Τιμάμε φέτος τα 85χρόνια από την ίδρυση του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (ΕΑΜ).
![]()
Αποτίουμε φόρο τιμής σε όσους και όσες έδωσαν τη ζωή τους ή έμειναν ανάπηροι στα πεδία των μαχών, είτε μάτωσαν στις φυλακές και τις εξορίες αγωνιζόμενοι για την απελευθέρωση της Ελλάδας από τους φασίστες κατακτητές και τους δωσίλογους ντόπιους συνεργάτες τους, για την συντριβή του φασιστικού ιμπεριαλισμού, αλλά και για να ζήσει η εργατική τάξη, ο λαός μας καλύτερες μέρες χωρίς αδικία, φτώχια, ανεργία. Ήταν 27 Σεπτέμβρη του 1941, που σε ένα σπίτι της Νεάπολης Εξαρχείων στην Αθήνα, το ΚΚΕ, το Σοσιαλιστικό Κόμμα Ελλάδας, η Ένωση Λαϊκής Δημοκρατίας και το Αγροτικό Κόμμα Ελλάδας υπέγραψαν το ιδρυτικό του ΕΑΜ.
Το ΕΑΜ ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του ΚΚΕ, το οποίο απευθύνθηκε και σε άλλα κόμματα και σε προσωπικότητες του αστικού πολιτικού κόσμου που όχι μόνο δεν ανταποκρίθηκαν, αλλά αστοί ασκούσαν και πιέσεις στο ΚΚΕ να μην προχωρήσει σε οργάνωση ένοπλης πάλης.
Προάγγελος του ΕΑΜ ήταν το Εργατικό ΕΑΜ, που είχε ιδρυθεί με πρωτοβουλία του ΚΚΕ μετά την έναρξη της Κατοχής (ΕΕΑΜ-16/8/1941).
Είχαν προηγηθεί :
Στις 31 Οκτώβρη του 1940 το «ανοιχτό γράμμα προς τον ελληνικό λαό» του Νίκου Ζαχαριάδη, Γενικού Γραμματέα της ΚΕ του ΚΚΕ, από τα μπουντρούμια της Κρατικής Ασφάλειας, που ανάμεσα στα άλλα καλούσε:
«…Δίπλα στο κύριο Μέτωπο και Ο ΚΑΘΕ ΒΡΑΧΟΣ, Η ΚΑΘΕ ΡΕΜΑΤΙΑ, ΤΟ ΚΑΘΕ ΧΩΡΙΟ, ΚΑΛΥΒΑ ΜΕ ΚΑΛΥΒΑ, Η ΚΑΘΕΠΟΛΗ, ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΣΠΙΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΦΡΟΥΡΙΟ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ…
Έπαθλο για τον εργαζόμενο λαό και επιστέγασμα για τον σημερινό του αγώνα πρέπει να είναι μια καινούργια Ελλάδα της δουλειάς, της λευτεριάς, λυτρωμένη από κάθε ξένη ιμπεριαλιστική εξάρτηση, με έναν πραγματικά παλλαϊκό πολιτισμό….»
Η 6η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ, την 1η Ιούλη 1941, έθεσε τα καθήκοντα του αγώνα, στις συγκεκριμένες συνθήκες, καλώντας την εργατική τάξη και τα άλλα λαϊκά στρώματα στην εθνικοαπελευθερωτική πάλη, η οποία είχε ήδη αρχίσει να οργανώνεται. Η δραπέτευση των κομμουνιστών από τους τόπους εξορίας όπου τους κρατούσε η κυβέρνηση Μεταξά, οι οποίοι με άλλους που δρούσαν παράνομα έσπευσαν να ανασυγκροτήσουν το ΚΚΕ και να οργανώσουν την αντίσταση κατά των κατακτητών.
Μετά την ίδρυση του ΕΑΜ, τον Φλεβάρη του 1942 ιδρύθηκε ο ΕΛΑΣ, το ένοπλο τμήμα του ΕΑΜ. Στις 23 Φλεβάρη του 1943 ιδρύθηκε η ΕΠΟΝ, η οποία συσπείρωσε στις γραμμές της την πλειοψηφία της νεολαίας. Στη συνέχεια οι ναυτεργατικές οργανώσεις ΕΛΑΝ και ΟΕΝΟ. Δίπλα τους έδρασαν η Εθνική Αλληλεγγύη, η Επιμελητεία του Αντάρτη, τα Αετόπουλα, και η Οργάνωση για την προστασία του Λαϊκού Αγώνα (ΟΠΛΑ).
Το ΕΑΜ με την καθοδήγηση του ΚΚΕ έφερε την εργατική τάξη, τον λαό, στο προσκήνιο των κοινωνικών και πολιτικών εξελίξεων, τον έκανε πρωταγωνιστή. Και γι΄αυτόν τον τεράστιο άθλο του θέλησαν να το τσακίσουν οι αστοί και οι Άγγλοι σύμμαχοί τους, το Δεκέμβρη του 1944.
Στις γραμμές του συσπειρώθηκαν η πλειοψηφία της εργατικής τάξης, της φτωχής και μεσαίας αγροτιάς, των επαγγελματοβιοτεχνών, τα μεγάλα τμήματα της νεολαίας καθώς και ένας σημαντικός αριθμός στρατιωτικών, όπως και κατώτερων κληρικών.
Το ΕΑΜ έσωσε το λαό από την πείνα, με την οργάνωση λαϊκών κινητοποιήσεων και συσσιτίων, με το σταμάτημα του πλιάτσικου από τις κατοχικές δυνάμεις. Χάρη στη δράση του ΕΑΜ δεν στάλθηκε ούτε ένας εργάτης για να δουλέψει στα γερμανικά εργοστάσια. Δεν στάλθηκε ούτε ένας για να πολεμήσει κατά της Σοβιετικής Ένωσης.
Με τη συσπείρωση της μεγάλης πλειοψηφίας του λαού στο ΕΑΜ και με την ανάπτυξη της ένοπλης πάλης του ΕΛΑΣ δημιουργήθηκαν ελεύθερες περιοχές στην Ελλάδα. Δημιουργήθηκαν λαϊκοί θεσμοί, όργανα λαϊκής αυτοδιοίκησης, λαϊκά δικαστήρια, λαϊκή πολιτοφυλακή, λαϊκός στρατός ο ΕΛΑΣ. Οι εργαζόμενοι έγιναν πρωταγωνιστές στις εξελίξεις, φύσηξε αέρας λαϊκής μορφωτικής, πολιτιστικής ανάτασης.
Στις 10 Μάρτη 1944 ορκίστηκε η Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης (ΠΕΑΕΑ), το κεντρικό πολιτικό όργανο διοίκησης των απελευθερωμένων περιοχών. Και στις 30 Απρίλη 1944 εκλέχτηκε στις Κορυσχάδες το «Εθνικό Συμβούλιο».
Στις εκλογές ψήφισαν για πρώτη φορά οι γυναίκες και οι νέοι από 18 χρόνων. Η δράση του ΕΑΜ περιελάβανε όλες τις μορφές πάλης: Απεργίες, διαδηλώσεις, συλλαλητήρια, διαβήματα, πλατιά προπαγανδιστική δουλειά, ένοπλη οργάνωση. Το σύνολο σχεδόν του οπλισμού του ΕΛΑΣ προερχόταν από τις επιχειρήσεις εναντίον των Γερμανών και των Ιταλών κατακτητών. Την Άνοιξη του 1944 ο ΕΛΑΣ είχε υπό τον έλεγχό του τα 2/3 της χώρας και τη στιγμή της απελευθέρωσης το 90% του εδάφους. Στη διάρκεια του πολέμου οι νεκροί από τον ελληνικό πληθυσμό από πείνα, από εκτελέσεις ή εξόντωση στα στρατόπεδα συγκέντρωσης έφτασαν τους 405.000. Η ένοπλη πάλη του ελληνικού λαού με τον ΕΛΑΣ καθήλωσε στην κατεχόμενη Ελλάδα 11 και πλέον επίλεκτες γερμανικές μεραρχίες, στερώντας δυνάμεις από το γερμανικό στρατό που θα τις έστελνε στο ανατολικό μέτωπο ενάντια στην ΕΣΣΔ.
Η αντίσταση και η απελευθέρωση από την τριπλή φασιστική κατοχή ήταν έργο του ΕΑΜ.Η αθάνατη εποποιία του αντιστασιακού αγώνα, μια από τις πιο λαμπρές σελίδες της νεότερης Ιστορίας γράφτηκαν με την προσφορά, με τις θυσίες των εργατικών λαϊκών δυνάμεων μέσα από τις γραμμές των ΕΑΜ, ΕΛΑΣ, ΕΠΟΝ, ΕΛΑΝ, ΟΠΛΑ, με την πρωτοπόρα δράση και το αίμα των κομμουνιστών, με την καθοδήγηση του ΚΚΕ. Χιλιάδες κομμουνιστές και άλλοι ΕΑΜίτες έδωσαν τη ζωή τους. Η Καισαριανή, το Κούρνοβο, το Χαϊδάρι, ο Αϊ Στράτης είναι μερικοί μόνο από τους τόπους θυσίας.
Τελείως αντίθετη ήταν η στάση του αστικού πολιτικού κόσμου. Ένα τμήμα του, οι γνωστοί «Κουίσλιγκ» επέλεξαν το δρόμο της ανοιχτής συνεργασίας με τους κατακτητές. Ένα άλλο τμήμα κατέφυγε στο Κάιρο και άλλο στο Λονδίνο, αμέσως μόλις οι Γερμανοί μπήκαν στην Ελλάδα, έχοντας εναποθέσει την απελευθέρωση της Ελλάδας στην σύμμαχό τους Αγγλία. Κάποιοι αστοί πολιτικοί κάθισαν σπίτι τους, ενώ ελάχιστες προσωπικότητες πήραν μέρος στην αντίσταση. Βεβαίως ολόκληρος ο αστικός πολιτικός κόσμος εναπόθετε τις ελπίδες του στην Αγγλία για να αντιμετωπίσει τον «κομμουνιστικό κίνδυνο».
Αποδείχτηκε ότι και στα χρόνια της Κατοχής υπήρξαν δύο αντίθετοι κόσμοι. Τους αστούς τους ενδιέφερε μόνο η διατήρηση της εξουσίας τους και μετά την απελευθέρωση. Αποδείχτηκε ότι κανένας λαός δεν μπορεί να εμπιστευτεί την υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας της πατρίδας του στα αστικά κόμματα και την αστική τάξη. Τα συμφέροντα της εργατικής τάξης πριν, κατά τη διάρκεια του Β’ΠΠ και μετά από τη λήξη του ήταν και είναι εκ διαμέτρου αντίθετα από τα συμφέροντα της αστικής τάξης.

Το ΚΚΕ, το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ αντιμετώπισαν και την ντόπια ένοπλη αντίδραση με τις οργανώσεις της, τη «Χ» του Γρίβα, την ΠΑΟ, τους ΜΑΥδες, τα διαβόητα Τάγματα Ασφαλείας και άλλες που ανέπτυσσαν τρομοκρατική δράση ενάντια στο λαό και την οργανωμένη από το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ αντιστασιακή πάλη. Το ΚΚΕ, το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ αντιμετώπισαν επίσης και τον ΕΔΕΣ του Ζέρβα, την ΕΚΚΑ που ήταν τα αγγλόφιλα αντίβαρα των αστικών δυνάμεων στο ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ Η ταξική πάλη διεξαγόταν ασίγαστα και την περίοδο της απελευθερωτικής πάλης, άλλωστε αντικειμενικά έμπαινε το ζήτημα της εξουσίας μετά την απελευθέρωση.
Το ΕΑΜ καλούσε σε δράση για καλύτερες μέρες και όχι μόνο για την απελευθέρωση. Βεβαίως, η εργατική τάξη με τα φτωχά λαϊκά στρώματα δεν κατάφεραν να κατακτήσουν την εξουσία. Το ΚΚΕ παρά την τεράστια συνεισφορά του και τον πρωταγωνιστικό του ρόλο δεν μπόρεσε να διαμορφώσει τη στρατηγική που θα οδηγούσε προς την επαναστατική επίλυση του προβλήματος της πολιτικής εξουσίας. Ο τιτάνιος αγώνας εκείνης της περιόδου δεν οδήγησε στη διπλή απελευθέρωση από την ξενική ιμπεριαλιστική κατοχή και από την εγχώρια αστική πολιτική εξουσία, από το καπιταλιστικό σύστημα, τη μήτρα που γεννά την αδικία και την καταπίεση, τον φασισμό και τον πόλεμο.
Η πείρα εκείνης της περιόδου δείχνει ότι η εργατική τάξη πρέπει να είναι έτοιμη να χτίσει το δικό της μέτωπο με τα άλλα φτωχά λαϊκά στρώματα για να υπερασπιστεί την εδαφική ακεραιότητα και να βγει νικητής από τον πόλεμο. Να βγει νικητής η εργατική τάξη με τους συμμάχους της και όχι η αστική τάξη, απελευθερώνοντας την κοινωνία από την εκμετάλλευση των καπιταλιστών με τη δική της εξουσία.
Τη σημερινή δυσβάσταχτη κατάσταση του λαού διαμορφώνει η νέα κανονικότητα σ’ όλον τον καπιταλιστικό κόσμο, που σημαδεύεται από την όξυνση του ανταγωνισμού ΗΠΑ – Κίνας στην κούρσα διεκδίκησης της πρωτοκαθεδρίας στο καπιταλιστικό σύστημα, την κλιμάκωση και την πορεία ενοποίησης των ιμπεριαλιστικών πολέμων στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, την ένταση της προετοιμασίας για γενικευμένη πολεμική σύγκρουση.
Με ευθύνη της κυβέρνησης της ΝΔ και με τη συμφωνία των άλλων αστικών κομμάτων, προστίθενται συνεχώς κρίκοι βαθύτερης εμπλοκής της χώρας μας στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο. Ενισχύεται η προσαρμογή στα ΝΑΤΟικά σχέδια με την «Ασπίδα του Αχιλλέα», η κυβέρνηση ετοιμάζεται να στείλει πυραύλους Πάτριοτ στην Ουκρανία, ενώ ετοιμάζει το κόκκινο χαλί για το γεράκι του πολέμου, υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο που έρχεται να εισπράξει νέες δεσμεύσεις, παραπέρα αναβάθμιση της Συμφωνίας για τις βάσεις, περισσότερες διευκολύνσεις σε λιμάνια, αεροδρόμια και στρατόπεδα, βαθύτερο δέσιμο της χώρας στα πολεμικά και ενεργειακά σχέδια των ΗΠΑ. Το βάθεμα της συμμαχίας με το Ισραήλ, το κράτος δολοφόνο, με τη νέα συμφωνία, μπλέκει το λαό μας πιο βαθιά στο κουβάρι των αντιθέσεων και των ανταγωνισμών του Ισραήλ με την Τουρκία για την ηγεμονία της περιοχής. Όλο και βαθύτερη εμπλοκή επιβεβαιώνει τους νέους κινδύνους και τις αρνητικές συνέπειες για τον λαό, με πιθανό τον άμεσο κίνδυνο πολεμικής κλιμάκωσης και εμπλοκής, με βάση τις πολιτικές και τις συμμαχίες, λόγω των αντιτιθέμενων συμφερόντων και των αστικών τάξεων Ελλάδας και Τουρκίας στις δύο πλευρές του Αιγαίου.
Στοιχείο της νέας κανονικότητας είναι και το γεγονός ότι οι κυβερνήσεις και το μεγάλο κεφάλαιο, στα πλαίσια του ανταγωνισμού, βλέπουν σαν μόνη διέξοδο στην επερχόμενη οικονομική κρίση, τη στροφή στην πολεμική οικονομία που ήδη την πληρώνουν οι λαοί με πλήθος κοινωνικών προβλημάτων, ακρίβεια, ενεργειακή φτώχια, πανάκριβη στέγη, αβάσταχτη φορολογία. Παιδεία, Υγεία, Πρόνοια εμπορευματοποιούνται και ιδιωτικοποιούνται, ενώ οι φυσικές καταστροφές και έλλειψη υποδομών αντιμετώπισής τους αφήνουν το λαό, εντελώς απροστάτευτο. Την ίδια ώρα οι χαμηλοί μισθοί και συντάξεις δεν καλύπτουν ούτε στοιχειώδεις ανάγκες.
Σε συνθήκες πολεμικής προετοιμασίας είναι περισσότερο χρήσιμες για το σύστημα οι ακροδεξιές και φασιστικές δυνάμεις, που σπέρνουν το δηλητήριο του ρατσισμού και εθνικισμού στους λαούς ώστε να μένει στο απυρόβλητο ο μεγάλος ένοχος η κυρίαρχη πολιτική του καπιταλισμού. Η αντιφασιστική πάλη σήμερα συνδέεται με την αντιιμπεριαλιστική αντιπολεμική πάλη, με τον αγώνα για την ικανοποίηση των σύγχρονων εργατικών, λαϊκών αναγκών κόντρα στον σάπιο καπιταλισμό.
Ως ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, με την πείρα της δεκαετίας 1940-1949, εντείνουμε την αντιιμπεριαλιστική αντιπολεμική δράση μας, απαιτώντας καμία εμπλοκή της Ελλάδας στους επικίνδυνους πολεμοκάπηλους σχεδιασμούς, την αποδέσμευση από ΝΑΤΟ και ΕΕ. Να φύγουν όλες οι Βάσεις. Καμία αλλαγή συνόρων και των Συνθηκών που τα καθορίζουν. Να γυρίσουν στην Ελλάδα τα ελληνικά στρατεύματα που δρουν εκτός συνόρων.
Τα ιμπεριαλιστικά επιτελεία, με την ΕΕ στην πρώτη γραμμή, οργανώνουν και κλιμακώνουν λυσσαλέα επίθεση, με στόχο να σβήσουν από την ιστορική μνήμη των λαών και της νεολαίας την αληθινή Ιστορία που διδάσκει ότι με την πάλη τους μπορούν να ανατρέψουν το συσχετισμό δύναμης και να κατακτήσουν μια ζωή με ευημερία.
Ο αντικομμουνισμός, η ανιστόρητη εξίσωση του φασισμού με το σοσιαλισμό, είναι ένα από τα απαραίτητα εργαλεία για την προώθηση της αντιλαϊκής επίθεσης σε κάθε καπιταλιστική χώρα και για το χτύπημα των εργατικών λαϊκών κινημάτων.
Την ίδια ώρα σε χώρες της ΕΕ, αναγνωρίζουν τα SS και τους συνεργάτες τους ως αντιστασιακούς γκρεμίζοντας μνημεία και σύμβολα της Αντίστασης και του Απελευθερωτή Κόκκινου Στρατού.
Τιμάμε και υπερασπιζόμαστε την προσφορά της ΕΣΣΔ και του Κόκκινου Στρατού, όπως και των άλλων απελευθερωτικών κινημάτων σε όλες τις χώρες όπου πρωτοστάτησαν τα Κομμουνιστικά Κόμματα.
Ως ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ βρισκόμαστε στην πρώτη γραμμή, μαζί με τους Κομμουνιστές, ενάντια σε αυτή την επίθεση ώστε να αποτραπεί η χειραγώγηση των νέων, των λαϊκών δυνάμεων, προκειμένου να οργανώσουν με αποφασιστικότητα τον αγώνα κατά των επικίνδυνων ιμπεριαλιστικών σχεδιασμών και των αντιλαϊκών πολιτικών της κυβέρνησης και των άλλων αστικών κομμάτων.
Βασιζόμαστε στα διδάγματα που προκύπτουν από τη μεγάλη δεκαετία του 1940, τα οποία αποτελούν υλική δύναμη για το δυνάμωμα της λαϊκής πάλης σήμερα, του αγώνα για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση και αδικία, για το σοσιαλισμό.
Δόξα και Τιμή στους Αγωνιστές της ΕΑΜικής Αντίστασης και του ΔΣΕ.