Την Κυριακή στις 11 του Μάη το Παράρτημα Άμφισσας της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ και η Τ.Ε Φωκίδας του ΚΚΕ οργάνωσαν εκδήλωση μνήμης και τιμής στο Γιοφύρι του Πασχάλη στο Χρυσό Φωκίδας.
Σε τούτο το σημείο στις 17 Απρίλη του ‘44 οι Γερμανοί κατακτητές και οι ντόπιοι συνεργάτες τους εκτελέσανε, με βάση την «αρχή της συλλογικής ευθύνης» σε αντίποινα χτυπήματος του αντάρτικου του ΕΛΑΣ εναντίον τους, τον αγωνιστή παπά του χωριού Βελεσιώτες, Δημήτρη Κουτσούμπα, τον γιο του και δεκαέξι ακόμα πατριώτες, όλοι αγωνιστές της εθνικής αντίστασης, μέλη του ΕΑΜ, της ΕΠΟΝ, μαχητές του ΕΛΑΣ και του ΚΚΕ.
Ήτανε η εποχή που ο Κόκκινος Στρατός είχε πάρει φαλάγγι τις χιτλερικές στρατιές και στη χώρα μας ο ΕΛΑΣ, οργανωμένος τακτικός στρατός, έδινε σε όλη την χώρα σοβαρά χτυπήματα εναντίον των κατοχικών στρατευμάτων και των συνεργατών τους, των ταγμάτων ασφαλείας.
Στη περιοχή της Λιβαδειάς δρούσε το 3ο τάγμα του ΕΛΑΣ με αποστολή να κόψει την επικοινωνία των γερμανικών στρατευμάτων από Λιβαδειά προς Άμφισσα και αντίθετα. Στον Παρνασσό δρούσε και το 5ο ανεξάρτητο τάγμα του ΕΛΑΣ. Ένας λόχος του 3ου τάγματος, ο 9ος , είχε σαν αποστολή το χτύπημα των Γερμανών από Αράχωβα μέχρι Άμφισσα.
Από τους εκατόν είκοσι άνδρες του η συντριπτική πλειοψηφία ήταν 19-20 χρονών. Ο μεγαλύτερος, που τον αποκαλούσαν «γέρο», ο εικοσιπεντάχρονος τότε Δήμος Γιαλαμπούκης, από την Αρτάκη Εύβοιας μέλος της Επιτροπής Διαφώτισης, ένας εξαίρετος αγωνιστής με προσφορά στο κίνημα μέχρι το τέλος της ζωής του, τη δεκαετία του ’80. Κάποιοι από τους παρευρισκόμενους είχαν την τύχη να τον γνωρίσουν. Καπετάνιος του Λόχου ο Χρυσαΐτης αγωνιστής Νίκος Καλοπήτας.
Στα τέλη του Μάρτη του 1944 γερμανική φάλαγγα κινήθηκε από Λιβαδειά προς Άμφισσα. Οι αντάρτες αφού τους παρενόχλησαν στη διαδρομή τους χτύπησαν όταν έφτασαν σε τούτο το γεφυράκι. Οι Γερμανοί είχαν νεκρούς. Αμέσως κινήθηκαν δυνάμεις τους από Ιτέα και Άμφισσα για να κυκλώσουν την περιοχή. Οι αντάρτες με ελαφρύ εξοπλισμό και αχρηστευμένο το μοναδικό οπλοπολυβόλο τους, γλίστρησαν μέσα στον ελαιώνα και κατευθήνθηκαν προς την Δεσφίνα. Οι Γερμανοί ξεσπάσανε με λύσσα για τις απώλειές τους σε ομήρους που κρατούσανε στις φυλακές. Με την συνδρομή γνωστών γερμανοντυμένων ταγματασφαλιτών από την Άμφισσα πήραν 6 πατριώτες από την φυλακή της Άμφισσας και 12 από αυτή της Λαμίας, για να τους εκτελέσουν εκεί που έγινε το χτύπημα. Ανάμεσα στους ομήρους ο παπά Δημήτρης Κουτσούμπας, από τις Βελεσιώτες Δομοκού και ο γιός του Κώστας. Κατά μαρτυρίες Γερμανοί και ταγματασφαλίτες προσπάθησαν με κάθε τρόπο να αναγκάσουν τον παπά Δημήτρη να υπογράψει επιστολή – προκήρυξη προς τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ να σταματήσουν το χτύπημα των Γερμανών για να αποφευχθούν δήθεν τα αντίποινα. Την ίδια προσπάθεια κατέβαλλαν και την τελευταία ώρα στον τόπο της εκτέλεσης με αντάλλαγμα τη ζωή τους. Σύμφωνα με μαρτυρίες, η στάση του παπά, που την στήριζε και ο γιος του Κώστας, ήταν άκαμπτη και παλικαρίσια. Την ίδια προσπάθεια κατέβαλαν και με άλλους κρατούμενους. Όλη την προηγούμενη νύχτα της εκτέλεσης γνωστός γερμανοντυμένος συνεργάτης των Γερμανών από την Άμφισσα βασάνιζε και απειλούσε τον Αμφισσιώτη κρατούμενο Κοντογεώργο – Πρέκα που τον είχε συλλάβει ο ίδιος , να συνεργαστεί με αντάλλαγμα τη ζωή του. Πήραν και απ’ αυτόν την ίδια παλικαρίσια απάντηση. Η ζωή, που είναι το πολυτιμότερο αγαθό, έχει αξία όταν τη ζεις και όταν τη δίνεις για ψηλά ιδανικά. Έτσι πέθαναν ο παπά Δημήτρης και οι υπόλοιποι 17 αγωνιστές της λευτεριάς.
Τιμάμε όλους όσους αντιστάθηκαν στον κατακτητή. Υποκλινόμαστε στη Μνήμη όλων όσων έδωσαν το πολυτιμότερο αγαθό στον Αγώνα, τη Ζωή τους.
Από το παράρτημα της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ ομιλητής ήταν ο συναγωνιστής Δημ Σπανόπουλος γραμματέας του Παραρτήματος. Από την Τ.Ε Φωκίδας του ΚΚΕ ομιλήτρια ήταν η Καραχάλιου Ειρήνη Πρόεδρος του Εργατικού κέντρου. Οι ομιλητές τόνισαν ότι στις σημερινές συνθήκες ΔΙΚΑΙΩΣΗ και ΤΙΜΗ στους αγώνες της Εθνικής Αντίστασης και της στάσης ζωής των 18 Εκτελεσμένων σημαίνει ΑΠΕΜΠΛΟΚΗ της χώρας μας από τον πόλεμο, ΚΑΤΑΔΙΚΗ όλων των ιμπεριαλιστών: Αμερικάνων,Ρώσων και Ε.Ε ,ΚΑΤΑΔΊΚΗ της ελληνικής Κυβέρνησης και των Κομμάτων που συμφωνούν με τη πολιτική της.
