

Από ελληνικής πλευράς ακολούθησε σχετική δήλωση του τότε υπουργού Τύπου, ο οποίος τόνισε πως “…η Γερμανία είναι εταίρος και φίλη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το θέμα αυτό είναι διακρατικού επιπέδου και γι’ αυτό και κινούμεθα όπως ακριβώς είχαμε προσφάτως ανακοινώσει. Προς τούτο απαιτούνται ορθοί και υπεύθυνοι χειρισμοί τους οποίους η κυβέρνηση έχει αναλάβει κι έτσι θα προχωρήσει…”.

Στη συνέχεια, κι ενώ πέρασαν περισσότερα από 15 χρόνια και μεσολάβησαν τρεις διαφορετικές κυβερνήσεις με πρωθυπουργούς τον Κώστα Σημίτη, τον Κώστα Καραμανλή και τον Γιώργο Παπανδρέου, το ζήτημα δεν επανατέθηκε, επιτρέποντας στη γερμανική πλευρά να υποστηρίζει ότι το ζήτημα θεωρείται λήξαν.

Για να μην είμαστε απόλυτα άδικοι, οι διαδοχικές ελληνικές κυβερνήσεις δεν έπραξαν μεν σχεδόν τίποτα για τη διεκδίκηση των επανορθώσεων, από την άλλη μεριά όμως ποτέ δεν απέσυραν το ελληνικό αίτημα και ποτέ δε θεώρησαν το θέμα λήξαν (παρά την έντονη επιθυμία μερικών από αυτές, π.χ. Σημίτης), όπως θα ήθελε η γερμανική πλευρά.

Υπήρξαν δε και ορισμένες εξάρσεις στο ζήτημα, άσχετα από τη συγκυρία και τους λόγους που την προκάλεσαν. Στις 13 Δεκεμβρίου του 2010, επιτροπή της Βουλής κατέθεσε συγκεκριμένα μεγέθη για το ύψος των γερμανικών επανορθώσεων και το σώμα δέσμευσε τις ελληνικές κυβερνήσεις να προβούν στις δέουσες ενέργειες. Οι συνολικές απαιτήσεις της Ελλάδας ορίστηκαν στα 162 δισεκατομμύρια ευρώ χωρίς τους αναλογούντες τόκους. Από αυτό το ποσό, τα 108 δισεκατομμύρια αφορούσαν τις πολεμικές επανορθώσεις και τα 54 δισεκατομμύρια το κατοχικό δάνειο.

Με βάση αυτές τις εκτιμήσεις η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ (αναπληρώτρια υπουργός εξωτερικών η Σία Αναγνωστοπούλου) έκανε τη δεύτερη ρηματική διακοίνωση στη γερμανική κυβέρνηση, η οποία απορρίφθηκε επίσης. Η διακοίνωση έγινε στο τέλος της κυβερνητικής θητείας του ΣΥΡΙΖΑ την παραμονή εκλογών που θα σηματοδοτούσαν την πτώση της. Η προεκλογική εργαλειακή χρήση του αιτήματος των αποζημιώσεων είναι προφανές ότι απομειώνει το κύρος των διεκδικήσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι πολλοί χώροι, άτομα και συλλογικότητες, επαναφέρουν, παραμονές εκλογών και, ίσως, πολιτικής κρίσης, το ίδιο ζήτημα. Προφανώς για να το ξεχάσουν αμέσως μετά.

Οι δε κινητοποιήσεις που αναγγέλλονται έχουν ένα χαρακτηριστικό. Δε στρέφονται ενάντια στην ελληνική κυβέρνηση και το ελληνικό πολιτικό σύστημα που ταλαιπωρούν για πολλές δεκαετίες το ζήτημα, αλλά στρέφονται και διαδηλώνουν εναντίον της Γερμανίας. Η διεκδίκηση είναι θέμα πολιτικό, διπλωματικό, διακρατικό. Είναι ευθύνη και αρμοδιότητα της ελληνικής κυβέρνησης να το θέσει στη γερμανική πλευρά. Τα υπόλοιπα έχουν νόημα μόνο αν υποχρεωθεί να κινηθεί προς αυτήν την κατεύθυνση το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας.

Μια παρατήρηση ακόμα. Το ζήτημα των αποζημιώσεων επανέρχεται σε κάθε επετειακή εκδήλωση. Επανέρχεται σε ηθική όμως βάση. Διεκτραγωδούνται οι δολοφονίες, οι μαζικές εκτελέσεις, οι καταστροφές, οι εκτοπίσεις, οι πυρπολήσεις χωριών, τα στρατόπεδα θανάτου και όλα τα σχετικά. Πολύ καλά ως εδώ.

Τα παραπάνω όμως εγκληματικά έχουν ήδη ληφθεί υπόψη από τις μεταπολεμικές συνθήκες και έχουν αποτιμηθεί σε πολιτική βάση – όχι ηθική. Βρισκόμαστε δηλαδή πέρα από το ζήτημα της ηθικής καταδίκης, στο κεφάλαιο της υλικής επανόρθωσης. Δεν υπάρχει κανείς λόγος να επιστρέφουμε στο ηθικό πεδίο και να ζητούμε την εκ νέου ηθική -αποκλειστικά- καταδίκη της Γερμανίας. Η ηθική καταδίκη αντιμετωπίζεται από μια “Συγγνώμη” του όποιου Γερμανού επισήμου. Η υλική υποχρέωση επανορθώσεων θέτει περισσότερα ζητήματα από την απλή “Συγγνώμη”.

Η Γερμανία έχει κάθε λόγο να εκτρέπει το ζήτημα προς το ηθικό. Η Ελλάδα δεν έχει κανένα.

Αυτό είναι σύγχυση. Και η σύγχυση υπονομεύει τον αγώνα για καταβολή των πολεμικών επανορθώσεων».

Παραπομπές:

1. Agreement on Reparation from Germany, on the establishment of an inter-allied reparation agency and on the restitution of monetary gold, Παρίσι, 14 Ιανουαρίου 1946: https://www.mzv.cz/file/198469/Paris.pdf

2. Guinnane T., (2004), Financial Vergangenheitsbewaltigung: The 1953 London Debt Agreement, Leibniz Information Centre for Economics, Center Discussion Paper No. 880 /https://www.econstor.eu/bitstream/10419/98344/1/cdp880.pdf

3. DW 10 Ιουλίου 2019

Παράρτημα Ηλιούπολης της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ: Εκδήλωση για τα 100 χρόνια από τον θάνατο του Β.Ι. Λένιν

Ενδιαφέρουσα εκδήλωση τιμής στα 100 χρόνια από τον θάνατο του Β.Ι. Λένιν διοργάνωσε το παράρτημα Ηλιούπολης της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, την Κυριακή 7 Απρίλη 2024, στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης της Ηλιούπολης.

Στην αρχή της εκδήλωσης προβλήθηκε βίντεο με στιγμές από τη ζωή και δράση του μεγάλου κομμουνιστή επαναστάτη, που περιλάμβανε αποσπάσματα για τα γεγονότα από τον Απρίλη στον Οκτώβρη του 1917, τα επιτεύγματα και τις κατακτήσεις της εργατικής τάξης από την πρώτη δεκαετία ακόμα της οικοδόμησης του σοσιαλισμού.

Ξεχωριστή ήταν η παρουσία στην εκδήλωση απογόνων των πολιτικών προσφύγων, που οι γονείς τους συμμετείχαν στην οικοδόμηση στην ΕΣΣΔ.

Στην αίθουσα λειτούργησε βιβλιοπωλείο των εκδόσεων της «Σύγχρονης Εποχής», που έγινε πόλος έλξης των παρευρισκόμενων.

Μεγάλο ενδιαφέρον και ζωντανή συζήτηση προκάλεσε η ομιλία του Στέφανου Λουκά, μέλους της ΚΕ του ΚΚΕ, που παρατίθεται ολόκληρη:

«Αγαπητές συναγωνίστριες, αγαπητοί συναγωνιστές, συντρόφισσες και σύντροφοι,

Έκλεισαν 100 χρόνια από το θάνατο του Β. Ι. Λένιν, ενός από τους θεμελιωτές, μαζί με τους Μαρξ – Ενγκελς, της επιστημονικής κοσμοθεωρίας της εργατικής τάξης, που δικαίως φέρει και το δικό του όνομα: Μαρξισμός – Λενινισμός.

Είναι η κορυφαία προσωπικότητα που ανέδειξε το παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα στον 20ό αιώνα. Η κληρονομιά που μας άφησε τον κρατά ζωντανό στην καρδιά και το νου των απλών ανθρώπων του μόχθου.

Ο Λένιν με το τεράστιο θεωρητικό του έργο και την επαναστατική του δράση σημάδεψε την ανάπτυξη του επαναστατικού εργατικού κινήματος σε παγκόσμιο επίπεδο, για την ανατροπή του καπιταλισμού και την οικοδόμηση της ανώτερης οργάνωσης της κοινωνίας χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, του σοσιαλισμού – κομμουνισμού.

Ο Λένιν είναι ταυτισμένος με τη Μεγάλη Οχτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση, είναι ταυτισμένος με την επαναστατική δράση, σπουδαίο, επίσης, ζήτημα και διαλεκτικά δεμένο με την επαναστατική θεωρία, προκειμένου η εργατική τάξη να ανταποκριθεί στο ιστορικό έργο του περάσματος από το βασίλειο της αναγκαιότητας στο βασίλειο της ελευθερίας. Έλεγε ότι δεν μπορεί να υπάρξει επαναστατικό κίνημα, χωρίς επαναστατική θεωρία.

Αφιερώθηκε στη μελέτη και ανάπτυξη της επαναστατικής θεωρίας των Μαρξ και Ενγκελς ακόμη και στις πιο δύσκολες για το εργατικό κίνημα συνθήκες. Απέδειξε ότι η ανάπτυξη της επαναστατικής θεωρίας είναι αποφασιστικός παράγοντας για να δοθεί απάντηση στα σύγχρονα για την κάθε εποχή ζητήματα που βάζει μπροστά στο επαναστατικό κίνημα και κυρίως στην καθοδήγηση της επαναστατικής πάλης για την ανατροπή της εξουσίας του κεφαλαίου και την κατάκτηση από την εργατική τάξη της εξουσίας για να οικοδομηθεί η κοινωνία του σοσιαλισμού-κομμουνισμού.

Ο Λένιν άνοιξε το δρόμο για τη συνένωση της επαναστατικής θεωρίας με το επαναστατικό κίνημα στη Ρωσία με τη δημιουργία του Μπολσεβίκικου Κόμματος. Είναι το πρώτο εργατικό κόμμα που υιοθέτησε τις αρχές του επαναστατικού κόμματος – “Κόμματος Νέου Τύπου”, όπως χαρακτηρίστηκε από τον Λένιν σε διάκριση από τα παλιά σοσιαλδημοκρατικά εργατικά κόμματα της Δεύτερης Διεθνούς που είχαν υποκλιθεί στη μεταρρύθμιση του καπιταλισμού εγκαταλείποντας το επαναστατικό πέρασμα στο σοσιαλισμό και τη δικτατορία του προλεταριάτου.

Ενός μαζικού επαναστατικού κόμματος δημοκρατικού και συγκεντρωτικού με κεντρικό καθοδηγητικό όργανο για την ενιαία καθοδήγηση και δράση ολόκληρου του κόμματος. Κόμμα της σοσιαλιστικής επανάστασης της δικτατορίας του προλεταριάτου και της σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Ήταν κόμμα ενιαίο, σε πανεθνική κλίμακα, με κεντρικό καθοδηγητικό όργανο, που εφαρμόζει την αρχή του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού. Τα μέλη του κόμματος έπρεπε να ανήκουν σε μια από τις οργανώσεις του, να πληρώνουν τη συνδρομή τους, και να συμφωνούν με το πρόγραμμα και το καταστατικό του. Και ταυτόχρονα υπήρχε πλέρια δημοκρατία κατά τις συζητήσεις στις ΚΟΒ και στα κομματικά όργανα αλλά και συνειδητή πειθαρχία στην ενιαία εφαρμογή των αποφάσεων, της πολιτικής του κόμματος. Αντιτάχθηκε σθεναρά ενάντια στις οπορτουνιστικές αντιλήψεις που ήθελαν κάθε απεργό εργάτη και μέλος του κόμματος.

Υπήρχε πολέμιος του τοπικισμού, της αποσπασματικότητας, της υποταγής στο εφικτό στα πλαίσια του συστήματος, πολέμιος της απόσπασης της συνδικαλιστικής πάλης από την πολιτική. Σε όλη τη διάρκεια της ζωής του ήταν φανατικός πολέμιος του οπορτουνισμού και των Ρώσων μενσεβίκων και των ηγετών της Δεύτερης Διεθνούς, που είχαν ουσιαστικά απαρνηθεί τις αρχές του μαρξισμού και έγιναν άσπονδοι εχθροί της σοσιαλιστικής επανάστασης και της σοβιετικής εξουσίας, όταν αυτή είχε ήδη νικήσει στη Ρωσία. Ο ίδιος θεωρούσε ως έναν από τους πιο βασικούς όρους για τη νίκη της σοσιαλιστικής επανάστασης την αδιάλλακτη πάλη ενάντια στον οπορτουνισμό, τον οποίο θεωρούσε γέννημα της ανάπτυξης του καπιταλισμού.

Με επικεφαλής τον Λένιν, το μπολσεβίκικο κόμμα μπαίνει μπροστάρης της ταξικής πάλης του προλεταριάτου και των άλλων καταπιεσμένων λαϊκών στρωμάτων, κυρίως της φτωχής αγροτιάς και των μισοπρολετάριων της Ρωσίας και οδηγεί ως τη νίκη με την κατάληψη της εξουσίας, την εγκαθίδρυση της δικτατορίας του προλεταριάτου, στη Μεγάλη Οχτωβριανή Επανάσταση.

Μίλησε για την κοινωνική συμμαχία της εργατικής τάξης με τη φτωχή αγροτιά και τους μισοπρολετάριους, ζήτημα επίσης επίκαιρο. Στο πρόγραμμα του ΚΚΕ διατυπώνεται η οργάνωση της κοινωνικής συμμαχίας της εργατικής τάξης με τους αυτοαπασχολούμενους της πόλης, τη φτωχομεσαία αγροτιά, τους μισοπρολετάριους, ενώ το κόμμα μας αναπτύσσει δράση και στο κίνημα στα πλαίσια της ανάπτυξης των αγώνων. Τέτοια δείγματα είχαμε με τους αγώνες στο πρώτο δίμηνο του 2024 και ιδιαίτερα στη μεγάλη απεργία στις 28 Φλεβάρη όπου συναντήθηκε σε κοινό αγώνα η εργατική τάξη με την αγροτιά που ήταν στα μπλόκα, με αυτοαπασχολούμενους στις πόλεις, με τους φοιτητές που πάλευαν ενάντια στο νομοσχέδιο για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια.

Ο Λένιν καθόρισε επίσης τον καθοδηγητικό ρόλο του Κομμουνιστικού Κόμματος, όχι μόνο στην κατάληψη της εξουσίας, αλλά και στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού – κομμουνισμού.

Οι μπολσεβίκοι σήκωσαν ψηλά τη σημαία του διεθνισμού και με την καθοδήγηση του Λένιν έκαναν συστηματική δουλειά για τη συσπείρωση όλων των διεθνιστικών κομμουνιστικών δυνάμεων για την ίδρυση της (τρίτης) Κομμουνιστικής Διεθνούς.

Ο Λένιν αρχικά μελέτησε τον καπιταλισμό στην Τσαρική Ρωσία. Στο έργο του “Η ανάπτυξη του καπιταλισμού στη Ρωσία”, θεμελιώνει το ρόλο και τις σχέσεις των τάξεων στη Ρωσία και αναδεικνύει τη δυνατότητα της μικρής, αλλά συγκεντρωμένης εργατικής τάξης που μπορεί να ηγηθεί της σοσιαλιστικής επανάστασης.

Οι θεωρητικές επεξεργασίες του Λένιν για τον ιμπεριαλισμό, με βασικό του έργο το “Ιμπεριαλισμός ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού”, η στρατηγική για τη σοσιαλιστική επανάσταση, αποτελούν ισχυρό όπλο για την πάλη της παγκόσμιας εργατικής τάξης και στις σύγχρονες συνθήκες. Γιατί η εποχή μας και σήμερα συνεχίζει να είναι εποχή του μονοπωλιακού καπιταλισμού, του ανώτατου σταδίου του, εποχή των κλονισμών, αφού η όξυνση των καπιταλιστικών ανταγωνισμών οδηγεί σε πολέμους, οι ανειρήνευτες εσωτερικές αντιφάσεις του είναι αξεπέραστες και φαίνεται από τις συχνές καπιταλιστικές οικονομικές κρίσεις, από το ότι παρά την ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων μεγαλώνει η ανεργία, η ψαλίδα ανάμεσα σε πλούτο – φτώχεια, ανάμεσα σε κέρδη και στην αδυναμία ικανοποίησης των λαϊκών αναγκών υπέρ των ιδιοκτητών των μονοπωλίων. Είναι εποχή των ιμπεριαλιστικών πολέμων και των σοσιαλιστικών επαναστάσεων.

Με τη θεωρία για τον ιμπεριαλισμό αποκάλυψε την οικονομική και πολιτική του ουσία, ως ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού, ως εποχή διαμόρφωσης των υλικών συνθηκών, που κάνουν αναγκαία την επαναστατική ανατροπή του καπιταλισμού και την οικοδόμηση του κομμουνιστικού τρόπου παραγωγής σε όλα τα καπιταλιστικά κράτη, ανεξάρτητα από τη θέση τους στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα με δεδομένη την ανισόμετρη καπιταλιστική ανάπτυξη αφού όλες οι καπιταλιστικές οικονομίες δεν μπορούν να είναι στο ίδιο επίπεδο.

Άσκησε δριμεία κριτική τόσο στις οπορτουνιστικές θεωρίες που απομονώνουν την ιμπεριαλιστική πολιτική από την οικονομία του μονοπωλιακού καπιταλισμού θεωρώντας ιμπεριαλισμό την επιθετική, πολεμική δράση, όσο και σε εκείνες που θεωρούν ότι με την κυριαρχία του μονοπωλίου αμβλύνεται ο καπιταλιστικός ανταγωνισμός και αναπτύσσεται ήρεμα ο καπιταλισμός (Κάουτσκι).

Ο Λένιν αποκάλυψε την αντιδραστική διαλεκτική ενότητα ανάμεσα στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο και την ιμπεριαλιστική ειρήνη των καπιταλιστικών κρατών και των διεθνικών ενώσεων και συμφωνιών τους ως πολιτική για το μοίρασμα των εδαφών, των οικονομικών σφαιρών, των πλουτοπαραγωγικών πηγών για το κυνήγι του μέγιστου κέρδους.

Ανέδειξε ότι ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος είναι ιμπεριαλιστικός και από τις δύο μεριές, ανεξάρτητα από το ποιο καπιταλιστικό κράτος ξεκίνησε πρώτο την πολεμική σύγκρουση και ότι ο μόνος τρόπος να ικανοποιηθεί η απαίτηση του λαού για ειρήνη είναι να δυναμώσει ο αγώνας ενάντια στην αιτία του πολέμου, ενάντια στο σύστημα της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης μέχρι την ανατροπή της εξουσίας του κεφαλαίου και τη δικτατορία του προλεταριάτου.

Με αυτή την ανάλυση κατάφερε το Κόμμα των μπολσεβίκων να διαμορφώσει γραμμή σύγκρουσης με την αστική τάξη, σε αντίθεση τόσο με τη σοσιαλσοβινιστική έκφραση του οπορτουνισμού, που καλούσε σε στήριξη της αστικής τάξης της χώρας τους, όσο και με τον πασιφισμό, που αποσπούσε την πάλη για την ειρήνη από την πάλη για την ανατροπή του καπιταλισμού. Και δικαιώθηκε με την Οχτωβριανή Επανάσταση.

Για να γίνει επανάσταση πρέπει να υπάρχει επαναστατική κατάσταση. Ο Λένιν διατύπωσε την έννοια της επαναστατικής κατάστασης και προσδιόρισε τα κύρια αντικειμενικά χαρακτηριστικά της που συσσωρεύονται στην κοινωνία παραμονές της επανάστασης ως εξής:

Η εξουσία της αστικής τάξης δεν μπορεί να εξουσιάζει όπως πριν. Η εργατική τάξη και οι σύμμαχοί της, επίσης δε θέλουν άλλο να ζουν όπως πριν. Η εξαθλίωση και η δυσαρέσκεια των μαζών παίρνει απότομα, μαζικά χαρακτηριστικά που ανεβάζουν την πολιτική τους δράση. Η άρχουσα τάξη βρίσκεται σε σύγχυση και αδυναμία να επιβάλει τη θέλησή της.

Η επαναστατική κατάσταση έχει αντικειμενικό χαρακτήρα. Απορρέει από την απότομη όξυνση των αντιθέσεων της καπιταλιστικής κοινωνίας. Και των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών διεθνώς.

Βεβαίως ο Λένιν έλεγε ότι για να μετατραπεί σε επανάσταση η επαναστατική κατάσταση χρειάζεται να υπάρχει σχεδιασμένη επαναστατική εξέγερση της εργατικής τάξης. Που την καθοδηγεί το Κομμουνιστικό Κόμμα, και πρέπει να είναι ικανό να ηγηθεί της επαναστατικής εξέγερσης της εργατικής τάξης.

Η ιστορική πείρα ανέδειξε ως σημαντικούς παράγοντες για την εμφάνιση επαναστατικής κατάστασης την εκδήλωση βαθιάς και συγχρονισμένης καπιταλιστικής κρίσης στο διεθνές καπιταλιστικό σύστημα, συνδυασμένης με το ξέσπασμα του ιμπεριαλιστικού πολέμου.

Τέτοιες συνθήκες είχαμε για παράδειγμα στην Ελλάδα το 1944 με την απελευθέρωση. Αλλά το Κόμμα μας, παρά την τεράστια συνεισφορά και τον πρωταγωνιστικό ρόλο του, δεν μπόρεσε να διαμορφώσει στρατηγική συνδέοντας την απελευθερωτική πάλη με το ζήτημα της εξουσίας που μπορούσε να οδηγήσει προς την επαναστατική επίλυση και κατάκτησή της. Δεν ήταν μόνο δικό του πρόβλημα αλλά και του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος.

Η μάχη του ηρωικού Δεκέμβρη του ’44 όταν οι αστοί κάλεσαν τους Άγγλους να επέμβουν ένοπλα και να τσακίσουν ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και ΚΚΕ, ήταν μάχη ταξική για την εξουσία.

Βεβαίως οι επιλογές μας δεν καθορίστηκαν από φόβο μπροστά στον αντίπαλο, από διάθεση αποφυγής θυσιών. Όταν μπροστά στο λαό μετά το 1944-45 μπήκε το δίλημμα να διαλέξει ανάμεσα στην υποταγή στις αλυσίδες των αστών ή τα όπλα, με το ΚΚΕ μπροστάρη ο λαός ξαναπήρε τα όπλα.

Η εποποιία του ΔΣΕ ήταν η κορυφαία στιγμή της ταξικής πάλης στην Ελλάδα. Ήταν ταξική πάλη στην ανώτερη μορφή της, την ένοπλη, για μια Ελλάδα χωρίς αφέντες και εκμεταλλευτές.

Χρήσιμα συμπεράσματα που υπάρχουν στους τόμους των Δοκιμίων Ιστορίας του ΚΚΕ, που πρέπει να τη μελετάμε ιδιαίτερα στις τωρινές συνθήκες.

Φίλες και φίλοι,

Η κυβέρνηση έχει μπλέξει την Ελλάδα μέχρι τα μπούνια στον πόλεμο στην Ουκρανία. Το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης έγινε αμερικανοΝΑΤΟϊκή βάση. Το λιμάνι του Πειραιά υποδέχεται αεροπλανοφόρα των ΗΠΑ. Η κυβέρνηση στέλνει συνεχώς όπλα, πυρομαχικά, άρματα μάχης, αφοπλίζοντας τα νησιά του Αιγαίου, ενώ όλη η Ελλάδα είναι ιμπεριαλιστικό ορμητήριο.

Πρόσφατα ο Κ. Μητσοτάκης επισκέφτηκε την Ουκρανία και έκανε συμφωνίες για να μας μπλέξει ακόμη πιο βαθιά σε αυτό τον πόλεμο.

Το ΚΚΕ από την πρώτη στιγμή ανέδειξε τον ιμπεριαλιστικό χαρακτήρα του πολέμου, ως συνέπεια της ανατροπής του σοσιαλισμού και της διάλυσης της Σοβιετικής Ένωσης.

Η κυβέρνηση Πούτιν δεν κάνει αντιφασιστικό αγώνα αλλά ιμπεριαλιστικό πόλεμο που τον ξεκίνησε με αντικομμουνιστική-αντισοβιετική προπαγάνδα σπιλώνοντας τον Λένιν και τον Στάλιν. Η Ρωσία είναι ισχυρό καπιταλιστικό κράτος με μεγάλα μονοπώλια στην ενέργεια, στη βιομηχανία, στις τράπεζες, στις μεταφορές, στα ορυκτά κ.λπ.

Ο πόλεμος γίνεται για να μοιράσουν τον πλούτο της Ουκρανίας, που είναι τεράστιος σε φυσικό αέριο, ουράνιο, διάφορα μέταλλα, εύφορα, καλλιεργήσιμα εδάφη κ.ά. Ενώ τα ευρωενωσιακά μονοπώλια μαζί και ελληνικοί όμιλοι ετοιμάζονται να κερδοσκοπήσουν με τα προγράμματα ανοικοδόμησης της Ουκρανίας.

Πρόσφατα ο πρόεδρος της Γαλλίας Μακρόν μίλησε για αποστολή στρατευμάτων στην Ουκρανία που σημαίνει ότι συζητιέται σε ΝΑΤΟ-ΕΕ πιθανή άμεση στρατιωτική εμπλοκή τους στον πόλεμο της Ουκρανίας, μαζί και η Ελλάδα. Η Ρωσία απάντησε ότι σε τέτοιο ενδεχόμενο πάμε για πυρηνικό πόλεμο. Σύγκρουση του ευρωατλαντικού μπλοκ, με αιχμή την Ουκρανία κατά της Ρωσίας και του υπό διαμόρφωση ευρασιατικού μπλοκ, της Κίνας με τραγικά θύματα τους λαούς.

Αλλά είναι και ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Το Ισραήλ, με τις πλάτες των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ, διεξάγει πόλεμο για την εξόντωση του ηρωικού λαού της Παλαιστίνης, που δεκαετίες τώρα παλεύει για τη δική του πατρίδα.

Πίσω από την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή βρίσκονται οι ενδοϊμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί για τον έλεγχό της. Ανάμεσα σε ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ, το ευρωατλαντικό στρατόπεδο από τη μια και το ευρασιατικό από την άλλη. Η Ρωσία έχει βάσεις στη Συρία, θεωρεί την περιοχή γεωστρατηγικό κόμβο για τα συμφέροντα των μονοπωλίων της.

Η Κίνα τροφοδοτείται από τη Μέση Ανατολή με το 50% του πετρελαίου που καταναλώνει, ενώ τη θεωρεί κόμβο για το “δρόμο του μεταξιού”. ΗΠΑ-ΕΕ ενδιαφέρονται γιατί προετοιμάζουν το λεγόμενο “ινδικό εμπορικό δρόμο” κόντρα στο “δρόμο του μεταξιού”.

ΗΠΑ-Κίνα ανταγωνίζονται για την πρωτοκαθεδρία στην κορυφή της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας.

Οι ιμπεριαλιστές θέλουν να βάλουν στο χέρι τους υδρογονάνθρακες στην ΑΟΖ που ανήκει στους Παλαιστίνιους.

Η ελληνική κυβέρνηση με τη στήριξη του ΣΥΡΙΖΑ, του ΠΑΣΟΚ, της Ελληνικής Λύσης και των άλλων ακροδεξιών μορφωμάτων, στηρίζει το κράτος δολοφόνο του Ισραήλ. Έχουν στείλει ελληνική πυροβολαρχία “Πάτριοτ” στη Σαουδική Αραβία, τώρα έστειλαν τη φρεγάτα “Ύδρα” στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ η Ελλάδα ανέλαβε και τη διοίκηση της πολεμικής ναυτικής αποστολής “Aspides” της ΕΕ, στην περιοχή που συνεργάζεται με ναυτική δύναμη που ηγούνται οι ΗΠΑ.

Όλα αυτά δε γίνονται μόνο λόγω συμμαχίας με ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ. Η κυβέρνηση και τα άλλα κόμματα, υπηρετούν τα συμφέροντα των Ελλήνων καπιταλιστών, εφοπλιστών, επιχειρηματιών της ενέργειας, επιχειρηματιών στις διαμετακομιστικές “αλυσίδες”, στη μεταφορά εμπορευμάτων κ.λπ . Γι’ αυτά τα συμφέροντα στέλνουν προσωπικό των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, παιδιά του λαού, στο στόμα του λύκου.

Παλεύουμε για την απεμπλοκή της Ελλάδας από τους πολέμους αλλά και για να εκφραστεί η μέγιστη δυνατή λαϊκή στήριξη και αλληλεγγύη στον Παλαιστινιακό λαό, για ανεξάρτητο Παλαιστινιακό κράτος στα σύνορα του 1967 με έδρα την Ανατολική Ιερουσαλήμ, επιστροφή όλων των Παλαιστίνιων προσφύγων, άμεση απελευθέρωση όλων των Παλαιστίνιων κρατουμένων από τις ισραηλινές φυλακές.

Η όξυνση των ανταγωνισμών, σε συνδυασμό με την τεράστια συγκέντρωση αντιμαχόμενων πολεμικών δυνάμεων στην περιοχή, φέρνει πιο κοντά την πιθανότητα γενίκευσης του πολέμου.

Γι’ αυτό οργανώνουμε αντιπολεμική πάλη, με στόχους όπως:

Απεμπλοκή της Ελλάδας από κάθε συμμετοχή στην ιμπεριαλιστική πολεμική δράση, καμιά συμμετοχή σε πολέμους.

Καμιά δράση ενόπλων δυνάμεων έξω από τα σύνορα, να επιστρέψουν η φρεγάτα “Ύδρα”, η ελληνική πυροβολαρχία από τη Σαουδική Αραβία, όλες οι στρατιωτικές δυνάμεις.

Να κλείσει τώρα η Βάση της Σούδας και όλες οι βάσεις σε όλη τη χώρα.

Καμιά διευκόλυνση σε γη, θάλασσα και αέρα των στρατιωτικών δυνάμεων, ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ.

Αποδέσμευση από ΝΑΤΟ και ΕΕ.

Δεν μπαίνουμε κάτω από την ξένη για τους εργαζόμενους σημαία των καπιταλιστών, που θα συμμετέχουν σε ένα ιμπεριαλιστικό πόλεμο για τα κέρδη τους. Υψώνουμε τη σημαία των συμφερόντων της εργατικής τάξης, του λαού. Η εργατική τάξη οργανώνει αυτοτελώς την πάλη της με όλες τις μορφές για να σταματήσει μια για πάντα και τον πόλεμο και την εκμετάλλευση με την ολοκληρωτική ήττα της αστικής τάξης και την κατάκτηση της εξουσίας. Αν δεχτούμε ένοπλη επίθεση, με την καθοδήγηση του ΚΚΕ, το εργατικό, λαϊκό κίνημα θα υπερασπίσει τα σύνορα και το λαό μας.

Ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος, η συμμετοχή στην ιμπεριαλιστική διαπάλη, φανερώνουν ότι οι καπιταλιστές όταν μιλούν για “πατρίδα”, “εθνικό συμφέρον”, χρησιμοποιούν το αίμα των λαών για τα δικά τους συμφέροντα.

Καμιά λοιπόν εμπιστοσύνη στην αστική τάξη που εκχωρεί κυριαρχικά δικαιώματα σε ΝΑΤΟ και ΕΕ. Η αστική τάξη είναι αυτή που απεμπολεί και σήμερα κυριαρχικά δικαιώματα σε ΝΑΤΟ-ΕΕ, όπως η φύλαξη των συνόρων στο Αιγαίο.

Μέσα σε αυτά τα πλαίσια βρίσκονται και οι ανταγωνισμοί ανάμεσα στην αστική τάξη της Ελλάδας και αυτήν της Τουρκίας, για την ενίσχυση των μονοπωλίων τους. Κι οι δύο θέλουν αναβαθμισμένους ρόλους στην ιμπεριαλιστική δράση στην περιοχή, η τουρκική αστική τάξη αμφισβητεί κυριαρχικά δικαιώματα του λαού μας σε Αιγαίο-Ανατολική Μεσόγειο, το ΝΑΤΟ της κάνει πλάτες. Τώρα στρώνεται ο δρόμος για “συνεκμετάλλευση” των υδρογονανθράκων από τα μονοπώλια, με ανυπολόγιστες συνέπειες για τους δυο λαούς.

Συναγωνίστριες και συναγωνιστές,

Ο Λένιν επεξεργάστηκε τη δυνατότητα να σπάσει η αλυσίδα του ιμπεριαλισμού με την απόσπαση κρατών απ’ αυτόν, αναπτύσσοντας τη θεωρία του αδύνατου κρίκου. Θεμελίωσε επιστημονικά τη δυνατότητα της νίκης του σοσιαλισμού αρχικά σε μία ή σε μερικές χώρες. Η Ρωσία το 1917 ήταν ακριβώς ο αδύνατος κρίκος στην αλυσίδα του διεθνούς ιμπεριαλισμού.

Η επαναστατική διορατικότητα του Λένιν, στηριγμένη πάνω στη βαθιά μαρξιστική του μόρφωση, σε συνδυασμό με την ικανότητά του να εκτιμά σωστά την κάθε φάση εξέλιξης του καπιταλισμού και των ταξικών κοινωνικών και πολιτικών εξελίξεων, των διεθνών αντιθέσεων και του συσχετισμού των ταξικών δυνάμεων, του έδιναν τη δυνατότητα να συμβάλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη της στρατηγικής αντίληψης των επαναστατικών κομμάτων, αντιμετωπίζοντας τον αναθεωρητισμό, αλλά και τις προσπάθειες δογματικής προσκόλλησης σε στρατηγικές επεξεργασίες που είχαν ξεπεραστεί από την ίδια τη ζωή. Αυτό φάνηκε και από τη θετική πείρα της Οχτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης στη Ρωσία, όπου ο Λένιν, με τις “Θέσεις του Απρίλη”, τροποποιεί την προγενέστερη στρατηγική επεξεργασία του Κόμματος των Μπολσεβίκων, που αφορούσε την περίοδο 1905. Η αστική επανάσταση το Φλεβάρη 1917 και εξελίξεις μετά το Φλεβάρη οδηγούν τον Λένιν στο να κάνει βήματα παραπέρα στην επεξεργασία της στρατηγικής, κόντρα ακόμη και σε μπολσεβίκους που έλεγαν ότι πρέπει να ολοκληρωθούν αστικοί μετασχηματισμοί. Έλεγε ότι το κύριο στην πολιτική πάλη είναι η εξουσία που τώρα την έχει η αστική τάξη.

Με τις “Θέσεις του Απρίλη” το 1917, ο Λένιν έθεσε άμεσα το στόχο της εργατικής εξουσίας, έτσι ώστε το Κόμμα των Μπολσεβίκων να προετοιμάσει και να πραγματοποιήσει με επιτυχία τη Σοσιαλιστική Επανάσταση στη Ρωσία. Ο Λένιν αξιοποίησε την άρνηση – αδυναμία της αστικής κυβέρνησης που συγκροτήθηκε από το Φλεβάρη 1917 και στη συνέχεια, να αντιμετωπίσει οξυμένα κοινωνικά προβλήματα, όπως του πολέμου και της επιβίωσης εκατομμυρίων φτωχών αγροτών και εργατών. Η Μεγάλη Οχτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση σήμανε τη γέννηση του νέου, του σοσιαλιστικού συστήματος.

Ο Λένιν συνέβαλε το χρονικό διάστημα από το 1917 έως το θάνατό του το 1924 στην ανάπτυξη της θεωρίας για τη σοσιαλιστική οικοδόμηση. Στηριζόμενος στις επεξεργασίες των Μαρξ και Ενγκελς ανέπτυξε τις θεωρητικές του θέσεις ως καθοδηγήτριες γραμμές για τη σοσιαλιστική οικοδόμηση. Εστίαζε στο ζήτημα ότι η σοσιαλιστική εξουσία δεν παραλαμβάνει έτοιμες τις κομμουνιστικές σχέσεις παραγωγής. Αυτές πρέπει να δημιουργηθούν, ότι η διαμόρφωση των προϋποθέσεων για την ολοκληρωτική κατάργηση των τάξεων αποτελεί στόχο όλης της πορείας της σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Ότι όλη η σοσιαλιστική οικοδόμηση είναι μια μάχη ζωής και θανάτου ανάμεσα στο παλιό που πεθαίνει και στο καινούργιο που γεννιέται. Γι’ αυτό το λόγο η ταξική πάλη στο σοσιαλισμό συνεχίζεται με άλλη μορφή και άλλα μέσα. Ταξική πάλη που η εργατική τάξη συγκροτώντας τη δικτατορία του προλεταριάτου, τη διεξάγει με την καθοδήγηση του Κόμματος. Ο Λένιν έβλεπε σε κίνηση την πορεία της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, έχοντας ξεκάθαρη την κατεύθυνση αυτής της πορείας, προσπαθώντας να μελετήσει τις αντιφάσεις της, ειδικά σε συνθήκες που η σοσιαλιστική οικοδόμηση προχωρούσε σε μια μεγάλη χώρα με τεράστιες ανισομετρίες και καθυστερήσεις. Αυτές οι θεωρητικές επεξεργασίες είναι η βάση για τη μελέτη και αξιολόγηση της πορείας της σοσιαλιστικής οικοδόμησης στην ΕΣΣΔ και στα άλλα κράτη της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.

Σημαντική θέση κατέχει η βαθύτερη ανάλυση του Λένιν για την ταξική ουσία του κράτους, είναι θεμελιωμένη στο έργο του “Κράτος και Επανάσταση”, με την οποία τεκμηριώθηκε αλλά και πραγματοποιήθηκε όχι μόνο η ανάγκη σύγκρουσης με το καθεστώς της τσαρικής αυτοκρατορίας, αλλά και της αστικής “προσωρινής επαναστατικής κυβέρνησης” που διαμορφώθηκε το Φλεβάρη του 1917, της διαπάλης με τις οπορτουνιστικές δυνάμεις που τη στήριξαν, της διαπάλης και μέσα στα Σοβιέτ των επαναστατημένων εργατών, αγροτών και στρατιωτών. Ο Λένιν μέσα στη δίνη του πολέμου επεξεργάστηκε τη θεωρία που αναδεικνύει την ανάγκη να τσακιστεί στον 20ό αιώνα όχι μόνο το φεουδαρχικό ή μισοφεουδαρχικό, αλλά και το καπιταλιστικό κράτος. Όλη η επαναστατική δράση απ’ το Φλεβάρη έως τον Οκτώβρη δεν επιτρέπει καμιά ανοχή σε παλιές και σύγχρονες οπορτουνιστικές θεωρίες για σταδιακή μεταρρύθμιση του καπιταλιστικού κράτους σε σοσιαλιστικό.

Η πρώτη προσπάθεια οικοδόμησης του σοσιαλισμού κατά τον 20ό αιώνα ανέδειξε, παρά τα όποια λάθη και αδυναμίες σε αυτή την πορεία, την ανωτερότητα του νέου συστήματος απέναντι στη βαρβαρότητα της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης.

Η κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, ο κεντρικός σχεδιασμός ως σχέση παραγωγής για την κατανομή του εργατικού δυναμικού και των κοινωνικοποιημένων μέσων παραγωγής, τη συνεχή ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων για τη συνεχή άνοδο της παραγωγικότητας της εργασίας, με επιστημονικά καθορισμένους στόχους κοινωνικής ευημερίας αποτέλεσαν τη βάση για την πραγματοποίηση σημαντικών κοινωνικών επιτευγμάτων για αρκετές δεκαετίες. Για πρώτη φορά στην Ιστορία δημιουργήθηκαν θεσμοί που εξασφάλιζαν την ουσιαστική συμμετοχή των εργαζομένων στη διαχείριση των υποθέσεων της κοινωνίας τους, βάζοντας τις μάζες στο προσκήνιο της πολιτικής και κοινωνικής ζωής. Ήταν πρωτόγνωρες οι εκτεταμένες κατακτήσεις στην Υγεία, στην Παιδεία, στην ισοτιμία της γυναίκας, στον Πολιτισμό, στον Αθλητισμό, σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής για όλους, ανεξάρτητα από ηλικία, φύλο, εθνότητα.

Όλοι οι εργαζόμενοι είχαν εξασφαλισμένη μόνιμη σταθερή δουλειά, Κοινωνική Ασφάλιση και αξιοπρεπή σύνταξη στα 60 χρόνια για τους άνδρες και στα 55 για τις γυναίκες, με πέντε χρόνια λιγότερο για τους εργαζόμενους σε βαριές δουλειές. Είχαν όλοι δωρεάν υγεία, παιδεία, πρόνοια, καλό και φτηνό σπίτι, εξασφαλισμένο το μέλλον των παιδιών τους, ελεύθερο χρόνο, διακοπές και ανάπαυση, έμπρακτη αναγνώριση της μητρότητας με κάλυψη όλων των αναγκαίων ζητημάτων που περικλείει, κ.λπ. Η ανεργία εξαλείφθηκε πολύ γρήγορα, αρχές της δεκαετίας του 1930, ενώ στα μέσα της δεκαετίας του 1930 εφαρμόστηκε η 7ωρη ημερήσια εργασία. Και στα ορυχεία η 6ωρη.

Μπήκαν τα θεμέλια για την κατάργηση των πολύμορφων οικονομικών, πολιτικών – ιδεολογικών και κοινωνικών διακρίσεων σε βάρος της γυναίκας.

Αναπτύχθηκαν ταχύτατα οι επιστήμες, προσφέρθηκαν στο λαό οι κατακτήσεις της ανθρωπότητας στον πολιτισμό.

Εξασφαλίζονταν επομένως η κάλυψη των ολοένα αυξανόμενων αναγκών της εργατικής, της λαϊκής οικογένειας. Αυτό πρέπει να είναι και το βασικό κριτήριο με το οποίο οι άνθρωποι του μόχθου σήμερα πρέπει να προσεγγίζουν αυτές τις κατακτήσεις.

Η ΕΣΣΔ και το παγκόσμιο σοσιαλιστικό σύστημα αποτέλεσαν πραγματικό αντίβαρο στον ιμπεριαλισμό.

Η σημασία των παραπάνω κατακτήσεων πολλαπλασιάζεται αν υπολογίσουμε την οικονομική καθυστέρηση που κληρονόμησε ο σοσιαλισμός από την προεπαναστατική Ρωσία, αλλά και ότι το νέο άνοιγε το δρόμο της κοινωνικής απελευθέρωσης πάνω σε άγνωστα μονοπάτια.

Η σοσιαλιστική – κομμουνιστική κοινωνία συνεχίζει να προβάλλει ως η μόνη φιλολαϊκή διέξοδος από τα αδιέξοδα που βιώνουν μέχρι και σήμερα οι εργαζόμενοι, οι λαοί, ειδικότερα η νεολαία, παρά την αντεπανάσταση. Μονάχα ο κεντρικός σχεδιασμός, στο έδαφος της κοινωνικής ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής και της εργατικής εξουσίας, μπορεί να δώσει απάντηση στα οξυμένα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι εργαζόμενοι στη ζωή τους. Μονάχα οι κομμουνιστικές σχέσεις παραγωγής μπορούν να αξιοποιήσουν τις νέες δυνατότητες της ανάπτυξης των επιστημών και της τεχνολογίας, της ψηφιακής οικονομίας και της “4ης βιομηχανικής επανάστασης” προς όφελος της λαϊκής ευημερίας.

Η σοσιαλιστική οργάνωση της κοινωνίας είναι το σύγχρονο, το πραγματικά νέο στον 21ο αιώνα.

Μας λένε όμως: αφού ήταν ανώτερο σύστημα γιατί ανατράπηκε; Ο Λένιν σε ομιλία του στα πέντε χρόνια της Οκτωβριανής Επανάστασης είχε πει ότι κανένας δεν μπορεί να μας ανατρέψει εκτός από τα δικά μας λάθη.

Απαντάμε λοιπόν ότι σταδιακά ΚΚΣΕ και σοβιετική εξουσία, μπροστά σε δυσκολίες, υιοθέτησαν επιλογές όπως προώθηση πολιτικής της αγοράς (σοσιαλισμός με αγορά), παρμένη από τους νόμους του καπιταλισμού. Έτσι αποδυναμώθηκε η κοινωνική ιδιοκτησία, ο Κεντρικός Σχεδιασμός, ο εργατικός έλεγχος, ο σοσιαλιστικός χαρακτήρας της παραγωγής, χάθηκε η προωθητική δύναμη ανάπτυξης σοσιαλισμού.

Επίσης απεμπολήθηκε ο ταξικός εργατικός χαρακτήρας της εξουσίας με το λεγόμενο παλλαϊκό κράτος, όπως και η ταξική πάλη που συνεχίζεται μέχρι τον κομμουνισμό.

Αυτή η πορεία άνοιξε το δρόμο για τη δημιουργία και εμφάνιση δυνάμεων που ήθελαν την καπιταλιστική παλινόρθωση και οδήγησε στην αντεπανάσταση.

Μπροστά στο βάθεμα των συνεπειών των αντεπαναστατικών ανατροπών, στην εκδήλωση καπιταλιστικών οικονομικών κρίσεων, στην όξυνση των ανταγωνισμών ανάμεσα στα καπιταλιστικά κράτη και τις ιμπεριαλιστικές ενώσεις, τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους με κίνδυνο γενίκευσης, γίνεται πιο επιτακτικό το καθήκον της συγκέντρωσης και ωρίμανσης δυνάμεων για την ανατροπή του σάπιου συστήματος της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης. Αυτό κάνει σήμερα το ΚΚΕ. Βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτού του αγώνα, έχοντας διαμορφώσει σύγχρονη επαναστατική στρατηγική και κάνοντας διαρκή προσπάθεια να διευρύνει τους αγωνιστικούς δεσμούς του με την εργατική τάξη, τα λαϊκά τμήματα των μεσαίων στρωμάτων της πόλης και των αγροτών, τη νεολαία τους.

Δεν περιμένουμε πότε θα δημιουργηθούν επαναστατικές συνθήκες. Οργανώνουμε από τώρα εστίες αγώνων για τις Συλλογικές Συμβάσεις, ενάντια στη φοροληστεία, ενάντια στις απολύσεις, ενάντια στην ακρίβεια, για δημόσια δωρεάν υγεία, εκπαίδευση, πρόνοια κ.λπ. Βρισκόμαστε στην πρώτη γραμμή των αγώνων της εργατικής τάξης, των αυτοαπασχολουμένων της πόλης, των φτωχομεσαίων αγροτών, παλεύοντας για την ανασύνταξη του εργατικού κινήματος και την προώθηση της Κοινωνικής Συμμαχίας, όπως για παράδειγμα η μεγάλη απεργία στις 28 Φλεβάρη που είχε τέτοια στοιχεία κοινής πάλης μαζί με τους φοιτητές.

Υπερασπιζόμαστε την ΕΣΣΔ και το σοσιαλισμό που γνωρίσαμε χωρίς να παραγνωρίζουμε τις αδυναμίες και τα λάθη στην οικοδόμηση.

Φίλες και φίλοι, συντρόφισσες και σύντροφοι,

Η λενινιστική θεωρία του ιμπεριαλισμού έχει ιδιαίτερη σημασία για την ανάδειξη του αντιδραστικού χαρακτήρα των ιμπεριαλιστικών ενώσεων, όπως των κρατών της Ευρώπης στην ΕΕ, με την ταυτόχρονη ύπαρξη της τάσης να οξύνεται ο ανταγωνισμός ανάμεσα στα καπιταλιστικά κράτη σε παγκόσμιο επίπεδο.

Με το έργο του “Για το σύνθημα των Ενωμένων Πολιτειών της Ευρώπης” που είπε ότι είναι ή απραγματοποίητες ή αντιδραστικές, τηρουμένων των αναλογιών, τις συνθήκες της περιόδου που γράφτηκε, απαντά στο σήμερα σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση, την αντιδραστικότητά της ως ταξικού συνασπισμού του κεφαλαίου των κρατών-μελών της, που συγκροτήθηκε για να εκμεταλλεύονται πιο στυγνά τους λαούς, για να συνενώνουν τις δυνάμεις τους στον οξύτατο διεθνή ανταγωνισμό με τα άλλα ιμπεριαλιστικά κέντρα, και έτσι να συμμετέχουν σε ιμπεριαλιστικούς πολέμους για μοίρασμα σφαιρών επιρροής, αγορών κ.λπ.

Σ’ αυτό βρίσκονται απαντήσεις για τις αυταπάτες για πραγματική σύγκλιση των οικονομιών των χωρών-μελών της που δεν μπορεί να υπάρξει λόγω ανισομετρίας και ανισόμετρης αλληλεξάρτησης, για ΕΕ με “κοινωνικό πρόσωπο”, για “Ευρώπη της ειρήνης, της δημοκρατίας, της ευημερίας”.

Το ΚΚΕ από την πρώτη στιγμή είπε την αλήθεια για την ΕΕ, πηγαίνοντας κόντρα στο ρεύμα με οργάνωση της πάλης ενάντια στη στρατηγική της.

Αναδείξαμε στο λαό ότι η ΕΕ δεν είναι εγγυητής της ειρήνης, αλλά μαζί με ΗΠΑ-ΝΑΤΟ, είναι πρωταγωνίστρια των ιμπεριαλιστικών πολέμων κι επεμβάσεων. Γι’ αυτό παλεύουμε για αποδέσμευση από την ΕΕ και το ΝΑΤΟ σε συνδυασμό με τον αγώνα για την εργατική εξουσία.

Τώρα προεκλογικά όλες οι αστικές δυνάμεις, που αποτελούν το μεγάλο αντιλαϊκό συνασπισμό στο Ευρωκοινοβούλιο και συναποφασίζουν τις αντιλαϊκές επιλογές, επιχειρούν να εξαπατήσουν τους λαούς καλώντας σε «αποτροπή της ανόδου της ακροδεξιάς», ενώ την ενισχύουν με την πολιτική τους.

Ενισχύοντας τη βάρβαρη πολιτική καταστολής της ΕΕ σε βάρος των προσφύγων, τις ξενοφοβικές θέσεις της, τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, τον αντικομμουνισμό και την ταύτιση κομμουνισμού-φασισμού που αθωώνει το φασισμό, όπως και την ανιστόρητη θεωρία των “δύο άκρων”.

Προβάλλουν τον “ακροδεξιό κίνδυνο”, ενώ στηρίζουν το σύστημα που γεννάει την ακροδεξιά, τον φασισμό, για να δημιουργήσουν κάλπικες διαχωριστικές γραμμές και δήθεν “προοδευτικά μέτωπα”.

Μόνο τα εργατικά-λαϊκά κινήματα, τα ριζοσπαστικά ταξικά κινήματα μπορούν να βάλουν μαχαίρι στην καρδιά της ακροδεξιάς και του φασισμού γιατί αντιπαλεύουν τον καπιταλισμό που τον γεννά και τον αναπαράγει.

Είναι συνειδητή απάτη σε βάρος του λαού το κάλεσμα των αστικών κομμάτων της σοσιαλδημοκρατίας όλων των εκδοχών, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά, για ενίσχυσή τους στις ευρωεκλογές, ώστε να προωθηθούν δήθεν “προοδευτικές εξελίξεις” στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Θέλουν να υφαρπάξουν τη λαϊκή ψήφο για τη λεγόμενη κυβέρνηση “των προοδευτικών δυνάμεων”, ώστε να ξανατσακίσουν τον λαό εφαρμόζοντας τις κατευθύνσεις της ΕΕ όπως η ΝΔ.

Δεν είναι μονόδρομος η Ευρωπαϊκή Ένωση του κεφαλαίου, της εκμετάλλευσης, της ακρίβειας, της φτώχειας, των ιμπεριαλιστικών πολέμων.

Υπάρχει άλλος δρόμος: Ο δρόμος των εργατών, των λαών, που παράγουν τον πλούτο, με αποδέσμευση από την ΕΕ για να έχουν την εξουσία και την οικονομία στα δικά τους χέρια, ώστε να οικοδομήσουν την Ευρώπη της αλληλεγγύης, της φιλίας, της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών, της ευημερίας και του σοσιαλισμού.

Οι όλο και μαζικότερες απεργίες, οι τεράστιες κινητοποιήσεις στις μεγάλες πρωτεύουσες της Ευρώπης, στη Γαλλία, τη Γερμανία κ.α., παρά τον αρνητικό συσχετισμό και την κυριαρχία του εργοδοτικού συνδικαλισμού, δείχνουν τον δρόμο κι αποτελούν απόδειξη ότι οι λαοί έχουν αστείρευτη δύναμη.

Επιβεβαιώνεται η θέση του ΚΚΕ ότι μόνο ο λαός θα σώσει τον λαό, αποφασίζοντας να απαλλαγεί από τα δεσμά της εξουσίας του κεφαλαίου και των ενώσεών του, παίρνοντας στα δικά του χέρια τα κλειδιά της εξουσίας και της οικονομίας.

Γι’ αυτό σας καλούμε να ενισχύσετε αποφασιστικά το ΚΚΕ στις ευρωεκλογές. Αυτό θα δώσει δύναμη και ελπίδα στο λαό μας και στους άλλους λαούς της Ευρώπης, θα ενισχύσει και τη δική τους πάλη.

Γιατί θα δυναμώσει το ελπιδοφόρο ρεύμα αμφισβήτησης της κυρίαρχης αστικής πολιτικής, το οποίο μπορεί να συναντηθεί με την ανατρεπτική πρόταση διεξόδου του ΚΚΕ.

Γιατί θα δώσει δύναμη σε κάθε εργατικό-λαϊκό αγώνα και διεκδίκηση, στις οποίες πρωτοστατεί το ΚΚΕ με όλες τις δυνάμεις του κόντρα στις αυταπάτες ότι μια κυβέρνηση στο πλαίσιο της καπιταλιστικής βαρβαρότητας μπορεί να αποτελεί διέξοδο για τον λαό.

Γιατί θα ενισχύσει τη μοναδική, οργανωμένη, αξιόμαχη, αγωνιστική δύναμη, που καθημερινά συμβάλλει ώστε να ενισχυθεί η ανασύνταξη και αντεπίθεση του εργατικού-λαϊκού κινήματος, που μπορεί να βάλει εμπόδια, να καθυστερήσει αντιλαϊκά μέτρα και να έχει κατακτήσεις.

Γιατί θα ηττηθούν όλα τα αστικά κόμματα που καλλιεργούν την αυταπάτη ότι η ΕΕ μπορεί να γίνει φιλολαϊκή.

Γιατί θα δυναμώσει η αντίθεση και η απαίτηση για τον τερματισμό των άδικων ιμπεριαλιστικών πολέμων.

Γιατί η ενίσχυση του ΚΚΕ θα σηματοδοτήσει αγωνιστικό μήνυμα μαχητικής αισιοδοξίας και αντεπίθεσης για τον άλλο δρόμο, της πάλης για το σοσιαλισμό, στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη».

Παράρτημα Ζωγράφου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ: Εκδηλώσεις τιμής και μνήμης για τους ήρωες της Εθνικής Αντίστασης

Εκδηλώσεις τιμής και μνήμης για τους πέντε κρεμασμένους αγωνιστές και για όλους τους ήρωες της Εθνικής Αντίστασης της περιοχής του Ζωγράφου πραγματοποίησαν την Κυριακή 7 Απρίλη 2024 το Παράρτημα Ζωγράφου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ και οι Κομματικές Οργανώσεις Ζωγράφου του ΚΚΕ.

Φέτος συμπληρώνονται 80 χρόνια από την ημέρα που πέντε κομμουνιστές, οι οποίοι είχαν συλληφθεί μερικές βδομάδες νωρίτερα σε μπλόκο, κρεμάστηκαν την αυγή της 5ης Απρίλη 1944.

Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν με ιστορικό περίπατο, στα χνάρια των Ανταρτών του ΕΛΑΣ και της ΕΠΟΝ Κουπονιών (Άνω Ιλισίων) και Ζωγράφου, με αφετηρία την πλατεία Κύπρου. Έγινε ξενάγηση σε οδούς με ιστορική σημασία (Υφασίου και Εθνικής Αντιστάσεως, Αδελφών Ντέρη, Ούλωφ Πάλμε και Αβύδου, Άγιου Γεράσιμου, Ξηρογιάννη, Παιανίας και Παπάγου, Πλατεία 5 Ηρώων – ΑΛΕΞ).

Στη συνέχεια, έγιναν ομιλίες στον πεζόδρομο της οδού Παπανδρέου, μπροστά στο εμβολιαστικό κέντρο Ζωγράφου. Αρχικά έγινε χαιρετισμός από τον Πρόεδρο του Παραρτήματος Ζωγράφου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ Βαγγέλη Κούκλη, και ακολούθησε ομιλία από το Μιχάλη Μονοχολιά εκ μέρους των Κομματικών Οργανώσεων Ζωγράφου. Στην ομιλία του τόνισε την ανάγκη να φτάσει ακόμη πιο μακριά το μήνυμα του ΚΚΕ μπροστά στην μάχη των Ευρωεκλογών.

Χαρακτηριστικά ανέφερε: «Μπαίνουμε σε αυτή τη μάχη με αισιοδοξία, αφού οι ενδείξεις των τελευταίων μηνών αποτυπώνουν σημαντικές διεργασίες στην εργατική-λαϊκή συνείδηση, κινητικότητα που υπάρχει μέσα στο λαό και εκφράστηκε στις μεγάλες κινητοποιήσεις το προηγούμενο διάστημα».

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης έγινε ανάγνωση ποιήματος, ενώ ακολούθησε και προσκλητήριο νεκρών.

Οι εκδηλώσεις ολοκληρώθηκαν με πορεία και κατάθεση στεφάνων στον τόπο της θυσίας, στην πλατεία 5 Ηρώων. Στις εκδηλώσεις έδωσαν το παρόν ο επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης» Ζωγράφου Αντρέας Καραβίδας, και αντιπρόσωποι μαζικών φορέων και οργανώσεων, όπως το Παράρτημα Καισαριανής της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, ο Σύνδεσμος Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών (ΣΦΕΑ), ο Δημοκρατικός Σύλλογος Γυναικών Ζωγράφου (μέλος ΟΓΕ), το Σωματείο Συνταξιούχων ΙΚΑ Ζωγράφου, ο Σύλλογος Κρητών Ζωγράφου «Ο ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ».

 

Παράρτημα Ιωαννίνων της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ: Εκδήλωση στη μνήμη των εκτελεσθέντων ΕΠΟΝιτών Μπ. Τσιάρα, Γ. Φίλιου και Γ. Τάτση

Εκδήλωση στη μνήμη των εκτελεσθέντων ΕΠΟΝιτών Μπάμπη Τσιάρα, Γιάννη Φίλιου και Γιάννη Τάτση διοργάνωσαν την Τετάρτη 3 Απρίλη 2024 το Παράρτημα Ιωαννίνων της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ και η ΤΟ Ιωαννίνων του ΚΚΕ.

Η εκδήλωση έγινε στο μνημείο της Λεωφόρου Γράμμου στους Αμπελόκηπους Ιωαννίνων, το σημείο όπου έγινε η εκτέλεση των αγωνιστών. Παραβρέθηκαν συγγενείς των εκτελεσθέντων αγωνιστών, οι οποίοι κάθε χρόνο τιμούν τη μνήμη τους και καταβάλλουν προσωπικές προσπάθειες και πιέσεις ώστε το μνημείο να διατηρηθεί σε καλή κατάσταση.

Στην εκδήλωση χαιρετισμό έκανε ο γραμματέας του Παραρτήματος Ιωαννίνων της ΠΕΑΕ-ΔΣΕ Στάθης Βαμβέτσος, ο οποίος ανέφερε:

«Έχουν περάσει 80 χρόνια από τις 3 Απρίλη του 1944, ξημερώματα 4 Απρίλη, όταν οδηγήθηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα ο Μπάμπης Τσιάρας, ο Γιάννης Φίλιος και ο Γιάννης Τάτσης, 3 στελέχη της ΕΠΟΝ εδώ στους Αμπελόκηπους από τους Γερμανούς κατακτητές αφού πρώτα το αστικό κράτος φρόντισε, και συγκεκριμένα μέσω της Διοίκησης της Χωροφυλακής, να τους παραδώσει στους Γερμανούς κατακτητές, με το αιτιολογικό ότι συμμετείχαν σε παράνομη συγκέντρωση.

Ποια όμως είναι η αλήθεια; Το χειμώνα του 1943-1944 ήταν έντονα τα φαινόμενα της πείνας στα Γιάννενα. Στις 15 Γενάρη του 1944 πραγματοποιήθηκε μεγαλειώδης κινητοποίηση με πρωτοβουλία του ΚΚΕ, του ΕΑΜ και της ΕΠΟΝ μπροστά από τη Γενική Διοίκηση Ηπείρου και απαιτούσαν ψωμί, δουλειά και ελευθερία. Ζητούσαν να μοιραστούν τα τρόφιμα που υπήρχαν στις αποθήκες, μιας και ο λαός πεινούσε.

Αυτή η μεγαλειώδης συγκέντρωση θορύβησε το αστικό κράτος, συνεργάτη των Γερμανών, και προχώρησε δια της Χωροφυλακής σε συλλήψεις. Τους οδήγησαν στο Στρατοδικείο και καταδικάστηκαν σε θάνατο με συνοπτικές διαδικασίες και στη συνέχεια στο εκτελεστικό απόσπασμα.

Εμείς σήμερα είμαστε εδώ για να τιμήσουμε τη μνήμη τους.

Τα γεγονότα αυτής της εκτέλεσης κατέδειξαν τους δύο κόσμους, τις δύο ηθικές. Από τη μια έχουμε τον κόσμο των βασανιστών και των εντολέων του, τη συνεργασία του αστικού κράτους με τους Γερμανούς κατακτητές. Το κράτος της βίας, που το χρησιμοποιούσαν για να χτυπήσουν τους δίκαιους αγώνες του λαού και της νεολαίας.

Από την άλλη μεριά έχουμε τον άλλο κόσμο, τον κόσμο και την ηθική των αγωνιστών, των κομμουνιστών, των νέων ηλικίας 18-20 και 25 χρόνων που ανάδειξαν το μεγαλείο της ψυχής τους και μπήκαν στην πρώτη γραμμή της πάλης για το δικαίωμα στη ζωή.

Αυτοί οι νέοι αγωνιστές, οι ΕΠΟΝίτες, οι κομμουνιστές, αντιμετώπισαν το θάνατο και τη βία με ένα μόνο όπλο: την πίστη στον αγώνα του λαού για το δικαίωμα στη ζωή, για τα ιδανικά του σοσιαλισμού-κομμουνισμού, για την αγάπη στον αδούλωτο λαό μας.

Ο αγώνας αυτός συνεχίζεται και σήμερα. Εκατοντάδες χιλιάδες λαού και νεολαίας συμμετείχαν στις τελευταίες κινητοποιήσεις, γεγονός που δείχνει ότι ο λαός αρνείται να συνεχίσει να ζει με σκυμμένο το κεφάλι.

Αθάνατοι οι νεκροί μας.

Τους τιμάμε με τους αγώνες μας».

Με το τέλος της εκδήλωσης κατέθεσαν στεφάνια και λουλούδια συγγενείς των εκτελεσθέντων, το Παράστημα Ιωαννίνων της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ και η ΤΟ Ιωαννίνων του ΚΚΕ.

Παράρτημα Δράμας της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ: Πραγματοποίησε εκδήλωση για το Έκτακτο Στρατοδικείο Δράμας

Το απόγευμα του Σαββάτου 30 Μάρτη 2024, 72 χρόνια μετά την εκτέλεση του Νίκου Μπελογιάννη, του ανθρώπου με το γαρύφαλλο, το Παράρτημα Δράμας της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ πραγματοποίησε εκδήλωση για τους εκτελεσθέντες λόγω αποφάσεων του Εκτάκτου Στρατοδικείου Δράμας.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης παρουσιάστηκε το βιβλίο του διδάκτορα Ιστορίας και μέλους της Διοικούσας Επιτροπής του Παραρτήματος Δράμας της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ Νίκου Θ. Γεωργιάδη, με τίτλο: «Το χρονικό των δικών στο Έκτακτο Στρατοδικείο Δράμας (1946-1952)».

Η εκδήλωση αποτέλεσε τον τρίτο κρίκο στην αλυσίδα εκδηλώσεων για τα 114 καταγεγραμμένα θύματα του συγκεκριμένου Στρατοδικείου. Είχαν προηγηθεί η εκδήλωση μνήμης που πραγματοποιήθηκε μαζί με τα αποκαλυπτήρια του μνημείου των εκτελεσθέντων στον τόπο εκτέλεσης, στον τοίχο της περίφραξης του Α’ Νεκροταφείου Δράμας (28 Σεπτέμβρη 2008), και η εκδήλωση τιμής και μνήμης για όσους δικάστηκαν, φυλακίστηκαν και εκτελέστηκαν από το Έκτακτο Στρατοδικείο Δράμας την περίοδο 1946-1952, μαζί με τα αποκαλυπτήρια της στήλης με τα ονόματα των εκτελεσθέντων (21 Οκτώβρη 2018).

Στην κατάμεστη αίθουσα συνεδριάσεων του Εργατικού Κέντρου Δράμας, παρακολούθησαν τη βιβλιοπαρουσίαση συναγωνιστές και συναγωνίστριες, φίλες και φίλοι, από την Καβάλα, την Ξάνθη, τις Σέρρες, τη Θεσσαλονίκη, την πόλη και την περιοχή της Δράμας.

Αρχικά, αναγνώστηκε απόσπασμα από την απολογία του Νίκου Μπελογιάννη στο Στρατοδικείο Αθηνών και στη συνέχεια, χαιρετισμό απηύθυνε ο πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Παραρτήματος Δράμας της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ Παύλος Ιμσιρίδης.

Για το βιβλίο και για το ιστορικό πλαίσιο της περιόδου αναφοράς του μίλησε το μέλος του Γενικού Συμβουλίου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ Δήμος Ζαχαριάδης: «Για το Έκτακτο Στρατοδικείο της Δράμας έρχεται να μας πληροφορήσει το βιβλίο του συναγωνιστή Νίκου Γεωργιάδη. Το βιβλίο δεν είναι απλά η συγγραφή ενός βιβλίου. Είναι μια μελέτη, ένα εγχειρίδιο χρήσιμο για τον ιστορικό, μελετητή του μέλλοντος. Οι λεπτομέρειες με τις ημερομηνίες των δικών, τη σύσταση των Στρατοδικείων και των αποφάσεων φανερώνουν τη σχολαστική μελέτη και τη δουλειά του συγγραφέα. Η ανάδειξη του ζητήματος των Έκτακτων Στρατοδικείων είναι σημαντικό κομμάτι της νεότερης ιστορίας και λίγοι είναι αυτοί που καταπιάστηκαν με αυτό το θέμα και απ’ αυτή την πλευρά το βιβλίο αυτό προσφέρει στη γενικότερη έρευνα της νεότερης, της πραγματικής ιστορίας της χώρας μας».

Στη συνέχεια, το λόγο πήρε ο συγγραφέας του βιβλίου και ανέφερε γιατί έγραψε το συγκεκριμένο βιβλίο για τις δίκες, τις καταδίκες και τις εκτελέσεις αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης και του Δημοκρατικού Στρατού από το Έκτακτο Στρατοδικείο Δράμας και για τη δικαίωση της θυσίας τους:

«Θεώρησα χρέος μου να καταγράψω τα ονόματα όσων δικάστηκαν, καταδικάστηκαν και εκτελέστηκαν στη Δράμα. Γιατί επί δεκαετίες έμειναν στη λήθη της ιστορίας. Γιατί θάφτηκαν στο Α’ Νεκροταφείο Δράμας, αλλά δεν τάφηκαν όπως τους άξιζε, δεν υπήρξε γι’ αυτούς μνήμα, καθώς το αστικό κράτος αποφάσισε να τους σκεπάσει με χώμα στον τόπο εκτέλεσής τους και να μην τους κηδέψουν οι συγγενείς τους. Γιατί έπρεπε να τιμηθεί η θυσία τους για το Κόμμα και το λαό μας, καθώς στάθηκαν πιστοί και πιστές στα ιδανικά τους, παρά τα σωματικά και ψυχολογικά βασανιστήρια, στα κρατητήρια των κτιρίων της Ταξιαρχίας, της Ασφάλειας και των Φυλακών της Δράμας. Γιατί στάθηκαν με το κεφάλι ψηλά, αντρίκια, όπως ο Μπελογιάννης και χιλιάδες άλλοι αγωνιστές, μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα, εκεί, στο Α’ Νεκροταφείο της πόλης μας, άνδρες και γυναίκες, αντάρτες και αντάρτισσες του ΔΣΕ, μέλη και τροφοδότες του Κόμματος, στελέχη του παράνομου κομματικού μηχανισμού στη Δράμα και στην περιοχή της, Καβαλιώτες, Σερραίοι και Εβρίτες. Γιατί η σπορά των εκτελεσθέντων πρέπει να φυτρώσει για να επιβεβαιωθούν τα λόγια του Τρικαλινού Θωμά Πάλλα (καπετάν Κόζιακα) στο Σερραίο Μενέλαο Δραγάτη λίγες στιγμές πριν την εκτέλεσή τους στη Δράμα το Γενάρη του 1949: “Μενέλαε, αρκετό σπόρο ρίξαμε και θα φυτρώσει”, όπως αναλογικά έλεγε και ο Χαρίλαος: “Οι ζευγάδες φεύγουν, η σπορά μένει”. Γιατί και οι συγγενείς των εκτελεσθέντων, γονείς, σύζυγοι, παιδιά, ένιωσαν τον κοινωνικό αποκλεισμό, την οικονομική εξαθλίωση και κυρίως τον πόνο της απώλειας και της αδικίας».

Συνέχισε τονίζοντας: «Και αυτό το χρέος μας είναι προς όσους και όσες σε ταξικό, πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο αγωνίστηκαν στην περιοχή της Δράμας μέσα από τις γραμμές του λαϊκού κινήματος. Προς τους καπνεργάτες και τις καπνεργάτριες, τους ΕΑΜίτες και τις ΕΑΜίτισσες, τους ΕΠΟΝίτες και τις ΕΠΟΝίτισσες, τους αντάρτες και τις αντάρτισσες του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ, προς όσους και όσες εκτελέστηκαν λόγω αποφάσεων του Εκτάκτου Στρατοδικείου Δράμας. Και το χρέος αυτό δεν ξεπληρώνεται μόνο με εκδηλώσεις μνήμης και τιμής, με βιβλία, λόγους και στεφάνια. Οφείλουμε όλοι όσοι είμαστε μέλη, φίλοι και ψηφοφόροι του Κόμματος, στη μνήμη των λαϊκών αγωνιστών της Δράμας να ανεβάσουμε ψηλότερα τη δυναμική, την απήχηση και τα ποσοστά του Κόμματος στο νομό μας».

Ακολούθησε προσκλητήριο των 114 εκτελεσθέντων λόγω αποφάσεων του Εκτάκτου Στρατοδικείου Δράμας αλλά και άλλων 9 Δραμινών που εκτελέστηκαν λόγω αποφάσεων άλλων Στρατοδικείων. Η εκδήλωση έκλεισε με το «Επέσατε θύματα».

Παράρτημα Λιβαδειάς της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ: Ανακοίνωση-καταγγελία

Τη χορηγία κτιρίου ενός δημόσιου σχολείου στο Στείρι Βοιωτίας από τον Δήμο Διστόμου σε ιδιώτες καταγγέλλει το Παράρτημα Λιβαδειάς της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ. Όπως σημειώνεται σε σχετική ανακοίνωση, «ο σκοπός είναι να χρησιμοποιηθεί ως ιδιωτικό σχολείο όλων των βαθμίδων της Εκπαίδευσης και χώρος προγραμμάτων-εκπαιδευτηρίου».

Ακόμα, σημειώνεται ότι ο μάνατζερ της ΚΟΙΝΣΕΠ «AtaxiaSchool» προκαλεί με την ονομασία «Δημοκρατικό σχολείο του Βουνού» που πρόκειται να δοθεί στο ιδιωτικό σχολείο, καθώς, όπως τονίζεται, δημιουργούνται περίεργοι συνειρμοί με τη λαμπρή ιστορική περίοδο της ΠΕΕΑ, της κυβέρνησης του Βουνού και του ΔΣΕ, οπότε το σχολείο ήταν δημόσιο και δωρεάν και η Εκπαίδευση ενιαία σε όλη την Ελεύθερη Ελλάδα.

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

«Με απευθείας εκμίσθωση του κτιρίου ενός δημόσιου σχολείου στο Στείρι Βοιωτίας (δίπλα στο Δίστομο) μετατρέπεται σε ιδιωτική δομή Α’βάθμιας Εκπαίδευσης, με σύμβαση για 15 χρόνια και μίσθιο 500 ευρώ το χρόνο. Πρόκειται για σκανδαλώδη χορηγία του Δήμου Διστόμου προς ιδιώτες. Εξελίσσεται μια πρωτόγνωρη μετατροπή του δημόσιου και δωρεάν σχολείου σε ΣΔΙΤ με την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Διστόμου να παραχωρηθεί το κτίριο του Δημοτικού Σχολείου σε έναν αστικό συνεταιρισμό με την επωνυμία “Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση Συλλογικής και Κοινωνικής Ωφέλειας – Δημοκρατικό σχολείο του Βουνού” και τον τίτλο “AtaxiaSchool ΚΟΙΝΣΕΠ”. Ο σκοπός είναι να χρησιμοποιηθεί ως ιδιωτικό σχολείο όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης και χώρος προγραμμάτων-εκπαιδευτηρίου.

Τέτοια πειράματα είναι σε πλήρη συμφωνία με τις οδηγίες του ΟΟΣΑ, του ΣΕΒ και των σχολαρχών για αυτονομία και εμπορευματοποίηση της σχολικής μονάδας, των διευθυντών μάνατζερ, την επέκταση των ελαστικών εργασιακών σχέσεων, την υπαγωγή στην Τοπική Διοίκηση των σχολικών μονάδων και της διάσπασης του ενιαίου της Εκπαίδευσης. Η εκπαίδευση που πληρώνεται σε ένα ιδιωτικό σχολείο δεν είναι “δημοκρατική και καινοτόμος λειτουργία των κοινοτήτων”.

Προκαλεί ο μάνατζερ της ΚΟΙΝΣΕΠ Ataxiaschool, όταν υποστηρίζει ότι πρόκειται “για ένα σχολείο από τα κάτω και οριζόντιο απέναντι στο ιεραρχημένο από την ολιγαρχία”, (αλήθεια το δικό του από πού είναι ιεραρχημένο ως ιδιωτικό;) όταν βαφτίζει το ιδιωτικό σχολείο “Δημοκρατικό σχολείο του Βουνού”, θέλοντας να προκαλέσει συνειρμούς με μια ιστορική περίοδο που ο λαός μας έγραψε λαμπρές σελίδες, εποποιίες, στην ιστορία της ταξικής πάλης στην Ελλάδα. Προσπαθεί να το συσχετίσει και να εκμεταλλευτεί την ιστορία της ΠΕΕΑ, της Κυβέρνησης του Βουνού, και του Δημοκρατικού Στρατού. Προσπαθεί να πατήσει στη ζωντανή ιστορική μνήμη για τη λαϊκή ηρωική απελευθερωτική ταξική πάλη της περιόδου 1940-1949 προβάλλοντας τάχα ένα ιδιωτικό σχολείο σαν αναβίωση του δημόσιου δωρεάν σχολείου εκείνης της ιστορικής περιόδου και του ενιαίου της Εκπαίδευσης σε όλη την Ελεύθερη Ελλάδα.

Το εγχείρημά τους είναι στην αντίθετη κατεύθυνση με την πραγματικά δημοκρατική διοίκηση της ΠΕΕΑ. Την ευθύνη τότε για τη λειτουργία και τη χρηματοδότηση των σχολείων την είχαν τα Λαϊκά Συμβούλια και όχι κάποια ΚΟΙΝΣΕΠ με μάνατζερ. Υπήρχε κεντρικός σχεδιασμός, συγκροτήθηκαν θεσμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, παραχωρήθηκαν δάση και βοσκότοποι στις κοινότητες και εξασφαλίστηκε η λειτουργία Δημοτικών Σχολείων και Παιδαγωγικών Φροντιστηρίων για δασκάλους, τυπώθηκαν βιβλία, δημιουργήθηκε πολιτισμός.

Πρόκειται για λαθροχειρία του μάνατζερ της ΚΟΙΝΣΕΠ κ. Λούκα, ιδιοκτήτη δύο άλλων κερδοφόρων επιχειρήσεων με παρόμοια δραστηριότητα, να ονομάζει μια ιδιωτική επιχείρηση-σχολείο “Δημοκρατικό σχολείο του Βουνού”, ενώ στην πραγματικότητα η επιχειρηματική του δράση προωθεί την παραπέρα υποβάθμιση της δημόσιας και δωρεάν Εκπαίδευσης, ενισχύει τους υπάρχοντες ταξικούς φραγμούς στην εκπαίδευση».

Παράρτημα Πειραιά της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ: Εκδήλωση για τα 80 χρόνια από τον αγγλοαμερικανικό βομβαρδισμό του Πειραιά

Ο αγγλοαμερικανικός βομβαρδισμός του Πειραιά, πριν από 80 χρόνια, διδάσκει ότι δεν πρέπει να υπάρχει καμία εμπιστοσύνη στους ιμπεριαλιστές. Αυτό ήταν το ξεκάθαρο μήνυμα της εκδήλωσης που διοργάνωσε την Κυριακή 31 Μάρτη 2024 το Παράρτημα Πειραιά της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ και η Τομεακή Επιτροπή Πειραιά του ΚΚΕ στον Τινάνειο Κήπο.

Στην εκδήλωση μίλησε ο Στέφανος Λουκάς, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, ενώ χαιρέτισε ο Γιάννης Νταουντάκης, πρόεδρος του Παραρτήματος Πειραιά της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ. Μετά την ομιλία του Στ. Λουκά διαβάστηκαν από μέλη της ΚΝΕ μαρτυρίες της περιόδου εκείνης, ενώ ακολούθησε καλλιτεχνικό πρόγραμμα από το συγκρότημα της ΚΝΕ και τον Στέλιο Αλεξανδράκη, το οποίο άνοιξε ο Στέλιος Μουντής, αντιπρόεδρος του Παραρτήματος, ο οποίος έχασε τον πατέρα του στον βομβαρδισμό.

Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν ο Νίκος Αμπατιέλος, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και βουλευτής Α’ Πειραιά και ο Δημήτρης Ξεκαλάκης, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ.

Στην ομιλία του ο Στέφανος Λουκάς, αναφέρθηκε στο ιστορικό του βομβαρδισμού του Πειραιά σημειώνοντας: «Έχουν κλείσει 80 χρόνια από τις 11 Γενάρη 1944 όταν ο Πειραιάς δεχόταν τον σφοδρότερο βομβαρδισμό στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και μάλιστα από τους Αγγλοαμερικανούς ιμπεριαλιστές “σύμμαχους” των αστών στον πόλεμο κατά του φασιστικού άξονα. Για πάνω από 5 συνολικά ώρες, με τρεις επιδρομές, τα αμερικανικά και βρετανικά αεροπλάνα ισοπέδωσαν τον Πειραιά ρίχνοντας χωρίς διάκριση στις λαϊκές συνοικίες τόνους βόμβες, διαπράττοντας ένα έγκλημα κατά του αδούλωτου λαού της περιοχής και της χώρας μας.

200 βομβαρδιστικά αεροπλάνα χτυπούσαν τον Πειραιά. Πρώτοι βομβάρδισαν οι Αμερικανοί το μεσημέρι. Οι Βρετανοί βομβάρδισαν δύο φορές το βράδυ. Ήταν οι πιο φονικοί βομβαρδισμοί, καθώς όλοι πίστευαν ότι οι βομβαρδισμοί είχαν τελειώσει και είχαν βγει στους δρόμους για να προσφέρουν βοήθεια σε όσους ήταν ζωντανοί, αλλά εγκλωβισμένοι κάτω από ερείπια. Έτσι οι βρετανικοί βομβαρδισμοί ανέκοψαν κάθε προσπάθεια ανάσυρσης εγκλωβισμένων αυξάνοντας τους νεκρούς.

Οι θάνατοι στη διάρκεια του βομβαρδισμού της 11ης Γενάρη 1944 υπολογίζονται σε πάνω από 700, αλλά στο ταφολόγιο στο νεκροταφείο της Ανάστασης, υπάρχουν μόνο 492 ονόματα. Θα πρέπει να υπολογιστεί ότι ένας σημαντικός αριθμός θυμάτων του βομβαρδισμού θάφτηκαν ανώνυμα σε λάκκους, χωρίς να δοθούν τα στοιχεία τους, άλλοι στην Αθήνα, όταν μεταφέρθηκαν ως τραυματίες, μερικοί σκόπιμα δε δηλώθηκαν από τους συγγενείς για να κρατήσουν τα δελτία τροφίμων τους ώστε να πάρουν τη μερίδα που τους αναλογούσε – 30 δράμια ψωμιού».

Παράλληλα, ο Στέφανος Λουκάς τόνισε ότι «ένα βασικό συμπέρασμα από αυτή την ιστορική περίοδο είναι ότι όταν οι λαοί αποφασίσουν να βγουν μπροστά, οργανωμένοι και αποφασισμένοι να πάρουν τις τύχες τους στα χέρια τους, γίνεται ακαταμάχητη η δύναμή τους. Μόνο που για να μπορούν να το αποφασίσουν χρειάζονται την οργανωμένη επαναστατική πρωτοπορία της εργατικής τάξης, το Κομμουνιστικό Κόμμα. Που έχοντας σωστή στρατηγική, όταν δημιουργηθεί επαναστατική κατάσταση όπως αυτή του 1944 στην Ελλάδα, καθοδηγεί την εργατική τάξη και τους συμμάχους της στον αγώνα για την εργατική εξουσία.

Είναι χρήσιμα συμπεράσματα τώρα που μαίνονται ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή. Η κυβέρνηση έχει μπλέξει την Ελλάδα μέχρι τα μπούνια στον πόλεμο στην Ουκρανία. Το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης έγινε αμερικανοΝΑΤΟική βάση. Το λιμάνι του Πειραιά υποδέχεται αεροπλανοφόρα των ΗΠΑ. Η κυβέρνηση στέλνει συνεχώς όπλα, πυρομαχικά, άρματα μάχης, αφοπλίζοντας τα νησιά του Αιγαίου, ενώ όλη η Ελλάδα είναι ιμπεριαλιστικό ορμητήριο. Πρόσφατα ο Κ. Μητσοτάκης επισκέφτηκε την Ουκρανία και έκανε συμφωνίες για να μας μπλέξει ακόμη πιο βαθιά σε αυτό τον πόλεμο.

Το ΚΚΕ από την πρώτη στιγμή ανέδειξε τον ιμπεριαλιστικό χαρακτήρα του πολέμου, ως συνέπεια της ανατροπής του σοσιαλισμού και της διάλυσης της Σοβιετικής Ένωσης. Ο πόλεμος γίνεται για να μοιράσουν τον πλούτο της Ουκρανίας, που είναι τεράστιος σε φυσικό αέριο, ουράνιο, διάφορα μέταλλα, εύφορα, καλλιεργήσιμα εδάφη κ.ά. Ενώ τα ευρωενωσιακά μονοπώλια μαζί και ελληνικοί όμιλοι ετοιμάζονται να κερδοσκοπήσουν με τα προγράμματα ανοικοδόμησης της Ουκρανίας».

Σημείωσε ότι «εδώ και πέντε μήνες το Ισραήλ, με τις πλάτες των ΗΠΑ – ΝΑΤΟ – ΕΕ, διεξάγει πόλεμο για την εξόντωση του ηρωικού λαού της Παλαιστίνης, που δεκαετίες τώρα παλεύει για τη δική του πατρίδα. Πίσω από την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή βρίσκονται οι ενδοϊμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί για τον έλεγχό της. Ανάμεσα σε ΗΠΑ – ΝΑΤΟ – ΕΕ, το ευρωατλαντικό στρατόπεδο από τη μια και το ευρασιατικό από την άλλη. Η Ρωσία έχει βάσεις στη Συρία, θεωρεί την περιοχή γεωστρατηγικό κόμβο για τα συμφέροντα των μονοπωλίων της».

Όπως ανέφερε: «Η ελληνική κυβέρνηση με τη στήριξη του ΣΥΡΙΖΑ, του ΠΑΣΟΚ, της Ελληνικής Λύσης και των άλλων ακροδεξιών μορφωμάτων, στηρίζει το κράτος-δολοφόνο του Ισραήλ. Άλλωστε όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις έχουν συνάψει διάφορες στρατηγικές και στρατιωτικές συμφωνίες με το Ισραήλ. Έχουν στείλει ελληνική πυροβολαρχία “Πάτριοτ” στη Σαουδική Αραβία, τώρα έστειλαν τη φρεγάτα “Ύδρα” στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ η Ελλάδα ανέλαβε και τη διοίκηση της πολεμικής ναυτικής αποστολής “Aspides” της ΕΕ, στην περιοχή που συνεργάζεται με ναυτική δύναμη που ηγούνται οι ΗΠΑ.

Όλα αυτά δεν γίνονται μόνο λόγω συμμαχίας με ΗΠΑ – ΝΑΤΟ – ΕΕ. Η κυβέρνηση και τα άλλα κόμματα υπηρετούν τα συμφέροντα των Ελλήνων καπιταλιστών, εφοπλιστών, επιχειρηματιών της Ενέργειας, επιχειρηματιών στις διαμετακομιστικές “αλυσίδες”, στη μεταφορά εμπορευμάτων κ.λπ. Γι’ αυτά τα συμφέροντα στέλνουν προσωπικό των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, παιδιά του λαού, στο στόμα του λύκου.

Είναι πέρα για πέρα δίκαιες οι αντιδράσεις στις γραμμές των μόνιμων στελεχών και των εφέδρων των Ενόπλων Δυνάμεων για τέτοιες αποστολές σε εμπόλεμη ζώνη έξω από τα σύνορα της Ελλάδας. Είναι εκατοντάδες οι επιστολές νέων στρατευμένων ενάντια στην εμπλοκή της χώρας στους δολοφονικούς σχεδιασμούς και μας γεμίζουν δύναμη και περηφάνια. Είμαστε στο πλευρό τους».

Ο Στέφανος Λουκάς ξεκαθάρισε ότι «δεν μπαίνουμε κάτω από την ξένη για τους εργαζόμενους σημαία των καπιταλιστών που θα συμμετέχουν σε ένα ιμπεριαλιστικό πόλεμο για τα κέρδη τους. Υψώνουμε τη σημαία των συμφερόντων της εργατικής τάξης, του λαού. Η εργατική τάξη οργανώνει αυτοτελώς την πάλη της με όλες τις μορφές για να σταματήσει μια για πάντα και τον πόλεμο και την εκμετάλλευση. Αγώνας για την ολοκληρωτική ήττα της αστικής τάξης και την κατάκτηση της εξουσίας. Αν δεχτούμε ένοπλη επίθεση, με την καθοδήγηση του ΚΚΕ, το εργατικό, λαϊκό κίνημα θα υπερασπίσει τα σύνορα και τον λαό μας.

Ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος, η συμμετοχή στην ιμπεριαλιστική διαπάλη, φανερώνουν ότι οι καπιταλιστές όταν μιλούν για “πατρίδα”, εθνικό “συμφέρον”, χρησιμοποιούν το αίμα των λαών για τα δικά τους συμφέροντα. Καμιά λοιπόν εμπιστοσύνη στην αστική τάξη που εκχωρεί κυριαρχικά δικαιώματα σε ΝΑΤΟ και ΕΕ. Η αστική τάξη είναι αυτή που απεμπολεί και σήμερα κυριαρχικά δικαιώματα σε ΝΑΤΟ – ΕΕ, όπως η φύλαξη των συνόρων στο Αιγαίο.

Στο κίνημα καλούμε σε κοινή δράση κάθε τίμιο εργαζόμενο, κάθε συνδικαλιστή, που δεν είναι με την εργοδοσία και τις κυβερνήσεις, ανεξάρτητα από τις πολιτικές επιλογές που έκαναν μέχρι χτες. Τους καλούμε σε αγωνιστική συμπόρευση με το ΚΚΕ.

Και την πολιτική μάχη για τις ευρωεκλογές θα τη δώσουμε με ανοικτά τα μέτωπα των αγώνων! Με δράση για την οργάνωση της κοινωνικής συμμαχίας σε αντικαπιταλιστική αντιμονοπωλιακή κατεύθυνση. Με δυνάμωμα του ρεύματος αμφισβήτησης και εναντίωσης στις ιμπεριαλιστικές ενώσεις της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Γιατί στο τέλος κι αυτής της μάχης, πρέπει να αναδειχτεί πολύ πιο ισχυρό συνολικά το ρεύμα αμφισβήτησης της αντιλαϊκής πολιτικής, της κυβέρνησης της ΝΔ και της συναίνεσης που της προσφέρουν τα κόμματα του συστήματος, ο ΣΥΡΙΖΑ, το ΠΑΣΟΚ, η Νέα Αριστερά, τα ακροδεξιά μορφώματα, αλλά και τα οπορτουνιστικά κόμματα που βάζουν τρικλοποδιές.

Στο στόχαστρο αυτών των αγώνων, αλλά και της πολιτικής μας δράσης μπαίνει και η ΕΕ, που υπάρχει μόνο για να εξασφαλίζει τα συμφέροντα των ευρωπαϊκών μονοπωλίων, τσακίζοντας κάθε λαϊκή ανάγκη με τις Οδηγίες, τους Κανονισμούς, τις Συνθήκες της, που συνδιαμορφώνουν οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών της, φιλελεύθερες, σοσιαλδημοκρατικές, οι λεγόμενες κεντροαριστερές-αριστερές, σε όλους τους τομείς της ζωής μας.

Αποδείχτηκε παραμύθι ότι η ενιαία ευρωενωσιακή αγορά θα έφερνε οικονομική ανάπτυξη για όλους, ευημερία, καλούς μισθούς και συντάξεις, χαμηλές τιμές για τα είδη πλατιάς λαϊκής κατανάλωσης.

Δεν είναι μονόδρομος η Ευρωπαϊκή Ένωση του κεφαλαίου, της εκμετάλλευσης, της ακρίβειας, της φτώχειας, των ιμπεριαλιστικών πολέμων.

Υπάρχει άλλος δρόμος: Αυτός της τεράστιας πλειοψηφίας των εκμεταλλευομένων και καταπιεσμένων, αυτών που παράγουν τον πλούτο, με αποδέσμευση από την ΕΕ και κάθε ένωση του κεφαλαίου, για να έχουν την εξουσία και την οικονομία στα δικά τους χέρια, ώστε να οικοδομήσουν την Ευρώπη της αλληλεγγύης, της φιλίας, της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών, της ευημερίας και του σοσιαλισμού».

Παράρτημα Περιστερίου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ: Συγκέντρωση και συναυλία για τη διάσωση του Μουσείου ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης

Με αφορμή τη συμπλήρωση 17 χρόνων λειτουργίας του Μουσείου ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης στο Περιστέρι, το Παράρτημα Περιστερίου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, καθώς και μαζικοί φορείς και σωματεία της περιοχής, πραγματοποίησαν συγκέντρωση στην πλατεία Δημαρχείου στο Περιστέρι. Ακολούθησε συναυλία με το συγκρότημα «Υπεραστικοί».

Το Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης στο Περιστέρι δημιουργήθηκε και λειτουργεί έως και σήμερα χάρη στην προσφορά και εθελοντική δουλειά των κομμουνιστών και άλλων αγωνιστών της περιοχής, καθώς και ευρύτερα ανθρώπων που συγκινούνται από το έπος της Εθνικής Αντίστασης. Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στον κομμουνιστή εκπαιδευτικό Θοδωρή Αυγέρο, στυλοβάτη, πρωτεργάτη και ψυχή του Μουσείου, που έδινε όλες του τις δυνάμεις για τη ζωντανή λειτουργία του Μουσείου, αλλά και για να γίνει όσο το δυνατόν πιο πλατιά και γνωστή στο λαό της περιοχής η δράση του.

Όλα αυτά τα χρόνια, στο χώρο και στην αυλή του Μουσείου έχουν πραγματοποιηθεί πλήθος συζητήσεων, προβολών και άλλων εκδηλώσεων. Το Μουσείο έχει υποδεχθεί δεκάδες σχολεία και άλλα γκρουπ για ομαδικές ξεναγήσεις. Έχει πάντα τις πόρτες του ανοιχτές σε σωματεία και άλλους μαζικούς φορείς που θέλουν να πραγματοποιήσουν κάποια εκδήλωση στους χώρους του.

Το Μουσείο με τη λειτουργία και τις δράσεις του επιδιώκει να κρατήσει ζωντανή στη συλλογική μνήμη, να προβάλει και να αναδείξει τη σπουδαία αγωνιστική ιστορία του λαού του Περιστερίου και των γύρω περιοχών της Δυτικής Αθήνας.

Υπενθυμίζεται ότι το Παράρτημα Περιστερίου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ έχει βγάλει ψήφισμα καταγγελίας της Διοίκησης του Δήμου Περιστερίου να προχωρήσει στην τοποθέτηση περιπτέρου μπροστά από την πρόσοψη του Μουσείου ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης, ενώ ψηφίσματα ενάντια σε αυτή την ενέργεια της Δημοτικής Αρχής έχουν εκδοθεί και από τα εξής σωματεία και φορείς:

Ένωση Γονέων Περιστερίου, Σύλλογος Δημοκρατικών Γυναικών Περιστερίου (μέλος ΟΓΕ), Παράρτημα Δυτικών Συνοικιών της Ένωσης Λογιστών Ελεγκτών Περιφέρειας Αττικής, Παράρτημα Δυτικών του κλαδικού Συνδικάτου Τηλεπικοινωνιών και Πληροφορικής (ΣΕΤΗΠ), Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων, Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, Πανελλήνιος Σύλλογος Υπαλλήλων Υπουργείου Πολιτισμού, Σύνδεσμος Συνταξιούχων ΙΚΑ Περιστερίου, Ενιαίος Σύλλογος Γονέων & Κηδεμόνων ΑμεΑ Αττικής και Νήσων, Συντονιστική Επιτροπή Αγώνα Αναπήρων (Σ.Ε.Α.Α.Ν.), Σύνδεσμος Συνταξιούχων Πολιτικών Δημοσίων Υπαλλήλων Αθήνας, Σωματεία Συνταξιούχων ΙΚΑ Περιστερίου, Αιγάλεω-Αγ. Βαρβάρας-Χαϊδαρίου, Ιλίου-Πετρούπολης-Αγ. Αναργύρων-Καματερού, Παραρτήματα της Ένωσης Συνταξιούχων ΟΑΕΕ Αθηνών και περιχώρων, Περιστερίου, Αιγάλεω-Αγ. Βαρβάρας-Χαϊδαρίου, Ιλίου-Πετρούπολης-Αγ. Αναργύρων-Καματερού, Σύλλογος Πολιτικών Συνταξιούχων Δημοσίου Ν. Μαγνησίας, Σύνδεσμος Πολιτικών Συνταξιούχων Δημοσίων Υπαλλήλων Δυτικής Αττικής, Παράρτημα Περιστερίου της Π.Ο.ΣΥ.Τ.Α., Σύλλογος Εκπαιδευτικών Περιστερίου Έλλη Αλεξίου, A’ ΕΛΜΕ Δυτ. Αττικής.

Ακόμα, την κίνηση της Δημοτικής Αρχής καταδικάζουν με σχετικά ψηφίσματα τα τοπικά παραρτήματα της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ Ν. Ηρακλείου, Ζωγράφου, Αργυρούπολης-Ελληνικού, Καλλιθέας, Ν. Σμύρνης, Αγ. Δημητρίου, Δάφνης-Υμηττού, Μοσχάτου-Ταύρου, Πετρούπολης, Αγ. Αναργύρων-Καματερού, Ιλίου, Ν. Φιλαδέλφειας-Ν. Χαλκηδόνας, Λαυρίου, Παιανίας-Γέρακα-Παλλήνης, Μαρκόπουλου-Πόρτο Ράφτη-Κορωπίου, Ραφήνας-Λούτσας-Νέας Μάκρης.

Την προσπάθεια αφανισμού του Μουσείου καταδικάζουν επίσης προσωπικότητες που είναι γνωστές για τη δράση τους στα κοινά, τη συμβολή τους στον πολιτισμό, τον αθλητισμό, επιστήμονες κ.λπ., ενώ χιλιάδες είναι ήδη οι υπογραφές που έχουν μαζευτεί από κατοίκους του Περιστερίου και όχι μόνο.

Παράρτημα Χίου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ: Συγκινητική εκδήλωση για τα 60 χρόνια από το θάνατο του λαϊκού ποιητή Φώτη Αγγουλέ

Ανεξίτηλη στη μνήμη θα μείνει η συγκλονιστική εκδήλωση για τα 60 χρόνια από το θάνατο του κομμουνιστή ποιητή Φώτη Αγγουλέ, που διοργάνωσαν το Παράρτημα Χίου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ και η Τομεακή Επιτροπή Χίου του ΚΚΕ, την Τρίτη 26 Μάρτη 2024, ημέρα που συμπληρώθηκαν 60 χρόνια, από τότε που ο Φώτης Αγγουλές έφυγε από τη ζωή.

Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης και συναισθηματικής φόρτισης, σε μια κατάμεστη αίθουσα στο Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο Χίου, με τη συμμετοχή πλήθους κόσμου από φορείς του νησιού, ανθρώπων από πολιτιστικούς φορείς, σωματεία, συνδικάτα, σχολεία, οι επισκέπτες παρακολούθησαν με αμείωτο ενδιαφέρον τις ομιλίες, ενώ ενθουσίασε το εξαιρετικό πολιτιστικό μουσικο – αφηγηματικό αφιέρωμα που ακολούθησε.

Ξεχωριστή ήταν η παρουσία συγγενών του Φώτη Αγγουλέ, καθώς και απόγονων συναγωνιστών του.

Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν εκ μέρους της ΚΕ του ΚΚΕ και της Κομματικής Επιτροπής Αιγαίου του ΚΚΕ, ο Παναγιώτης Μεντρέκας και ο Κώστας Ρήγας αντίστοιχα, από το Κεντρικό Συμβούλιο της ΚΝΕ η Μαριάνθη Λάζου και η επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης» Βορείου Αιγαίου Αγλαΐα Κυρίτση.

Συμμετείχαν, επίσης, αντιπροσωπεία της περιφερειακής αρχής με επικεφαλής τον περιφερειάρχη, καθώς και αντιπροσωπεία της δημοτικής αρχής με επικεφαλής τον αντιδήμαρχο Πολιτισμού.

Στην έναρξη της εκδήλωσης προβλήθηκε βίντεο παραγωγής του 902.gr αφιερωμένο στο παράνομο τυπογραφείο του Φώτη Αγγουλέ.

Με αναφορές και μαρτυρίες «ζωντάνεψε» το έργο και η στάση ζωής του μεγάλου Χιώτη κομμουνιστή ποιητή Φώτη Αγγουλέ απέναντι στους ανθρώπους με τους οποίους συναντήθηκε, απέναντι στους συντρόφους του, ακόμα και απέναντι στους βασανιστές του. Με την ποίησή του δείχνει με τρόπο διαχρονικό ένα ζωντανό παράδειγμα που αποτελεί σπουδαία παρακαταθήκη για τους αγώνες στο σήμερα και το αύριο, παράδειγμα αντοχής που διαμηνύει «Μην καρτεράτε να λυγίσουμε ούτε για μια στιγμή…». Το έργο και η στάση ζωής του και ως μέλος του ΚΚΕ από το 1943 αποτελούν ανεκτίμητη συμβολή στον αγώνα για έναν άλλο κόσμο απαλλαγμένο από την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, για το σοσιαλισμό – κομμουνισμό.

Την πορεία της πολυκύμαντης ζωής του, τους αγώνες, τις διώξεις, καθώς και το ιστορικό πλαίσιο όπου αυτά εκδηλώθηκαν, περιέγραψαν με τις ομιλίες τους ο Βασίλης Μόσχος, μέλος του Τμήματος Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ, Δρ. Σύγχρονης Ιστορίας, ο Μάρκος Σκούφαλος, δάσκαλος, κοινωνιολόγος, και ο Νίκος Χούλης, εκπαιδευτικός. Με ιδιαίτερα ευαίσθητο και εκφραστικό τρόπο απήγγειλαν ποιήματα του Φώτη Αγγουλέ η γνωστή ηθοποιός Λίλα Καφαντάρη και η Νάγια Νομικού.

Επίκαιρος πάντα, ο Αγγουλές με την αλήθεια της ζωής και του έργου του, που όχι μόνο λάμπει αλλά και «σφάζει», όπως έλεγε ο Κωστής Παλαμάς, άφησε ανεξίτηλο το μήνυμα για να γίνει ο ίδιος ο λαός πρωταγωνιστής της ζωής του:

«…ποιον περιμένετε να ’ρθει; Ποιον καρτεράτε να σας σώσει.

Εσείς οι ίδιοι με τα χέρια σας, με το μυαλό σας, με την πράξη

Αν δεν αλλάξετε τη μοίρα σας, ποτέ της δεν θα αλλάξει».

Την εκδήλωση πλαισίωσε το μεράκι των μουσικών, οι εξαιρετικές ερμηνείες των μελοποιημένων τραγουδιών από την ποίηση του Φώτη Αγγουλέ και όχι μόνο. Το κοινό ενθουσίασε η ορχήστρα των Μαρκέλλου Πούπαλου, Σταμάτη Πούπαλου, Μανώλη Στάθη, Μαρίας Πούπαλου, Σιδερή Χαλλιορή, Γιάννη Τσατσαρώνη και Μάνου Μισιρλή. Μαζί τους, σε μοναδικές ερμηνείες, τραγούδησε συγκινημένος και ο Παντελής Θαλασσινός τραγούδια αφιερωμένα στο Φώτη και άλλα που έχει αγαπήσει το κοινό.

Μετά την εκδήλωση το ενδιαφέρον του κόσμου συγκέντρωσε η έκθεση προς τιμήν του Φώτη Αγγουλέ, που λειτουργεί δίπλα από την κεντρική μεγάλη αίθουσα εκδηλώσεων του Ομηρείου, συνεχίζοντας τις επισκέψεις που έχουν ξεκινήσει από τις 24 Μάρτη, με αρχειακό υλικό από την έκθεση της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ που είναι αφιερωμένη στο Φώτη Αγγουλέ και στους «συρματένιους» αγωνιστές.

Η έκθεση θα είναι ανοιχτή στο Ομήρειο μέχρι τις 31 του Μάρτη για ατομικές και οργανωμένες επισκέψεις.