Με μια μεγάλη εκδήλωση στο ιστορικό κτίριο των Φυλακών Αίγινας οι Τομεακές Οργανώσεις Πειραιά του ΚΚΕ και της ΚΝΕ και τα παραρτήματα Πειραιά της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ απέδωσαν φόρο τιμής στους κομμουνιστές και άλλους αγωνιστές που φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν, εκτελέστηκαν σε ακόμα ένα κάτεργο του αστικού κράτους, παραμένοντας αλύγιστοι, παίρνοντας δύναμη από την πίστη τους στο δίκιο του λαού, στον σοσιαλισμό – κομμουνισμό.
Ταυτόχρονα η μαζική εκδήλωση που αγκαλιάστηκε από πλήθος κόσμου, όλων των ηλικιών, ανάμεσα τους και πολλούς κάτοικους του νησιού, έστειλε μαχητικό μήνυμα εναντίωσης στα σχέδια αλλοίωσης της ιστορικής μνήμης.
Και συγκεκριμένα στην απαράδεκτη απόφαση κυβέρνησης και Περιφέρειας Αττικής να παραχωρηθεί μέρος του ιστορικού κτιρίου των πρώην Φυλακών Αίγινας σε ΜΚΟ για τη δημιουργία «Μουσείου Φιστικιού».
«Οι φυλακές της Αίγινας δεν πουλιούνται, δεν νοικιάζονται, δεν εξαγοράζονται. Η υπεράσπιση της ιστορίας του λαού μας και της Αίγινας είναι υπόθεση όλων μας», έγραφε το πανό στην κεφαλή της μαχητικής πορείας από το λιμάνι στον χώρο των Φυλακών.
Εκεί με πολύ ενδιαφέρον οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν την ξενάγηση για την ιστορία του πρώτου κτιρίου του νεοελληνικού κράτους που ξεκίνησε να χτίζεται το 1828 και βέβαια για τις ηρωικές σελίδες που γράφτηκαν σε αυτό από τους πολιτικούς κρατούμενους που φυλακίστηκαν εκεί. Η ξενάγηση έγινε από την Αντωνία Δημητρουλάκου, Γραμματέα της ΚΟ Αίγινας του ΚΚΕ και την Ζωή Γεωργιάδου, καθηγήτρια Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.
Ξεχωριστή στιγμή ήταν όταν τον λόγο πήρε η κυρία Φλωρά Αλυφαντή, μεταφέροντας τις παιδικές της μνήμες ως κάτοικος της περιοχής. Όπως όταν οι κρατούμενοι με σπάγκο κατέβαζαν από τα παράθυρα φιγούρες του καραγκιόζη που έφτιαχναν μόνοι τους και τις χάριζαν στα παιδιά. Ή όταν ενημέρωναν τον λαό του νησιού «λαέ της Αίγινας μας πάνε για εκτέλεση».
Ακολούθησε η κεντρική εκδήλωση με ομιλητή τον Νίκο Αμπατιέλο, μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ και βουλευτή Α’ Πειραιά του Κόμματος, ο οποίος μεταξύ άλλων επισήμανε: «Σήμερα στεκόμαστε εδώ, με περηφάνια, γεμάτοι δέος, συγκίνηση και θαυμασμό για τους συντρόφους μας που πέρασαν από αυτά τα κελιά. Οι περισσότεροι βρέθηκαν όχι σε έναν αλλά σε πολλούς τόπους μαρτυρίου και ηρωισμού για δεκαετίες. Εχουν αφήσει με το παράδειγμά τους μία τεράστια παρακαταθήκη που δεν φυλακίζεται, δεν εκτελείται, μένει ζωντανή: Οτι ακόμη και μέσα στις πιο σκληρές συνθήκες εγκλεισμού, κράτησαν ζωντανή την πίστη τους σε έναν κόσμο χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, μετατρέποντας τη φυλακή σε πεδίο αγώνα, γνώσης, συλλογικής δύναμης και δράσης. Βρισκόμαστε εδώ γιατί αυτή η Ιστορία δεν έχει τελειώσει. Γιατί η σύγκρουση ανάμεσα στους δύο κόσμους που αποτυπώθηκε τόσο έντονα σε αυτόν τον χώρο συνεχίζεται και σήμερα, με άλλες μορφές, με άλλα μέσα, αλλά με το ίδιο βασικό περιεχόμενο».
Και υπογράμμισε: «Η σημερινή μας παρουσία εδώ δεν αποτελεί μια απλή εκδήλωση μνήμης. Αποτελεί πράξη ιστορικής δικαιοσύνης. Αποτελεί υπόσχεση συνέχειας. Υπόσχεση ότι δεν θα επιτρέψουμε να σβήσει η αλήθεια για το τι συνέβη εδώ. Υποσχόμαστε πως θα ξεπεράσουμε όλα τα εμπόδια για να ανεγερθεί εδώ μνημείο τιμής και μνήμης. Αποτελεί κάλεσμα μάχης να μην επιτρέψουμε να μετατραπεί αυτός ο τόπος σε ένα ουδέτερο αξιοθέατο, αποκομμένο από το πραγματικό του περιεχόμενο, αλλά να αναδειχθεί όπως του πρέπει συνολικά για την ιστορία του νησιού και όσων πέρασαν από εδώ. Είναι απόδειξη της κοινής πεποίθησης ότι η παρακαταθήκη των αλύγιστων κομμουνιστών της Αίγινας θα συνεχίσει να φωτίζει τους σημερινούς και αυριανούς αγώνες. Γιατί οι άνθρωποι που πέρασαν από αυτά τα κελιά δεν μας ζητούν να τους θυμόμαστε απλώς. Μας ζητούν να συνεχίσουμε.Και έτσι θα κάνουμε… Μέχρι την τελική νίκη!» (ακολουθεί παρακάτω ολόκληρη η ομιλία)
Χαιρετισμό απεύθυνε ο Νίκος Φάσσας, μέλος του ΚΣ της ΚΝΕ και Γραμματέας της ΤΟ Πειραιά της ΚΝΕ, σημειώνοντας μεταξύ άλλων: «Είμαστε εδώ, ως νεολαία του ΚΚΕ, που πάμε κόντρα στο ρεύμα και στα καλέσματα του συστήματος για υποταγή στο όνομα πάντα του “ρεαλισμού”. Γιατί η προσπάθεια να μετατραπεί αυτός εδώ ο ιερός τόπος σε ένα απλό κτήριο με εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα, δεν είναι καθόλου αθώα, ούτε τυχαία, έχει ακριβώς αυτό το στόχο, να σβήσουν οι γενιές που θα μαθαίνουν, θα διδάσκονται, θα εμπνέονται από τα πιο μεγάλα ανθρώπινα ιδανικά που έκαναν στην ιστορία τον λαό μας γίγαντα!
Ως Κομμουνιστική Νεολαία Ελλάδος νιώθουμε μεγάλη τιμή που βαδίζουμε στα χνάρια των προγόνων μας, στα χνάρια της ΟΚΝΕ και της ΕΠΟΝ, της ΔΝΕ… Νιώθουμε όμως και μεγάλο το χρέος να διαδώσουμε την ιστορική αλήθεια, να συγκρουστούμε με τις προσπάθειες του συστήματος να την διαστρεβλώσει και να την ξεγράψει, αλλά και με τους κάθε είδους απολογητές που είτε κάποιοι αναμασούν τα ψεύδη και τη παραχάραξη, είτε άλλοι, γνήσιοι απόγονοι των βασανιστών και των ταγματασφαλιτών, αυτών που κατέδιδαν τους συντρόφους μας, επιδιώκουν να ξαναβγούν από τις τρύπες τους…
Δε θα τους περάσει! Το δέος, και η φλόγα που νιώσαμε όλοι μας στα πρόσωπα των 200 συντρόφων μας, το αγέρωχο βλέμμα τους που αντικρίσαμε στις συγκλονιστικές φωτογραφίες, επιβεβαιώνει το πού μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος για το δίκιο και το πρωτοπόρο, για το κοινωνικό δίκαιο! Κανείς δε μπορεί να ξεριζώσει αυτό ό,τι και να κάνει!».
Στην εκδήλωση χαιρέτισε επίσης ο Νίκος Τριαντάφυλλου, μέλος του ΔΣ του ΣΦΕΑ. Σημείωσε ανάμεσα σε άλλα:
«Με σεβασμό και συγκίνηση, συμμετέχω, στην εκδήλωση τιμής και μνήμης προς τους εκατοντάδες κομμουνιστές και άλλους αγωνιστές που κρατήθηκαν, εδώ, στις Φυλακές της Αίγινας, σε χρόνους δίσεκτους. Στους εκατοντάδες χώρους κράτησης, φυλάκισης και εξορίας, που το αστικό κράτος δημιούργησε σε όλη την επικράτεια, κρατήθηκαν κάτω από αντίξοες και απάνθρωπες συνθήκες, σε διάφορες καμπές της ιστορίας και του κινήματος, χιλιάδες κομμουνιστές και άλλοι αγωνιστές που διεκδίκησαν έναν κόσμο καλύτερο, έναν κόσμο χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Που αμφισβήτησαν το σάπιο καπιταλιστικό σύστημα και πάλεψαν για την ανατροπή του. Που αντιτάχθηκαν σε όλες τις δικτατορίες, όπως αυτή της περιόδου 1967-1974. Που αντιστάθηκαν στους ναζί κατακτητές με το όπλο στο χέρι.
Οι χώροι κράτησης και εξορίας, είτε γκρεμίστηκαν (όπως οι φυλακές Αβέρωφ), είτε αφέθηκαν στην επίδραση του χρόνου και της φύσης (Μακρόνησος, Γυάρος, Λακκί, Ιτζεδίν κτλ.), ή γίνεται προσπάθεια για αλλοίωση της φυσιογνωμίας τους και για απόδοσή τους στα επιχειρηματικά συμφέροντα, όπως επιχειρείται σήμερα για τη Γυάρο και φυσικά για τις φυλακές Αίγινας, στα πλαίσια της πολιτικής της “βιώσιμης ανάπτυξης”. (…)
Είμαστε αντίθετοι σε κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα στα Ιστορικά αυτά μνημεία. Απαιτούμε, με κρατική ευθύνη, την συντήρησή τους και την εξασφάλιση των απαιτούμενων συνθηκών, ώστε οι χώροι αυτοί να είναι προσβάσιμοι σε όσους επιθυμούν να τους επισκεφτούν, είτε μεμονωμένα, αλλά κύρια, οργανωμένα με τους μαζικούς φορείς του κινήματος και της νεολαίας».
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με μουσικό πρόγραμμα από τους Κώστα Βλαχούτσο, Λήδα Καλλιόπη Αγγέλου και Περικλή Μαλακατέ.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν επίσης η Διαμάντω Μανωλάκου, βουλευτής Β’ Πειραιά του ΚΚΕ, ο Στέλιος Μπενετάτος, περιφερειακός σύμβουλος Αττικής με τη «Λαϊκή Συσπείρωση», ο Παναγιώτης Ηλίας, επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης» Αίγινας και ο Σταύρος Τάσσος, πρόεδρος της ΕΕΔΥΕ
Μετά το πέρας της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκε κατάθεση στεφάνων.
Ο Ν. Αμπατιέλος και η Δ. Μανωλάκου κατέθεσαν στεφάνι στο μνημείο στον τότε τόπο εκτέλεσης στον Τούρλο.
Στο κοινοτάφιο στο νεκροταφείο της Αγ. Ειρήνης, επίσης τόπο εκτέλεσης των φυλακισμένων, στεφάνι κατέθεσε ο Γιώργος Καλαμαράς, μέλος της ΕΠ της ΚΟ Αττικής του ΚΚΕ και του Γραφείου της ΤΕ Πειραιά
Η ομιλία του Νίκου Αμπατιέλου
«Φίλες και φίλοι,
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Βρισκόμαστε σήμερα εδώ, σε έναν από τα πολλά κάτεργα που η αστική εξουσία επιχείρησε να φυλακίσει και να συντρίψει τους πιο πρωτοπόρους αγωνιστές της εργατικής τάξης, στην πλειοψηφία τους μέλη και στελέχη του ΚΚΕ.
Όμως εδώ δεν νίκησε η φυλακή και οι εκμεταλλευτές του λαού.
Νίκησε η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η συλλογικότητα, η πίστη στον αγώνα για την κοινωνική απελευθέρωση, οι αξίες και τα ιδανικά που αυτός ο αγώνας φέρει.
Τέτοια σύγκρουση ήταν.
Δύο κόσμων.
Από τη μια ο κόσμος της εκμετάλλευσης, της βίας, του πολέμου, της καταστολής, της εξουσίας του κεφαλαίου.
Από την άλλη ο κόσμος της εργατικής τάξης, της συλλογικής πάλης, της πάλης για μια κοινωνία στο μπόι των ονείρων, στο μπόι των ανθρώπων, φράση συνδεδεμένη με τον φυλακισμένο και εδώ, στις φυλακές της Αίγινας, Νίκο Μπελογιάννη.
Κάθε πέτρα αυτού του κτιρίου κουβαλάει αυτή τη σύγκρουση.
Οι τοίχοι του γνώρισαν τον εγκλεισμό, τις διώξεις, τα βασανιστήρια, τον αποχαιρετισμό πριν την εκτέλεση.
Γνώρισαν όμως και κάτι πολύ ισχυρότερο: Αγωνιστές που δεν λύγισαν.
Γι’ αυτό και βρισκόμαστε σήμερα εδώ.
Οι φυλακές της Αίγινας είναι μία ακόμα απόδειξη των βαθιών ιστορικών ριζών που διαπερνούν την πάνω από 100 χρόνια ιστορία του ΚΚΕ.
Είναι ένας ακόμα κρίκος σε μια μακρά αιμάτινη αλυσίδα που περιλαμβάνει την Καισαριανή, την Κοκκινιά, το Κούρνοβο, το Γεντί Κουλέ, το Ιτζεδίν, το Χαϊδάρι, την Ακροναυπλία, τα θανατονήσια της Μακρονήσου και της Γυάρου, τις φυλακές της Κέρκυρας και το Λαζαρέτο.
Σήμερα στεκόμαστε εδώ, με περηφάνια, γεμάτοι δέος, συγκίνηση και θαυμασμό για τους συντρόφους μας που πέρασαν από αυτά τα κελιά.
Οι περισσότεροι βρέθηκαν όχι σε έναν αλλά σε πολλούς τόπους μαρτυρίου και ηρωισμού για δεκαετίες.
Έχουν αφήσει με το παράδειγμά τους μία τεράστια παρακαταθήκη που δεν φυλακίζεται, δεν εκτελείται, μένει ζωντανή:
Ότι ακόμη και μέσα στις πιο σκληρές συνθήκες εγκλεισμού, κράτησαν ζωντανή την πίστη τους σε έναν κόσμο χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, μετατρέποντας τη φυλακή σε πεδίο αγώνα, γνώσης, συλλογικής δύναμης και δράσης.
Βρισκόμαστε εδώ γιατί αυτή η Ιστορία δεν έχει τελειώσει.
Γιατί η σύγκρουση ανάμεσα στους δύο κόσμους που αποτυπώθηκε τόσο έντονα σε αυτόν τον χώρο συνεχίζεται και σήμερα, με άλλες μορφές, με άλλα μέσα, αλλά με το ίδιο βασικό περιεχόμενο.
Η αστική εξουσία τότε πίστευε ότι θα τσάκιζε το εργατικό κίνημα με τις φυλακές, τις εξορίες και τα εκτελεστικά αποσπάσματα.
Σήμερα πιστεύει ότι θα το πετύχει με τον ρεαλισμό της υποταγής, της λογικής ότι δεν υπάρχει εναλλακτική στη σημερινή βαρβαρότητα, αλλά και μέσα από τη χυδαία προσπάθεια να ξαναγραφτεί η Ιστορία.
Όλα αυτά εντείνονται σε συνθήκες πολεμικής προετοιμασίας, όξυνσης των ανταγωνισμών στο πλαίσιο της επερχόμενης καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης.
Και τότε απέτυχε.
Έτσι παλεύουμε για να αποτύχει και σήμερα.
Η σημερινή μας εκδήλωση είναι μια πράξη δικαιοσύνης απέναντι στην Ιστορία, μια απάντηση σε όσους θέλουν να σβήσουν την ιστορική μνήμη.
Φίλες και φίλοι,
Ούτε η ίδια η ιστορία αυτού του κτιρίου είναι τυχαία.
Χτίστηκε το 1828 ως Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο. Ένας χώρος που προοριζόταν να στεγάσει παιδιά που είχαν χάσει τους γονείς στην αστική εθνικοαπελευθερωτική επανάσταση.
Στη συνέχεια έγινε Σχολή Ευελπίδων.
Αργότερα λοιμοκαθαρτήριο.
Έπειτα φρενοκομείο.
Και τελικά μετατράπηκε σε φυλακή υψίστης ασφαλείας.
Σαν να συμπυκνώνεται μέσα στους τοίχους του η ίδια πορεία του αστικού κράτους.
Από έναν χώρο που προοριζόταν να υπηρετήσει κοινωνικές ανάγκες, μετατράπηκε τελικά σε μηχανισμό καταστολής απέναντι σε όσους αμφισβητούσαν την εξουσία της αστικής τάξης.
Γιατί αυτό είναι το πραγματικό περιεχόμενο της ιστορίας των φυλακών της Αίγινας.
Ήταν ένας χώρος όπου το αστικό κράτος συγκέντρωσε την πρωτοπορία του εργατικού και λαϊκού κινήματος.
Δεν φοβόταν απλώς κάποιους ανθρώπους.
Φοβόταν τις ιδέες τους.
Φοβόταν την οργάνωσή τους.
Φοβόταν την επιρροή τους μέσα στην εργατική τάξη και στον λαό.
Γι’ αυτό και από αυτά τα κελιά πέρασαν μορφές που σφράγισαν την ιστορία του επαναστατικού κινήματος στη χώρα μας.
Ο Μήτσος Παπαρήγας. Ο Νίκος Μπελογιάννης. Ο Νίκος Βαβούδης. Ο Χαρίλαος Φλωράκης. Ο Άρης Βελουχιώτης. Ο Αντώνης Αμπατιέλος. Ο Μιχάλης Παπαμαύρος.
Και εκατοντάδες ακόμη κομμουνιστές, εργάτες, αγρότες, διανοούμενοι, νέοι άνθρωποι που πλήρωσαν με χρόνια φυλακής τη στράτευσή τους στην υπόθεση της εργατικής τάξης.
Όμως αν κάποιος νομίζει ότι η ιστορία αυτού του τόπου είναι μόνο ιστορία μαρτυρίου, κάνει λάθος.
Αν κάτι χαρακτηρίζει τις φυλακές της Αίγινας δεν είναι μόνο οι διώξεις.
Είναι η νίκη του ανθρώπου απέναντι στη βαρβαρότητα.
Είναι η μετατροπή ενός τόπου που σχεδιάστηκε για να σπάει συνειδήσεις σε χώρο που έχτιζε αποφασισμένους ανθρώπους, με ατσάλινη θέληση.
Από τις ηρωικές σελίδες που γράφτηκαν εδώ, η πιο γνωστή είναι, χωρίς αμφιβολία, η απόδραση των οκτώ κομμουνιστών τον Μάη του 1934.
Δεν πρόκειται απλώς για μια εντυπωσιακή απόδραση που αιφνιδίασε το αστικό κράτος. Δεν πρόκειται για μια ιστορία προσωπικού ηρωισμού. Πρόκειται για μια ιστορία συλλογικής οργάνωσης.
Για μήνες ολόκληρους, με απόλυτη πειθαρχία, με υπομονή, με σχέδιο και συνωμοτικότητα, οι κρατούμενοι, σε σύνδεση με τον παράνομο μηχανισμό του Κόμματος, προετοίμασαν την απόδρασή τους μέσα από τον υπόγειο αγωγό που βρίσκεται έξω από αυτή την αίθουσα.
Η απόδραση των “οκτώ” δεν έγινε θρύλος μόνο επειδή απέδρασαν οκτώ άνθρωποι.
Έγινε θρύλος γιατί απέδειξε ότι ακόμη και μέσα στις πιο δύσκολες συνθήκες ο οργανωμένος αγώνας μπορεί να ανοίγει δρόμους εκεί που φαινομενικά υπάρχουν αδιέξοδα.
Έδειξε ότι για τους κομμουνιστές δεν υπάρχουν άπαρτα κάστρα, έδειξε πως η δύναμή τους είναι μεγαλύτερη απ’ τα δεσμά τους.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Φίλες και φίλοι,
Η απόδραση όμως ήταν μόνο μία πλευρά αυτής της μεγάλης ιστορίας.
Η πιο εντυπωσιακή, η πιο θεαματική, η πραγματική όμως νίκη των κομμουνιστών μέσα στις φυλακές της Αίγινας κατακτιόταν κάθε μέρα.
Κατακτιόταν μέσα στα κελιά. Στα προαύλια. Στους θαλάμους. Στην καθημερινή ζωή. Στην προσπάθεια να αναπτυχθεί ζωντανή συλλογική δράση, μορφωτική και πολιτιστική.
Έστησαν βιβλιοθήκη περιφρουρημένη από τους δεσμοφύλακες.Δημιούργησαν σχολείο για τους αναλφάβητους κρατούμενους με τη συμβολή του παιδαγωγού Μιχάλη Παπαμαύρου που είχε μεταφερθεί εδώ από τη Γυάρο το 1947, γράφοντας ένα αλφαβητάριο για τους αγράμματους και έξι ακόμη βιβλία.
Μελετούσαν ιστορία, οικονομία, φιλοσοφία, λογοτεχνία. Μελετούσαν την επιστημονική θεωρία του κομμουνισμού. Μελετούσαν την ίδια την πείρα του εργατικού κινήματος.
Μέσα στη φυλακή αναπτύχθηκε μια τεράστια πολιτιστική δραστηριότητα. Εκδηλώσεις πολιτιστικές, επετειακές, μνήμης, με χορωδία, απαγγελίες, θέατρο και αθλητικούς αγώνες.
Ταυτόχρονα ο θεατρικός θίασος έπαιξε έργα της τότε περιόδου, αλλά και αρχαίες τραγωδίες.
Μετά από το 1945 υπήρχε μόνιμη σκηνή θεάτρου, επονομαζόμενη “Ηλέκτρα”, και Λέσχη της ΕΠΟΝ, επονομαζόμενη “Σουκατζίδης”.
Η μορφωτική δουλειά συνεχίστηκε και κατά τη διάρκεια της χούντας, χάρη σε μια μικρή ομάδα 17 πολιτικών κρατουμένων, που δεν πρόλαβαν να αποφυλακιστούν πριν το 1967.
Μέσω αυτή της ομάδας μεταβιβάστηκε στην επόμενη γενιά βιβλιοθήκη 1.000 βιβλίων!
Αποδείχτηκε κάτι τόσο πολύτιμο και για το σήμερα. Ότι η γνώση δεν είναι πολυτέλεια, ήταν και είναι όπλο και δύναμη.
Ήταν και είναι προϋπόθεση για να μπορεί ο εργάτης να γίνει πρωταγωνιστής της Ιστορίας.
Γι’ αυτό και οι φυλακές της Αίγινας δεν έγιναν μόνο τόπος μαρτυρίου.
Έγιναν εργαστήρι συλλογικότητας, αλληλεγγύης και πίστης στον άνθρωπο, σχολείο επαναστατικής διαπαιδαγώγησης.
Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη ήττα που γνώρισε η αστική εξουσία μέσα σε αυτόν τον χώρο.
Γιατί δεν κατάφερε να μετατρέψει τη φυλακή σε τόπο υποταγής.
Οι ίδιοι οι κρατούμενοι την μετέτρεψαν σε τόπο αυτοπεποίθησης και στράτευσης στον τίμιο αγώνα της ανατροπής.
Έτσι τελικά απαντιέται και σήμερα το ερώτημα πώς ήταν δυνατόν άνθρωποι που ζούσαν πίσω από αυτά τα τείχη, μέσα σε συνθήκες στέρησης, απομόνωσης και συνεχούς τρομοκρατίας, όχι μόνο να μη λυγίσουν, αλλά να βγουν ακόμη πιο δυνατοί…
Η απάντηση βρίσκεται στην ίδια την ταυτότητα του κομμουνιστή.
Στην πρωτοπόρα δράση στηριγμένη στη γνώση της επαναστατικής θεωρίας, σε όλες τις συνθήκες, στη βαθιά πεποίθηση ότι η ιστορία προχωρά με την εργατική τάξη στο προσκήνιο.
Υπήρχαν όμως και στιγμές που η αστική εξουσία πίστεψε ότι θα έδινε το οριστικό χτύπημα.
Όχι μόνο με τα κάγκελα, την απομόνωση, τα βασανιστήρια.
Αλλά με το εκτελεστικό απόσπασμα, με το αίμα των δολοφονημένων πολιτικών κρατουμένων.
Από αυτόν εδώ τον τόπο οδηγήθηκαν στην εκτέλεση τουλάχιστον 122 κομμουνιστές και άλλοι λαϊκοί αγωνιστές από το 1947 έως το 1949. Άνθρωποι που αρνήθηκαν να αποκηρύξουν τις ιδέες τους, να προδώσουν τους συντρόφους τους, να υπογράψουν δηλώσεις μετανοίας.
Πρώτη καταγράφεται στις 19 Ιούνη του 1947 η εκτέλεση 17 ηρώων στο λιμάνι Τούρλος του νησιού.
Αυτό στις απαρχές της κορυφαίας στιγμής της ταξικής πάλης στη χώρα μας, του ένοπλου αγώνα του Δημοκρατικού Στρατού.
Όταν η αστική εκμεταλλευτική κρατική εξουσία γνώρισε τότε τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την ίδια την ύπαρξή της, την οποία στήριξε το σύνολο των αστικών πολιτικών δυνάμεων, “δεξιοί” και “κεντρώοι”, μαζί με τους ιμπεριαλιστές συμμάχους τους.
Τότε που δίχως τη στρατιωτική, οικονομική και πολιτική ενίσχυση από τα καπιταλιστικά κράτη των ΗΠΑ και της Μεγάλης Βρετανίας, η αστική τάξη στην Ελλάδα δεν θα μπορούσε να νικήσει.
Φέτος τιμάμε τα 80 χρόνια του ΔΣΕ και του τρίχρονου αγώνα του που υπήρξε δίκαιος, ηρωικός και αναγκαίος.
Ο αγώνας εκείνος ήταν αγώνας μεγαλειώδης που γέννησε πρότυπα αγωνιστών και αγωνιστριών που δεν θα πάψουν ποτέ να διαπαιδαγωγούν και να παρακινούν νέους και νέες να μπαίνουν στον στίβο της οργανωμένης πάλης, να εντάσσονται στο ΚΚΕ και την ΚΝΕ.
Και αυτό το ζωντανό μάθημα ιστορίας θα γίνει σε λίγες μέρες, ΞΑΝΑ, στην κατασκήνωση της ΚΝΕ από χιλιάδες νέους από όλη την Ελλάδα που θα ανταμώσουν στο Βίτσι.
Και ας λυσάνε για αυτά… και κυρίως γιατί γνωρίζουν ότι το ΚΚΕ παραμένει εδώ με το βλέμμα καρφωμένο στην ανάγκη ανατροπής της σημερινής βαρβαρότητας, την πυξίδα σταθερή προς την κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, τον σοσιαλισμό – κομμουνισμό.
Και αν λυσσάνε ειδικά για την Ιστορία του ΔΣΕ είναι γιατί ξέρουν καλά ότι άφησε ισχυρές επαναστατικές παρακαταθήκες στο Κόμμα μας, στον δρόμο για τη νίκη της εργατικής τάξης!
Το Κόμμα μας μελετά εκείνη την περίοδο, όπως και όλη του την Ιστορία και αντλεί διδάγματα που ισχυροποιούν την ταξική πάλη σήμερα.
Η κριτική μελέτη της Ιστορίας και της ταξικής πάλης αποτελεί στοιχείο ενδυνάμωσης και βρίσκεται στον αντίποδα της οπορτουνιστικής λαθολογίας, αλλά και του εξωραϊσμού και ασφαλώς απέναντι από την κυρίαρχη ιδεολογία, που απαιτούν από το ΚΚΕ να υπογράψει και να συνθηκολογήσει 80 χρόνια μετά.
Μέχρι και για τους 200 της Καισαριανής προσπάθησαν να τους αφαιρέσουν τον τίτλο τιμής, για τον οποίο ήταν αυτοί οι γίγαντες που είδαμε όλοι και με τις πρόσφατες φωτογραφίες: Ότι ήταν κομμουνιστές!
Εδώ από τα ιερά χώματα των φυλακών της Αίγινας το λέμε ακόμα μία φορά: Το ΚΚΕ δήλωση μετανοίας στον καπιταλισμό δεν υπογράφει!
Αυτούς τους 2 κόσμους θέλουν να αποκρύψουν.
Γι’ αυτό επιχειρούν να ξαναγράψουν την Ιστορία.
Να σβήσουν τη μνήμη.
Να μετατρέψουν τόπους θυσίας σε ουδέτερα αξιοθέατα ή ακόμα περισσότερο και σε πεδίο επιχειρηματικής δράσης, με την ιδιωτικοποίησή τους.
Αυτό τον σκοπό έχει και η άθλια μεθόδευση που αφορά την αλλοίωση του χαρακτήρα του κτιρίου των φυλακών και η απόφαση της Περιφέρειας για δημιουργία μουσείου φιστικιού σε ένα κομμάτι αυτού.
Τους λέμε καθαρά:
Οι φυλακές της Αίγινας δεν είναι ένα οποιοδήποτε κτίριο που είπε ο υπουργός Εσωτερικών τώρα στη συζήτηση για τους δήμους και τις Περιφέρειες.
Ότι το ΚΚΕ με την Ερώτηση που κάναμε στη Βουλή θέλει να καταπατήσουμε το “αυτοδιοίκητο” των Περιφερειών σε ένα ήσσονος σημασίας θέμα, αν θα γίνει στο ένα ή στο άλλο κτίριο…
Βεβαίως στην απάντηση της Ερώτησης ήταν πιο προσεκτικοί… Δεν ξεστόμισαν αυτή την αθλιότητα…
Η ουσία όμως παραμένει:
Η ιστορία του δεν μπορεί να τεμαχιστεί, να αλλοιωθεί ή να υποβαθμιστεί στο όνομα της λεγόμενης αξιοποίησης.
Και όσοι βλέπουν το συγκεκριμένο κτίριο σαν φιλέτο και ευκαιρία για “μπίζνες” να το ξεχάσουν.
Ο λαός της Αίγινας έχει ήδη κάνει υπόθεσή του την υπεράσπιση της ιστορίας του, το ΚΚΕ είναι εδώ και θα δώσει όλες τις δυνάμεις του σε αυτή την υπόθεση.
Άλλωστε και το ΚΚΕ στηρίζει το αίτημα για την εύρεση κατάλληλου χώρου για να δημιουργηθεί και να στεγαστεί “Μουσείο Φιστικιού”.
Όχι όμως την παράδοση ενός χώρου-μνημείου τέτοιας ιστορικής βαρύτητας.
Η δημιουργία του να γίνει με κρατική αιγίδα, να αναδείξει και την ιστορία του τόπου και του προϊόντος και όχι να “υποβαθμιστεί” στα χέρια ενός ιδιώτη.
Οι δικαιολογημένες αντιδράσεις των κατοίκων του νησιού, των μαζικών φορέων και συλλόγων τους, του ίδιου του Δημοτικού Συμβουλίου -κάτω από την πίεση- έχουν δώσει ήδη σαφή απάντηση σε αυτά τα σχέδια:
Στο ιστορικό αυτό κτίριο δεν έχει θέση κανένα επιχειρηματικό συμφέρον.
Είναι τουλάχιστον προκλητικό κυβέρνηση, Περιφέρεια και τοπικοί άρχοντες να επικαλούνται ως δικαιολογία την ενίσχυση και ανάδειξη της τοπικής αγοράς.
Δεν πείθουν κανέναν και ιδιαίτερα τους κατοίκους του νησιού, που ζούνε καθημερινά το υποτιθέμενο ενδιαφέρον τους για τη ζωή και την καθημερινότητα του λαού της Αίγινας.
Γιατί η πραγματικότητα λέει ότι το 2026 ένα νησί λίγα χιλιόμετρα δίπλα από την Αττική δεν είχε νερό για 3 μήνες και μάλιστα για 2η φορά σε ένα χρόνο. Ακόμα και τώρα που μιλάμε η λύση που δόθηκε είναι επισφαλής χωρίς την ύπαρξη εφεδρικού αγωγού.
Γιατί σήμερα κάτοικοι και γιατροί στο νησί κάνουν το σταυρό τους μην τύχει κάποιο σοβαρό ιατρικό περιστατικό, μιας και η κατάσταση στο Κ.Υ. είναι τραγική. 1 παιδίατρος, 1 παθολόγος, βάρδια με 2 νοσηλεύτριες από το ΚΥ Πειραιά, διαμετακομιδή με ασθενοφόρο μόνο με τον οδηγό και χωρίς την παρουσία γιατρού αφού δεν υπάρχει το αναγκαίο προσωπικό. Και όλα αυτά για 13.000 κατοίκους οι οποίοι το καλοκαίρι πολλαπλασιάζονται.
Ακόμα και το πάγιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας για ελικοδρόμιο στην περίπτωση έκτακτης διακομιδής στην Αθήνα παραμένει ανεκπλήρωτο.
Γιατί το 2026 τα παιδιά της Αίγινας περνούν 7 -8 ώρες την ημέρα σε σχολεία ακατάλληλα, όπως το Δημοτικό Σχολείο των Αγίων Ασωμάτων δίπλα στο νεκροταφείο που είναι χτισμένο το 1947 ή το Δημοτικό Σχολείο Κυψέλης που είναι ακατάλληλο. Γιατί δεν υπάρχει ούτε καν ως προγραμματισμός η δημιουργία Ειδικού Σχολείου Δευτεροβάθμιας.
Ισχυρίζονται ότι θα στηριχτεί η αγροτική παραγωγή του νησιού, ενώ είναι οι ίδιοι που έχουν αφήσει τους αγρότες στο έλεός τους, με τα πάντα να επαφίονται στην ατομική τους ευθύνη λόγω της μη υποστήριξης της παραγωγής από το κράτος, ενώ τα πάγια έξοδά τους εκτινάσσονται όλο και περισσότερο και η συγκομιδή όλο και λιγοστεύει είτε λόγω καιρού (όπως το 2023 και το 2024), είτε λόγω δυσκολιών των μικρών παραγωγών να αντεπεξέλθουν στο τεράστιο κόστος παραγωγής.
Λένε ότι θα ενισχυθεί η τοπική αγορά.
Αλήθεια, έχουν ρωτήσει την ίδια την τοπική αγορά;
Τον βιοπαλαιστή έμπορο που δουλεύει 15 ώρες την ημέρα, 7 μέρες την εβδομάδα και πληρώνει ενοίκια και λειτουργικά έξοδα πολλαπλάσια από αυτά που θα πληρώνει η μία εταιρεία που θα λειτουργεί το “Μουσείο Φιστικιού” και θα εμπορεύεται ακριβώς τα ίδια προϊόντα; Πώς ακριβώς θα ενισχυθεί δηλαδή;
Γι αυτούς η λύση είναι το να μη μιλάμε πολύ και να κάνουμε υπομονή, γιατί δήθεν οι διαμαρτυρίες επηρεάζουν αρνητικά το τουριστικό θαύμα της Αίγινας.
Έτσι μας έλεγε πριν λίγο καιρό η κυβέρνηση της ΝΔ όταν φέραμε στη Βουλή τη λογική αγανάκτηση των κατοίκων για την κατάσταση με το νερό: Οι διαμαρτυρίες και όχι το να μην έχεις νερό, η κατάσταση στην Υγεία, η ακρίβεια δυσφημούν την Αίγινα!
Για εμάς η λύση είναι να σκεφτούμε με βάση τις ανάγκες μας, με βάση το πώς είναι ρεαλιστικό να ζούμε τον 21ο αιώνα.
Στην αρχή είπαμε ότι εδώ συγκρούστηκαν δύο κόσμοι.
Κάποιοι θα πουν ότι αυτή η σύγκρουση ανήκει στο παρελθόν.
Κάνουν λάθος.
Είναι η ίδια σύγκρουση που ζει σήμερα ο εργαζόμενος που δεν έχει νερό, που δεν βρίσκει γιατρό, που βλέπει το παιδί του σε ακατάλληλο σχολείο, που πληρώνει πανάκριβα για να ζει χειρότερα.
Από τη μια οι ανάγκες των πολλών. Από την άλλη τα κέρδη των λίγων.
Αυτό είναι το πραγματικό δίλημμα και σήμερα, αυτό είναι που πρέπει να αλλάξει, αυτό είναι πραγματική “πολιτική αλλαγή”.
Αυτό ακριβώς είναι που φοβούνται σήμερα τα επιτελεία του συστήματος.
Όχι τη φθορά μιας κυβέρνησης. Όχι την εναλλαγή προσώπων. Αυτή μπορούν να τη διαχειριστούν. Το ‘ χουν ξανακάνει…
Αυτό που πραγματικά τους ανησυχεί είναι η δυνατότητα να συναντηθεί η συσσωρευμένη λαϊκή δυσαρέσκεια και αμφισβήτηση της κυρίαρχης πολιτικής με την ανατρεπτική πρόταση του ΚΚΕ.
Γιατί το ΚΚΕ αποτελεί το πραγματικό αντίπαλο δέος στην πολιτική που υπηρετεί τα συμφέροντα του κεφαλαίου, σταθερά και αταλάντευτα στην υπεράσπιση των εργατικών – λαϊκών συμφερόντων.
Γιατί δεν έχει δεσμεύσεις απέναντι στους επιχειρηματικούς ομίλους, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ, συνολικά στο σύστημα.
Γιατί διαθέτει πρόταση, σχέδιο και πρόγραμμα για μια πραγματικά εργατική – λαϊκή εξουσία και διακυβέρνηση που συγκρούεται με την αιτία των προβλημάτων και όχι μόνο με τα αποτελέσματά τους.
Για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της χώρας που έχει στο επίκεντρο την ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών.
Το μόνο εναλλακτικό σχέδιο από τα σημερινά αδιέξοδα που καταργεί την αδικία και την εκμετάλλευση, που αξιοποιεί τις τεράστιες παραγωγικές δυνατότητες που έχει η χώρα μας, το σύνολο των ενεργειακών πόρων, το πολύτιμο επιστημονικό και εργατικό δυναμικό.
Το ΚΚΕ είναι προγραμματικά και οργανωτικά έτοιμο να αναλάβει τις ευθύνες του, με τη θέληση και την ενεργή συμμετοχή της εργατικής τάξης και του λαού γι’ αυτή την προοπτική.
Για αυτό δίνει όλες του τις δυνάμεις, στην πρώτη γραμμή της εργατικής – λαϊκής αντιπολίτευσης όσο ο συσχετισμός το επιβάλλει και στη διακυβέρνηση βρίσκονται αντιλαϊκές αστικές κυβερνήσεις κάθε απόχρωσης και μορφής.
Εκεί βρίσκεται το πραγματικά καινούργιο. Εκεί βρίσκεται η ελπίδα. Εκεί βρίσκεται η προοπτική.
Γι’ αυτό, όσο πλησιάζουμε στις εκλογές θα δούμε νέα σενάρια, νέα πρόσωπα, νέους επίδοξους σωτήρες. Όλοι τους όμως έχουν έναν κοινό στόχο: Να διασώσουν το σύστημα που γεννά τα σημερινά αδιέξοδα.
Κι ακριβώς επειδή είναι μεγάλα τα ζόρια τους, επιστρατεύουν ανθρώπους που έκαναν τη βρώμικη δουλειά παλιότερα και είναι πρόθυμοι να την ξανακάνουν, για να ξελασπώσουν το σύστημα και να βουλιάξει πάλι ο λαός.
Κοινή συνισταμένη όλων τους είναι ότι υπόσχονται μια καλύτερη διαχείριση της ίδιας αντιλαϊκής πολιτικής.
Δεν αμφισβητούν ούτε τις δεσμεύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ούτε του ΝΑΤΟ, ούτε την οικονομία που λειτουργεί με μοναδικό κριτήριο το κέρδος των επιχειρηματικών ομίλων. Για αυτό και πάνε και έρχονται τα “κοστολογημένα προγράμματα”… στα μέτρα της κερδοφορίας των μονοπωλίων.
Θέλουν ο λαός να πιστέψει ότι μπορεί να αλλάξει η ζωή του χωρίς να συγκρουστεί με την αιτία που γεννά όλα όσα τον πνίγουν.
Το ζήτημα όμως είναι να μην περάσει για άλλη μια φορά η αυταπάτη ότι μπορεί να καθαρίσει αυτό το σύστημα, ότι μπορεί να γίνει ανθρώπινος ο καπιταλισμός, ότι μπορεί να υπάρξει έντιμη και ηθική διαχείριση της ανεντιμότητας, της πολιτικής που υπηρετεί τα κέρδη των λίγων.
Γιατί η ίδια η πείρα του λαού λέει το αντίθετο.
Το έζησε με διαφορετικές κυβερνήσεις. Με διαφορετικούς πρωθυπουργούς. Με διαφορετικές υποσχέσεις. Και κάθε φορά βρέθηκε να πληρώνει τα σπασμένα.
Δεν είναι εντιμότητα να λες στον λαό ότι μπορεί να ζήσει καλύτερα χωρίς να συγκρουστεί με αυτούς που του στερούν τον πλούτο που ο ίδιος παράγει.
Δεν είναι ειλικρίνεια να του υπόσχεσαι ότι μπορεί να βρεθεί φιλολαϊκή λύση μέσα στα όρια ενός συστήματος που γεννά εκμετάλλευση, πολέμους, φτώχεια και αδικία.
Και λέμε ξεκάθαρα. Όπως πορευόμαστε μέχρι σήμερα για όλα αυτά που μας απασχολούν, δίπλα δίπλα, έτσι χρειάζεται και να συνεχίσουμε.
Για να είναι όσο γίνεται πιο δυνατός ο ίδιος ο λαός, το κίνημά του.
Αυτό μπορεί να γίνει μόνο με ένα πολύ πιο δυνατό ΚΚΕ και μέσα στη Βουλή και παντού.
Να παλέψει για να απαλλαγεί και από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, αλλά και συνολικά από όλη αυτή την απαίσια, κυρίαρχη, αντιλαϊκή πολιτική και όλους τους επίδοξους διαχειριστές της.
Να βάλει στόχο επιτέλους να ζήσει, όπως του αξίζει, τον 21ο αιώνα.
Να μη νιώθει καμία αντιλαϊκή κυβέρνηση ασφαλής. Να μη θεωρεί κανένα επιτελείο ότι μπορεί να σχεδιάζει ανενόχλητο το μέλλον των εργαζομένων και της νεολαίας. Να μετατραπεί η οργή σε οργάνωση, η αγανάκτηση σε αγώνα, η αμφισβήτηση σε δύναμη αντεπίθεσης και ανατροπής.
Και αυτό, φίλες και φίλοι, είναι το βαθύτερο μήνυμα που εκπέμπει και αυτός εδώ ο χώρος.
Γι’ αυτό και η σημερινή μας παρουσία εδώ δεν αποτελεί μια απλή εκδήλωση μνήμης.
Αποτελεί πράξη ιστορικής δικαιοσύνης. Αποτελεί υπόσχεση συνέχειας. Υπόσχεση ότι δεν θα επιτρέψουμε να σβήσει η αλήθεια για το τι συνέβη εδώ. Υποσχόμαστε πως θα ξεπεράσουμε όλα τα εμπόδια για να ανεγερθεί εδώ μνημείο τιμής και μνήμης.
Κάλεσμα μάχης να μην επιτρέψουμε να μετατραπεί αυτός ο τόπος σε ένα ουδέτερο αξιοθέατο, αποκομμένο από το πραγματικό του περιεχόμενο, αλλά να αναδειχθεί όπως του πρέπει συνολικά για την ιστορία του νησιού και όσων πέρασαν από εδώ.
Είναι απόδειξη της κοινής πεποίθησης ότι η παρακαταθήκη των αλύγιστων κομμουνιστών της Αίγινας θα συνεχίσει να φωτίζει τους σημερινούς και αυριανούς αγώνες.
Γιατί οι άνθρωποι που πέρασαν από αυτά τα κελιά δεν μας ζητούν να τους θυμόμαστε απλώς.
Μας ζητούν να συνεχίσουμε.
Και έτσι θα κάνουμε…
Μέχρι την τελική νίκη!».
