Στην περιοχή του Βίτσι, του Γράμμου και των Πρεσπών βρίσκονται οι πρωτοπόροι σύντροφοι από την ΚΟ Γερμανίας του ΚΚΕ που διακρίθηκαν στην άμιλλα της ΚΕ για την περσινή οικονομική εξόρμηση του Κόμματος. Μια περιοχή που συμπυκνώνει και αποτυπώνει μέσα από τα μνημεία και τα μουσεία της τον ηρωικό αγώνα του ΔΣΕ, των μαχητών και μαχητριών που στο δίλημμα «υποταγή ή οργάνωση της πάλης και αντεπίθεση» έδειξαν πως η απάντηση είναι μία: Αντεπίθεση.
Η πρώτη μέρα ξεκίνησε με την επίσκεψη στο Μνημείο των μαχητών και μαχητριών του ΔΣΕ που έπεσαν στη Μάχη της Φλώρινας, μνημείο φάρο που εκπέμπει τα αθάνατα ιδανικά του ΔΣΕ και πυξίδα για τις μελλοντικές γενιές. Τους συντρόφους υποδέχθηκε η συντρόφισσα Τίνα Κουζιάκη, μέλος του ΓΠ Δυτικής Μακεδονίας του Κόμματος.
Στη συνέχεια επισκέφτηκαν την καρδιά της Ελεύθερης Ελλάδας, τις Πρέσπες, που φιλοξενούσε το Γενικό Αρχηγείο του ΔΣΕ και την έδρα της ΚΕ του ΚΚΕ. Ξεκινώντας από το Μουσείο του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΔΣΕ στην Καλλιθέα Πρεσπών, γνώρισαν μέσα από τα εκθέματα και το αρχειακό υλικό, πτυχές του ηρωικού αγώνα των μαχητών και μαχητριών του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ. Το μουσείο αναδεικνύει το πώς ο ΔΣΕ συνέβαλε στην οργάνωση της ζωής στην Ελεύθερη Ελλάδα, τον αγώνα για τον εγγραμματισμό και την υγειονομική περίθαλψη του πληθυσμού, την οργάνωση της παραγωγής, τον πολιτισμό, τη φροντίδα για τα παιδιά, τη λειτουργία λαογέννητων θεσμών όπως οι λαϊκές συνελεύσεις με ισότιμη συμμετοχή ανδρών και γυναικών, την ισοτιμία της γυναίκας.
Ξεχωριστή θέση στο μουσείο έχει η αποτύπωση από την επίσκεψη του Γάλλου ποιητή Πωλ Ελυάρ και ο διεθνής αντίκτυπος της στην ανάδειξη της ανωτερότητας του ηρωικού αγώνα του ΔΣΕ. Στη συνέχεια επισκέφτηκαν τη «Σπηλιά του Ζαχαριάδη» κοντά στην Πύλη Πρεσπών, ενώ η πρώτη μέρα ολοκληρώθηκε στον Πυξό, όπου βρίσκεται το Μνημείο για την Α’ Πανελλαδική Συνδιάσκεψη της Πανελλαδικής Δημοκρατικής Ένωσης Γυναικών το Μάρτη του 1949. Υπενθυμίζεται πως η ΠΔΕΓ ιδρύθηκε τον Οκτώβρη του 1948 στην Ελεύθερη Ελλάδα.
Η δεύτερη μέρα ξεκίνησε με την επίσκεψη στο μνημείο προς τιμή του Νίκου Θεοχαρόπουλου (Σκοτίδα), Υποστράτηγου του ΔΣΕ, που βρίσκεται στο Βατοχώρι, όπου τραυματίστηκε θανάσιμα.
Στη συνέχεια επισκέφθηκαν το μνημείο στο νεκροταφείο του Κώττα, όπου ο Κώστας Σταμπολίδης, μέλος της Επιτροπής Μνημείων και Μουσείων της ΚΕ του ΚΚΕ τους ενημέρωσε για την συνεχή προσπάθεια του Κόμματος να αναδείξει μέσα από τη δημιουργία δικτύου μνημείων και μουσείων την εποποιία και το μεγαλείο του ηρωικού αγώνα του ΔΣΕ. Ακολούθησε επίσκεψη στο Νοσοκομείο του ΔΣΕ στο Γράμμο, άλλον έναν άθλο της τρίχρονης εποποιίας 1946-1949 του επαναστατικού κινήματος της χώρας μας, μνημείο πολιτικού πολιτισμού, που ανέλαβε τη νοσηλεία των τραυματιών αλλά και του πληθυσμού. Ο σύντροφος Κώστας Χατζηδαμιανός, μέλος του ΓΠ Δυτικής Μακεδονίας του Κόμματος ξενάγησε τους συντρόφους στη Νοσοκομειούπολη.
Η δεύτερη μέρα ολοκληρώθηκε με την επίσκεψη στο Μουσείο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΔΣΕ στο Νεστόριο Καστοριάς, πηγή έμπνευσης και διδαγμάτων, με ντοκουμέντα και ιστορικά εκθέματα που προβάλλουν τον αγώνα στην ευρύτερη περιοχή της Καστοριάς την περίοδο 1940 – 1949.
