Με την εκδήλωση τιμής και μνήμης των πάνω από 200 νεκρών της περιόδου 1944-1949 -198 από αυτούς μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας- στη Σάμο, που έγινε στο μνημείο που έχει στήσει από χρόνια η Κομματική Οργάνωση στο νησί στην κορυφή «Ξυνιάς» του Κέρκη, ολοκληρώθηκαν οι διήμερες εκδηλώσεις για τα 80 χρόνια από την έναρξη της εποποιίας του ΔΣΕ.
Στην εκδήλωση κατέθεσαν στεφάνια και απηύθυναν χαιρετισμούς ο Θοδωρής Φιλιππής εκ μέρους των Οργανώσεων της ΚΝΕ, ο Δημήτρης Διακονικολάου εκ μέρους της ΚΟΒ Μαραθοκάμπου, ο Άλκης Πόθος εκ μέρους του Παραρτήματος Σάμου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ και τέλος ο γραμματέας της Τομεακής Επιτροπής Σάμου του ΚΚΕ Σταμάτης Φιλιππής, ο οποίος ήταν και ο ομιλητής της εκδήλωσης.
Στην ομιλία του τόνισε την αξία των συμπερασμάτων από τη δράση του ΚΚΕ ολόκληρη τη δεκαετία του ’40 και ειδικότερα κατά την κορυφαία ταξική ένοπλη αναμέτρηση ’46-’49, ενώ αναφέρθηκε και στα σημερινά καθήκοντα του ΚΚΕ και των μελών του, επισημαίνοντας ότι «μπροστά στις εκλογές έχουμε από όλα τα κόμματα παλιά, νέα και δήθεν νέα που όλα μαζί αποτελούν μια βολική αντιπολίτευση για την ίδια την κυβέρνηση, όλα μαζί εξυπηρετούν τους ίδιους σκοπούς του συστήματος σε διεθνές, αλλά και σε εθνικό επίπεδο, έχουν λοιπόν όλοι τους τον ίδιο σκοπό, ομνύουν στη “σταθερότητα” και εννοούν τη “σταθερότητα” που φέρνει την αστάθεια στον λαό. Εννοούν σταθερά, χωρίς εμπόδια, να υλοποιείται η αντιλαϊκή πολιτική. Τώρα χρειάζεται να βγει πιο ενισχυμένο το ΚΚΕ, αυτό θα είναι το μεγάλο κέρδος για τον λαό. Το ΚΚΕ δεν έχει δεσμεύσεις στο σύστημα γι’ αυτό μιλάει τη γλώσσα της αλήθειας, το ΚΚΕ έχει πρόγραμμα που βγάζει τον λαό από τον σημερινό αδιέξοδο δρόμο. Είναι οργανωτικά και πολιτικά έτοιμο να αναλάβει τις ευθύνες του στη διακυβέρνηση της χώρας με εργατική – λαϊκή εξουσία και με όλα τα σύμμαχα λαϊκά στρώματα».
Οι διήμερες εκδηλώσεις, που διοργάνωσαν η ΤΕ Σάμου του ΚΚΕ, η ΚΟΒ Μαραθοκάμπου και το Παράρτημα Σάμου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, ξεκίνησαν το Σάββατο 25 Ιούλη το βράδυ στο Βαθύ με την παρουσίαση του βιβλίου «Ο Πολιτικός Επίτροπος στον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας», με κεντρική ομιλήτρια τη Φιλιώ Τόλια, διδάκτορα Σύγχρονης Ιστορίας, μέλος του Τμήματος Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ και συγγραφέα του βιβλίου.
Την παρουσίαση προλόγισε εκ μέρους της ΤΕ Σάμου η Έφη Ευθυμιάδη, δίνοντας το περίγραμμα του περιεχομένου.
Στη συνέχεια τον λόγο πήρε η συγγραφέας, η οποία αναφέρθηκε στις ενότητες που περιέχει το βιβλίο, δίνοντας ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τα αποτελέσματα της έρευνάς της, τις αρχειακές πηγές από το Αρχείο της ΚΕ του ΚΚΕ και τα αρχεία του αστικού κράτους που αξιοποίησε, τις συνεντεύξεις με επιζώντες μαχητές και μαχήτριες του ΔΣΕ και φυσικά τη βιβλιογραφία γι’ αυτή τη περίοδο.
Ιδιαίτερα στάθηκε στην προέλευση και την ιστορία του θεσμού του στρατιωτικού πολιτικού καθοδηγητή από τον Κόκκινο Στρατό της Οκτωβριανής Επανάστασης, θεσμός που δοκιμάστηκε σε όλους σχεδόν τους επαναστατικούς αντιστασιακούς στρατιωτικούς σχηματισμούς και τα απελευθερωτικά κινήματα ανά τον κόσμο. Στην Ελλάδα εγκαινιάστηκε στον ΕΛΑΣ, ενώ στον ΔΣΕ καθιερώθηκε σε όλη τη Διοικητική Ιεραρχία από το Γενικό Αρχηγείο ως τη Διμοιρία. Στο βιβλίο μάλιστα καταγράφονται οι 2.559 ονομασμένοι αξιωματικοί Πολιτικοί Επίτροποι, ανάμεσά τους 261 γυναίκες.
Οι Πολιτικοί Επίτροποι ως εντεταλμένοι του ΚΚΕ στο ΔΣΕ, υπογράμμισε, καλούνταν να επιλύσουν δυο βασικές λειτουργίες προς διαφορετικές κατευθύνσεις με κύρια ευθύνη την οργανωτική δουλειά (λειτουργία των πυρήνων του ΚΚΕ και τις δημοκρατικές γενικές συνελεύσεις των τμημάτων του ΔΣΕ) και τη διαφωτιστική – εκλαϊκευτική δουλειά. Σ’ αυτή περιλαμβάνονταν, ακόμα, η ψυχαγωγία, η οργάνωση της μελέτης και της εκπαίδευσης, οι αναλύσεις, αλλά και τα καθημερινά προβλήματα των μαχητών – μαχητριών στον εφοδιασμό, την ένδυση – υπόδηση, τον εξοπλισμό τους κλπ. Ενώ ειδικός και σοβαρός τομέας ήταν τα μέτρα επαγρύπνησης και η περιφρούρηση του στρατού.
Επίσης η Φ. Τόλια εξήγησε και την ανάγκη του θεσμού της γυναίκας-στελέχους ως βοηθού Πολιτικού Επιτρόπου. Η μεγάλη σε έκταση γυναικεία παρουσία στο στράτευμα -είπε η ομιλήτρια- που έφθανε στο ένα τέταρτο της συνολικής δύναμης του ΔΣΕ, απαιτούσε την επίλυση ζητημάτων πέρα από αυτά που αντιμετώπιζε ένας συμβατικός στρατός. Η λύση αυτή -σημείωσε- ήταν καινοτόμα και σοφή, επειδή τα προβλήματα της γυναικείας φύσης ήταν αδύνατο να αγνοηθούν ή να αντιμετωπισθούν με την αυστηρή στρατιωτική λογική.
Ενδιαφέρουσα ήταν και η παρέμβαση του Κώστα Τζίχα, εκ μέρους του Παραρτήματος Σάμου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, ο οποίος αναφέρθηκε στον ρόλο των Πολιτικών Επιτρόπων του Αρχηγείου Σάμου του ΔΣΕ και ειδικότερα του Γιάννη Σαλλά, με βάση εισηγήσεις του προς το Γραφείο Πολιτικών Επιτρόπων και σε συσκέψεις στελεχών που φυλάσσονται στο Αρχείο της ΚΕ του ΚΚΕ.
Οι εκδηλώσεις για τα 80 χρόνια από την ίδρυση του ΔΣΕ θα συνεχιστούν την Κυριακή 9 Αυγούστου στο Κοινοτάφειο μαχητών του ΔΣΕ στη Λέκκα.